Powiat Świecki Powierzchnia: 1472,78 km² Mieszkanców: 97 130
Województwo: Kujawsko-Pomorskie
Miasto powiatowe: Świecie
Tablica rejestracyjna: CSW
Miasta: Świecie, Nowe
Gminy: Świecie, Nowe, Bukowiec, Dragacz, Drzycim, Je?ewo, Lniano, Osie, Pruszcz, Świekatowo, Warlubie
Region Świecia od zarania pa?stwowości polskiej nale?a? do Pomorza Gda?skiego. To w?ączy? do pa?stwa polskiego Boles?aw Krzywosuty ok. 1116 r. Utrzymali si? jednak polscy ksią??ta. Ostatnim z ksią?ąt w?adających ksi?stwem świeckim by? Grzymis?aw II wyst?pujący pod koniec XII w.
W nast?pstwie dzia?ów rodzinnych dzielnic? świecką otrzyma? Sambor (ok. 1227 r.). W Świeciu przez krótki czas panowa? jego brat Warcis?aw I (+ 1230 r.). Z chwilą jego śmierci znika ksi?stwo świeckie, w dzielnicy kszta?tują si? trzy kasztelanie m.in. świecka, która wyra?nie wykracza?a poza tereny dzisiejszego powiatu świeckiego.
Znowu z ksi?stwem świeckim mamy do czynienia gdy ksią?? gda?ski Świ?tope?k zapisuje je synowi Mściwojowi II (+1266 r.). Mściwój rezydując w Świeciu wkrótce podporządkowa? sobie ca?e Pomorze Gda?skie. Utworzy? równie? nową kasztelani? z siedzibą w Nowem.
Latem 1309 r. kasztelani? świecką zaj?li krzy?acy, wcześniej zagarn?li Gda?sk oraz Nowe. Zakon wprowadzi? nową administracj?. Powsta?o komturstwo świeckie. Pierwszym znanym ze ?róde?, komturem by? Dytrtych von Lichtenhain. Nowe wraz z okr?giem w?ączono do komturstwa tczewskiego.
Na mocy II pokoju toru?skiego m.in. Pomorze Gda?skie wróci?o do Korony. Wśród utworzonych na terenie Prus Królewskich województw, pomorskie by?o najwi?ksze. Podzielono je na osiem powiatów. W ich liczbie powiat świecki i powiat nowski. Świece i Nowe sta?y si? siedzibami starostw i powiatów, a tak?e dekanatów. W Świeciu rezydowa? sąd ziemski, odbywa?y si? przedsejmikowe zjazdy szlachty, poprzedzające sejmik partykularny, który dla województwa pomorskiego zbiera? si? w Starogardzie Gda?skim.
W 1772 r. na mocy traktatu rozbiorowego Prusy Królewskie wesz?y w sk?ad monarchii pruskiej Fryderyka II. W?adze pruskie wprowadzi?y nową administracj? dla ziem zabranych nazywanych odtąd Prusami Zachodnimi. W?adzą naczelną sta?a si? Wojenno-Domenialna Kamera w Kwidzynie, przemianowana na Rejencj? Zachodnio-Pruską. Powiaty świecki i nowski w?ączono do powiatów chojnickiego, starogardzkiego i che?mi?skiego. Powiat świecki zosta? jednak reaktywowany 24 V 1818 r. na podstawie rozporządzenia króla pruskiego z 30 IV 1815 r. W jego granicach znalaz?o si? tak?e Nowe. W ko?cu XIX w. próbowano wy?oni? odr?bny powiat nowski. Sejm pruski odrzuci? jednak propozycje przygotowaną przez ministra spraw wewn?trznych.
W styczniu 1920 r. powiat świecki wraz z Pomorzem wróci?y do Polski. Nale?a? do najwi?kszych w województwie pomorskim. W powiecie najwy?szym przedstawicielem w?adzy pa?stwowej by? starosta, zaś naczelną w?adzą samorządową - Sejmik Powiatowy, a od 1933 r. Rada Powiatowa.
W czasie II wojny światowej powiat świecki na mocy dekretu Hitlera z 8 X 1939 r. o podziale administracyjnym terenów wschodnich zosta? w?ączony do rejencji bydgoskiej Okr?gu Rzeszy Gda?sk-Prusy Zachodnie.
W lutym 1945 r. Świecie zosta?o wyzwolone przez wojska radzieckie II Frontu. Przesta? obowiązywa? podzia? wprowadzony przez w?adze hitlerowskie. Reaktywowano powiat świecki w kszta?cie z okresu mi?dzywojennego, który wchodzi? w sk?ad równie? przywróconego województwa pomorskiego, 28 III 1945 r. przemianowanego na bydgoskie. W latach 1955, 1961 i 1969 dokonano niewielkich korekt granic powiatu świeckiego.
Ustawa o dwustopniowym podziale administracyjnym kraju oraz o zmianie ustawy o radach narodowych z 28 V 1975 r. zlikwidowa?a powiaty wprowadzając nowe jednostki administracyjne: gminy, miasta i dzielnice, województwa. Region świecki umiejscowiono w granicach nowego województwa bydgoskiego.
Reforma administracyjna wprowadzona ustawami z 1998 r., z mocą obowiązującą od 1 I 1999 r. ponownie reaktywowa?a powiat świecki.
Jak wida? z niniejszego przeglądu powiat świecki ma wielowiekową tradycj? administracyjną, której początków nale?y szuka? w ksi?stwie Grzymis?awa II, Warcis?awa I. Spadkobierczynią owego ksi?stwa by?a nast?pnie kasztelania świecka, krótko ksi?stwo świeckie Mściwoja II, ponownie kasztelania świecka, w zaborze krzy?ackim - komturia świecka i wreszcie po II pokoju toru?skim - powiat świecki z niewielkimi przerwami i z ró?nymi korektami granic a? po czasy wspó?czesne.
|
Kujawsko-Pomorskie
