Urzad Miejski Zgierz
Plac Jana Paw?a II
95-100 Zgierz
tel. 42 716-28-54
Koscioly i Parafie Szpitale Policja, Straz Miejska i Pozarna
Firmy
Zgierz to jedno z najstarszych miast w województwie ?ódzkim. Przypuszcza si?, i? nazwa miasta oznacza miejsce wygorza?e po lesie, miejsce palenia ogni ofiarnych lub las wypalony pod osad?. Pierwsza wzmianka o mieście znajduje si? w akcie z dnia 23 marca 1231 r. sporządzonym przez biskupa kujawskiego Micha?a w sprawie zmiany nazwy wsi Barkowice na wieś Luboty?, stanowiącą w?asnoś? klasztoru cysterów w Sulejowie. Akt ten sporządzono we wsi Zgierz, gdzie Świ?ta Wielkanocne sp?dzi? ksią?e Konrad Mazowiecki w towarzystwie ksi?cia wielkopolskiego W?adys?awa Odonicza i opata sulejowskiego Villermusa.
Prawa miejskie otrzyma? Zgierz przed rokiem 1288. Po raz pierwszy jako miasto wyst?puje w akcie z dnia 18 czerwca 1318 r. na podstawie którego, dochody z op?at za przewóz towarów przez terytorium miasta pobierane na rzecz klasztoru wąchockiego, b?dą przekazywane na dobro ksi?cia W?adys?awa ?okietka. W akcie tym wyst?puje nazwa "Shegrz civitate nostra" - Zgierz miasto nasze (ksią??ce).
Bardzo wa?ne znaczenie dla Zgierza mia?o potwierdzenie przez króla W?adys?awa Jagie??? prawa miejskiego w 1420 r. rozszerzające jego sądownictwo na wieś Krogulec. W 1504 r. miasto otrzyma?o prawo cotygodniowego urządzania targów i trzy razy w roku jarmarków. Na wojn? z krzy?akami za panowania Kazimierza Jagiello?czyka Zgierz daje jednego wojownika pieszego, gdy w tym samym czasie ??czyca 25, a K?odawa 20 ludzi zbrojnych. Odciski z najstarszej piecz?ci miejskiej znajdują si? na dokumentach z 1534 i 1535 roku. Motywy te by?y pierwowzorem herbu miasta, który w ramy tarczy herbowej zosta? uj?ty po raz pierwszy dopiero w XIX wieku.
Treścią herbu Zgierza są bia?e mury miejskie z trzema wie?ami ze z?otymi zwie?czeniami na czerwonym polu oraz orze? bia?y w koronie w bramie wjazdowej.
Akta z 1576 r. podają, ?e w Zgierzu by?o: 17 rzemieślników, 5 karczm, 3 gorzelnie, 6 przekupniów i 2 komorników oraz 37 ?anów uprawnego pola (1110 morgów), 91 domów w których mieszka?o 698 mieszka?ców. Dla porównania: ??czyca mia?a wówczas 1150, a Piątek 850 mieszka?ców.
W czasie wojny ze Szwedami ca?a Ziemia ??czycka w sk?ad której wchodzi? i Zgierz, uleg?a ogromnemu zniszczeniu. Po "potopie" szwedzkim w Zgierzu pozosta?o 10 domów i 70 mieszka?ców.
W 1659 r. król Jan Kazimierz obdarzy? rotmistrza pancernego Stanis?awa W??yka dzier?awą zgierską zwaną tak?e starostwem niegrodowym, w sk?ad którego wchodzi?y: miasto Zgierz, miasteczko Dąbie i wsie: Zegrzany, Kargolec (Krogulec), Szczawiny (Szczawin) i Szeligi oraz pó?niej cz?ś? Dąbrówek.
W 1793 r. Zgierz znalaz? si? na terenie zaboru pruskiego. Utworzony wówczas powiat zgierski, mimo zmian politycznych po roku 1815 przekazujących go pod zabór rosyjski, przetrwa? a? do roku 1867.
Przez pó?tora wieku miasto z trudem d?wiga?o si? ze zniszcze? z okresu wojny ze Szwedami. Jeszcze w 1807 r. Zgierz liczy? oko?o 500 mieszka?ców. Dopiero w czasie Królestwa Kongresowego realizowany program rozwoju przemys?u przyczyni? si? do szybkiej rozbudowy miasta.
Przedstawione dzieje "starego" Zgierza dotyczą osady po?o?onej po prawej stronie rzeki Bzury na wzniesieniach obejmujących dziś ulice: Sieradzką, Go??bią, Parz?czewską i ??czycką. Ślady najdawniejszej osady si?gającej III wieku, pochodzą z wykopalisk na wydmach piaszczystych po lewej stronie rzeki Bzury, na terenie zaj?tym obecnie przez zak?ady "Boruta" S.A. (budynek Instytutu Przemys?u Organicznego). Na tym terenie znaleziono: narz?dzia, ozdoby i naczynia z brązu, ?elaza i wypalonej gliny.
Dogodne po?o?enie oraz liczne przywileje królewskie spowodowa?y, i? od XVI wieku miasto systematycznie rozwija?o si?. Znaczące o?ywienie gospodarcze nastąpi?o na początku XIX w., kiedy to w?adze Królestwa Polskiego organizowa?y ośrodki przemys?u w?ókienniczego. W marcu 1821 r. zosta?a podpisana tzw. "Umowa Zgierska" przez cz?onków Komisji Przemys?owej Województwa Mazowieckiego ze specjalistami polskimi i niemieckimi w dziedzinie prz?dzalnictwa, tkactwa, farbiarstwa i wyko?czalnictwa. Uregulowa?a ona sprawy osadnictwa przemys?owego i zapewnia imigrantom liczne przywileje. S?u?y?a pó?niej za wzór dla innych miast i osad rządowych przy formu?owaniu warunków osadnictwa.
Na podstawie przywilejów wynikających z tej umowy przybywają do Zgierza koloniści z Prus, Saksonii i Pozna?skiego, osiedlając si? po lewej stronie rzeki Bzury i w ten sposób powstaje w kierunku wschodnim od dotychczasowej osady dzielnica Nowe Miasto. O ulokowaniu przemys?u w?ókienniczego zdecydowa?a obfitoś? lasów z których drewno s?u?y?o do budowy, woda odpowiednia do foluszy oraz korzystne po?o?enie komunikacyjne z W?oc?awka przez ??czyc? do Piotrkowa oraz z Kalisza do Warszawy. W krótkim czasie Zgierz sta? si? stolicą polskiego sukiennictwa. Do wybuchu powstania listopadowego Zgierz zajmowa? pierwsze miejsce w produkcji tkanin we?nianych w Królestwie Polskim; przesz?o po?owa zgierskiego sukna wysy?ana by?a do Rosji i Chin.
W 1828 r. wys?ano do Rosji 27.722 postawów sukna, gdy Ozorków 17.524, a ?ód? tylko 358 postawów. W tym?e roku Zgierz posiada? ju? 220 domów i 3.162 mieszka?ców. Powstaje nowa dzielnica Przyby?ów, rozbudowuje si? Stare Miasto i Nowe z Nowym Rynkiem. W 1865 r. Zgierz posiada 86 domów murowanych, 378 budynków drewnianych i 10.300 mieszka?ców.
W nast?pnych latach g?ównym ośrodkiem przemys?owym regionu sta?a si? ?ód?, ale mino to nast?powa? dalszy rozwój miasta. W roku 1874 powsta?a fabryka maszyn i urządze? w?ókienniczych i rolniczych J. Hoffmana, a w 1894 r. Jan Śniechowski i Ignacy Hordliczko za?o?yli w Zgierzu jako pierwszą w Polsce fabryk? barwników anilanowych pod nazwą: "Śniechowski i S?aboszewicz" mieszcząca si? przy ul. Dąbrowskiego, którą w 1902 r. przeniesiono na tereny obecnie zajmowane przez "BORUTA" S.A.
Zak?ady przemys?owe lokują si? wzd?u? lewego brzegu Bzury od ulicy Zakr?t (obecnie Dubois), Pa?skiej (gen. J. H. Dąbrowskiego), B?otnej (ks. J. Popie?uszki ), Konstantynowskiej (J. Śniechowskiego). W 1880 r. by?o czynnych 48 wi?kszych i 64 mniejszych fabryk zatrudniających 8.000 ludzi.
Ówczesny Zgierz by? miastem wielonarodowościowym. Trzy mniej wi?cej równe liczebnie grupy: polska, niemiecka i ?ydowska wspó?tworzy?y klimat miasta.
W tym okresie dzia?ali urodzeni w Zgierzu: Adolf Pawi?ski (1840-1896) - historyk, Arkadiusz Musierowicz (1894-1966) - gleboznawca, Dawid Frischman (1859-1922) - jeden z najwybitniejszych twórców wspó?czesnej literatury hebrajskiej, August Robert Wolff (1833-1910) - wspó?twórca firmy wydawniczej i ksi?garskiej "Gebethner i Wolff".
Jednocześnie z rozwojem przemys?u, rozbudową miasta, nast?puje budowa szlaków komunikacyjnych. W 1901 r. uruchomiono lini? tramwajową ze Zgierza (Nowy Rynek) do ?odzi. W 1903 r. zosta?a wybudowana linia kolejowa Warszawsko-Kaliska, a w 1925 r. uruchomiono pierwsze pociągi na trasie ?ód?-Zgierz-Kutno, przez co Zgierz sta? si? lokalnym w?z?em kolejowym. W 1922 r. uruchomiono kolejk? wąskotorową ze Zgierza do Ozorkowa, którą w 1927 r. zlikwidowano, a na jej miejsce wprowadzono tramwaje.
W okresie mi?dzywojennym miasto systematycznie rozwija?o si? i ros?a jego ranga. W roku 1933 wydzielony z powiatu ?ódzkiego Zgierz utworzy? samodzielny powiat grodzki.
W tym okresie miastu przyby?o kilka nowocześnie zaprojektowanych budynków u?yteczności publicznej: Zak?ad Kąpielowy z drugim w Polsce krytym basenem, dwa wzorcowe budynki - Szko?a Powszechna nr 1 i nr 2 przy ul. ??czyckiej oraz ?e?skie Seminarium Nauczycielskie przy ul. 3 Maja. Na wysokim poziomie znajdowa?o si? tak?e szkolnictwo zgierskie, zw?aszcza średnie. Obok wspomnianego seminarium dzia?a?o tu Gimnazjum i Liceum Ogólnokszta?cące im. St. Staszica oraz Szko?a Handlowa. Po wojnie powi?kszy?a si? liczba mieszka?ców, rozwija? si? przemys?, ściśle związany z gospodarczym rozwojem ?odzi.
Demokratyczne przemiany ustrojowe w naszym kraju pozwoli?y na przeprowadzenie w czerwcu 1990 r. pierwszych po wojnie wyborów samorządowych. Powo?ane w ich wyniku w?adze Miasta Zgierza zapoczątkowa?y m.in. reorganizacje us?ug komunalnych, przekszta?cenia gospodarcze oraz zaj??y si? sprawami oświaty i środowiska naturalnego.
Łódzkie
