Miasta: Kowal, Brześ? Kujawski, Chodecz, Izbica Kujawska, Lubie? Kujawski, Lubraniec

Gminy: Kowal, Brześ? Kujawski, Chodecz, Izbica Kujawska, Lubie? Kujawski, Lubraniec, Baruchowo, Broniewo, Choce?, Lubanie, Pabianki

W wyniku reformy administracyjnej przeprowadzonej w XIV wieku przez króla Kazimierza Wielkiego, na ówczesnej mapie Polski pojawiają si? województwa, a wśród nich Inowroc?awskie i Brzesko - Kujawskie. To drugie powstaje w wyniku podzia?u Ksi?stwa Kujawskiego. Stan ten trwa? do II rozbioru Polski (1793r.).
W 1807 r. - po utworzeniu Ksi?stwa Warszawskiego, mocą dekretu Ksi?cia Pruskiego, Województwo Brzesko-Kujawskie zostaje w?ączone w granice Ksi?stwa do Departamentu Bydgoskiego. Po upadku Napoleona, na mocy Traktatu Wiede?skiego, powstaje Królestwo Polskie - obejmując swoim zasi?giem równie? cz?ś? ziem Województwa Brzesko - Kujawskiego. Na ich bazie zostaje utworzony Powiat Brzesko - Kujawski. W pó?niejszym okresie Powiat Brzesko - Kujawski zmienia swoją nazw? - najpierw na Powiat Kujawski, a od 1836 r. nosi ju? nazw? Powiat W?oc?awski.
Po upadku Powstania Styczniowego nast?puje kolejna zmiana w podziale administracyjnym. Od Powiatu W?oc?awskiego zostaje od?ączony Okr?g Radziejowski, co sprawi?o, ?e od 1867 r. - po w?ączeniu Powiatu do Guberni Warszawskiej, w jego sk?ad wchodzi?o 10 gmin.
Po zako?czeniu I Wojny Światowej, do roku 1938 Powiat W?oc?awski, z siedzibą we W?oc?awku, sk?adając si? z 13 gmin jest cz?ścią Województwa Warszawskiego. W wyniku, dokonanego w tym samym roku, kolejnego podzia?u administracyjnego Polski, zosta? on w?ączony do Województwa Pomorskiego.
Okres okupacji hitlerowskiej to kolejne zmiany w granicach administracyjnych powiatu, polegające na po?ączeniu istniejących wówczas gmin miejskich i wiejskich. Po wyzwoleniu, co nast?puje 20 stycznia 1945 r., do wejścia w ?ycie dekretu reformującego i wprowadzającego nowy podzia? administracyjny, a tak?e powo?ującego do ?ycia gromadzkie rady narodowe, do powiatu nale?ą te same gminy miejskie i wiejskie, jakie nale?a?y w okresie mi?dzywojennym.
W latach 1945 - 1961 dokonuje si? istotnych zmian w granicach Powiatu W?oc?awskiego, w?ączając do jego terytorialnego zasi?gu gromady: Fabianki, Witoszyn, Nasiegniewo i Szpetal Górny - nale?ące poprzednio do Powiatu Lipnowskiego. W okresie tym powiat zajmowa? obszar 1325 km2 i liczy? 84.499 mieszka?ców, obejmowa? 6 miast i 25 gromad.

W 1975 r. Sejm PRL uchwala ustaw? "O dwustopniowym podziale administracyjnym Pa?stwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych", na mocy której Powiat W?oc?awski znika z mapy administracyjnej Polski, zostając wch?oni?ty w nowopowsta?e Województwo W?oc?awskie z siedzibą we W?oc?awku.

Kolejna reforma administracyjna, dokonana na podstawie ustawy z dnia 24 lipca 1988 r. o wprowadzeniu zasadniczego trójstopniowego podzia?u terytorialnego pa?stwa (Dz. U. nr 96, poz. 603 z pó?n. zm.) oraz ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. nr 91, poz. 578 z pó?n. zm.) sprawi?a, ?e mocą Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998r. w sprawie utworzenia powiatów - z dniem 1 stycznia 1999 r., na mapie administracyjnej Polski, ponownie pojawia si?
P o w i a t W ? o c ? a w s k i,
w sk?ad którego wchodzą nast?pujące gminy:
- Gmina Baruchowo,
- Gmina Boniewo,
- Miasto i Gmina Brześ? Kujawski,
- Gmina Choce?,
- Miasto i Gmina Chodecz,
- Gmina Fabianki,
- Gmina i Miasto Izbica Kujawska,
- Gmina Kowal,
- Miasto Kowal,
- Gmina Lubanie,
- Miasto i Gmina Lubie? Kujawski,
- Gmina i Miasto Lubraniec,
- Gmina W?oc?awek.

Siedzibą w?adz powiatu zostaje miasto W?oc?awek.