Miasta: Zgorzelec, Zawidów, Bogatynia, Pie?sk, W?gliniec

Gminy: Zgorzelec, Zawidów, Bogatynia, Pie?sk, W?gliniec, Sulików

Tereny obejmujące dzisiejszy Powiat Zgorzelecki mają ciekawą, ale i burzliwą histori?. Od najdawniejszych czasów Ziemia Zgorzelecka związana by?a z Górnymi ?u?ycami. Jedynie po?udniowa cz?ś? Powiatu (tzw. Worek Turoszowski) znajdowa?a si? pod bezpośrednim panowaniem czeskim i jeszcze przed ko?cem średniowiecza zosta?a przy?ączona do margrabstwa górno?u?yckiego.
We wczesnym średniowieczu obszar wokó? Zgorzelca by? zamieszka?y przez Bieśniczan (Bie?u?czan). Ich g?ówny gród znajdowa? si? na lewym brzegu Nysy ?u?yckiej na górze zwanej dawniej Bieśnicą a obecnie Landeskrone. Bytnoś? Bieśniczan na naszych terenach potwierdza Geograf Bawarski, dokument spisany w po?owie IX w. W 1002 r. Górne ?u?yce, znane jeszcze wtedy pod nazwą Milsko, opanowa? polski w?adca Boles?aw Chrobry. Ju? w rok pó?niej o ?u?yce zacz??y si? d?ugoletnie wojny polsko-niemieckie zako?czone pokojem w Budziszynie, zawartym w styczniu 1018 r. Syn Boles?awa, Mieszko II, utraci? krain? w 1031 r. podczas wojny z cesarzem Konradem II.
Do lat 70. XI w. Górne ?u?yce znajdowa?y si? w r?kach margrabiów miśnie?skich. W 1076 r. okr?g zgorzelecki zosta? przej?ty przez Przemyślidów, w?adców Czech. Przypuszcza si?, ?e wschodnie Górne ?u?yce by?y nieprzerwanie pod panowaniem czeskim do 1253 r. W latach 1253-1319 ca?e Górne ?u?yce (za wyjątkiem ziemi ?ytawskiej, czyli równie? i Bogatyni wraz z okolicznymi wsiami) znajdowa?y si? we w?adaniu Aska?czyków, margrabiów brandenburskich. Dopiero śmier? margrabiego Waldemara w 1319 r. przerwa?a rządy brandenburskie i spowodowa?a powrót ?u?yc do pa?stwa czeskiego, cho? nie od razu. Wschodnie po?acie ?u?yc przesz?y początkowo pod panowanie ksi?cia jaworskiego Henryka I, który by? spokrewniony ze zmar?ym Aska?czykiem. Okr?g zgorzelecki by? w r?kach Henryka I jedynie przez 10 lat (1319-1329), po czym nastąpi?o jego przekazanie królowi Czech Janowi Luksemburskiemu. Znacznie d?u?ej ksią?? Henryk I usadowi? si? w ziemi ?ytawskiej, obejmującej ca?y dzisiejszy Worek Turoszowski po wieś Lutogniewice. Jednak?e po bezpotomnej śmierci Henryka I jaworskiego w 1346 r. i te po?udniowe obszary wspó?czesnego Powiatu Zgorzeleckiego przeją? król czeski.
Rok 1346 r. jest wa?ny równie? ze wzgl?du na utworzenie Związku Sześciu Miast, w sk?ad którego wesz?o 6 miast królewskich: Budziszyn (Bautzen), Zgorzelec, Luba?, Lubij (Loebau), Kamieniec (Kamenz) i ?ytawa (Zittau). To ostatnie miasto wraz z okr?giem, pierwotnie podlegające bezpośrednio Pradze, przez swój akces do Związku Sześciu Miast sta?o si? z czasem integralną cz?ścią margrabstwa górno?u?yckiego. Do ściślejszego powiązania ?ytawy z pozosta?ymi miastami związkowymi, a wi?c z Górnymi ?u?ycami, przyczyni?y si? g?ównie za?arte wojny z husytami w latach 20. i 30. XV w. Związek Sześciu Miast skierowany by? przede wszystkim przeciwko awanturniczemu rycerstwu, które w XIV, XV, a nawet jeszcze w XVI w. trudni?o si? rozbojem. Związek wielokrotnie zmuszony by? wysy?a? swe wojska do zdobywania siedzib raubritterów i to po?o?onych nie tylko na ?u?ycach, ale równie? na Śląsku, a zw?aszcza w samych Czechach.
Górne ?u?yce, a tym samym Ziemia Zgorzelecka, pozostawa?y pod panowaniem królów czeskich jako margrabiów górno?u?yckich a? do roku 1635. Warto chyba odnotowa?, i? w latach 1490-1526 margrabiami górno?u?yckimi byli panujący w Czechach Jagiellonowie – W?adys?aw Jagiello?czyk (wnuk W?adys?awa Jagie??y) i jego syn Ludwik, zabity pod Mochaczem podczas walk z Turkami. Od roku 1504 do 1506 godnoś? namiestnika Górnych ?u?yc sprawowa? m?odszy brat króla W?adys?awa Zygmunt, zwany pó?niej „Starym” (panowa? w Polsce pomi?dzy rokiem 1506 a 1548). Na mocy uk?adu pokojowego w Pradze w 1635 r. Ziemia Zgorzelecka przesz?a w dziedziczne posiadanie elektorskiej linii Wettynów. Przekazanie margrabstwa górno?u?yckiego Sasom dokona?o si? na tzw. sejmie tradycyjnym w Zgorzelcu w kwietniu 1636 r. Panowanie Wettynów nad ca?ymi Górnymi ?u?ycami zako?czy?o si? w wyniku postanowie? Kongresu Wiede?skiego w 1815 r. Wschodnie i pó?nocne po?acie krainy zosta?y wtedy przy?ączone do Prus. Przy Saksonii pozosta?a jednak po?udniowa cz?ś? obecnego Powiatu Zgorzeleckiego (na po?udnie od rzeki Witka).
Przed 1815 r. Górne ?u?yce dzieli?y si? pod wzgl?dem administracyjnym na dwie ziemie: budziszy?ską i zgorzelecką. W okresie przynale?ności ca?ego margrabstwa do Saksonii Ziemi? Zgorzelecką nazywano równie? ksi?stwem. Nazwa ta przetrwa?a od czasów ksi?cia Jana zgorzeleckiego, syna Karola IV, który w?ada? Ziemią Zgorzelecką w latach 1376-1396. Powiat Zgorzelecki dzieli? si? na 3 okr?gi (weichbildy): zgorzelecki, ?ytawski i luba?ski. Na obszarze Powiatu znajdowa?y si? dwa okr?gi (enklawy), które wchodzi?y w sk?ad powiatu budziszy?skiego. Chodzi tu o tzw. Okr?g Kwisy, obejmujący Leśną wraz z okolicznymi wsiami oraz Eigensche Kreis (Bernstadt i sąsiadujące z nim miejscowości). Po przy?ączeniu wschodnich Górnych ?u?yc do pa?stwa pruskiego nastąpi? nowy podzia? administracyjny. Powierzchnia nowego Powiatu Zgorzeleckiego wynosi?a zaledwie 863 km². Wi?kszoś? ziem Powiatu po?o?ona by?a na prawym brzegu Nysy ?u?yckiej. Miasta Sulików i Zawidów wesz?y w sk?ad powiatu luba?skiego. Cz?ś? po?udniowa obecnego Powiatu Zgorzeleckiego (pierwotnie czeska a pó?niej saska) do 1945 r. pozosta?a cz?ścią sk?adową powiatu ?ytawskiego. Niewielki fragment doliny Nysy ?u?yckiej pomi?dzy Bielawą Dolną a Sobolicami (z Pr?docicami w?ącznie) przed II wojną światową nale?a? do powiatu Rothenburg. Trzeba jeszcze wspomnie? o powo?aniu do ?ycia w 1874 r. powiatu grodzkiego, który obejmowa? Zgorzelec i sąsiednie wsie.
Rok 1945 r. przyniós? powa?ne zmiany granic pa?stwowych w Europie Środkowej. Zachodnia granica Polski opar?a si? na Odrze i Nysie ?u?yckiej. Na terenie Polski znalaz?a si? 1/5 Górnych ?u?yc. Granice utworzonego po II wojnie światowej Powiatu Zgorzeleckiego w znacznym stopniu pokrywa?y si? z granicami sprzed 1945 r. Powiat Zgorzelecki zosta? powi?kszony o tzw. Worek Turoszowski. Wszelako miejscowości takie jak Sulików i Zawidów a? do reformy administracyjnej w 1975 r. znajdowa?y si? w obr?bie powiatu luba?skiego. Wiejska gmina Sulików i miejska gmina Zawidów zosta?y przy?ączone do Powiatu Zgorzeleckiego dopiero z chwilą jego powo?ania w 1999 r.
W obecnych swych granicach terytorialnych zajmuje powierzchni? 838 km2 i liczy prawie 100 tys. mieszka?ców. W sk?ad powiatu zgorzeleckiego wchodzi aktualnie 7 gmin: Gmina Miejska Zgorzelec, Gmina Wiejska Zgorzelec, Miasto Zawidów, Gmina Sulików, Miasto i Gmina Bogatynia, Miasto i Gmina Pie?sk, Gmina i Miasto W?gliniec

Powiat zgorzelecki ma szczególne walory geograficzne, le?y na lewobrze?nym dorzeczu Odry, w zachodniej cz?ści województwa dolnośląskiego, przy granicach pa?stwa z Niemcami i Republiką Czeską. Na terenie powiatu znajduje si? 10 przejś? granicznych, które stanowią du?y atut w rozwoju gospodarczym.
Wyst?pują tu bogate z?o?a w?gla, ?wiru, piasku i bazaltu. Rejon miasta i gminy Bogatynia stanowi najbardziej uprzemys?owiony obszar Dolnego Śląska. Rozwój przemys?u stymulują dwie wielkie firmy – Kopalnia W?gla Brunatnego „Turów” S.A. oraz Elektrownia „Turów” S.A..
Wed?ug danych statystycznych w powiecie zarejestrowanych jest ponad 7 tys. podmiotów gospodarczych, ok. 100 z kapita?em zagranicznym, liczne instytucje bankowe i finansowe stanowią uzupe?niającą infrastruktur? tworzenia biznesu.