W?oc?awek jest najwi?kszym miastem wschodniej cz?ści Kujaw, le?y na lewym brzegu Wis?y, przy ujściu Zg?owiączki. Źród?a archeologiczne wskazują, ?e w miejscu obecnego miasta istnia?a ju? przed 3000 lat osada kultury ?u?yckiej, a przed 2500 laty osada kultury pomorskiej. Odkryto te? ślady osadnictwa z okresu rzymskiego i wczesnego średniowiecza. W wieku X u ujścia Zg?owiączki do Wis?y rozwin??a si? osada z targowiskami i przystanią rzeczną. Na prze?omie X i XI wieku za?o?ony zosta? gród ksią??cy. Od 1123 roku stolica biskupstwa kujawskiego. W średniowieczu przyj?tą nazwą miasta by? W?odzis?aw, nast?pnie W?oc?aw (Vladislawia). Przed rokiem 1265 W?oc?awek uzyska? prawa miejskie od ksi?cia kujawskiego Kazimierza.

Lata 1308 - 1332 to okres najazdów krzy?ackich, które spowodowa?y ca?kowite zniszczenie miasta (1329). W 1339 roku W?oc?awek zosta? powtórnie lokowany na prawie che?mi?skim, przystąpiono do odbudowy spalonego miasta, zbudowano nową katedr?(1340-1411). Jeszcze dwukrotnie w latach 1392 i 1431 miasto pad?o ofiarą krzy?ackich najazdów, dopiero pokój toru?ski w 1466 roku uwolni? je od grozy napadów Krzy?aków. Nastąpi? rozkwit W?oc?awka, który sta? si? ośrodkiem wiślanego handlu zbo?em i g?ówną komorą celną na Wiśle. Wzrasta iloś? spichrzów zbo?owych, w roku 1598 jest ich 27.

Kupcy w?oc?awscy mieli w?asna flotyll? handlową. W tych warunkach W?oc?awek b?dący spichlerzem urodzajnych Kujaw, ziemi dobrzy?skiej szybko si? bogaci?. Równocześnie z handlem nastąpi? rozkwit rzemios?a, m?ynarstwa i browarnictwa. Przejawem dobrobytu i kultury materialnej w owych czasach by?o posiadanie przez W?oc?awek drewnianych wodociągów.

W roku 1657 W?oc?awek zosta? przez Szwedów ograbiony, spalony. Odtąd wojny, epidemie i po?ary cz?sto nawiedza?y W?oc?awek. Miasto wyludnia?o si?. Dawna nazwa W?oc?aw zanik?a. O skali upadku świadczą liczby : w roku 1598 by?o 245 domów, 5 m?ynów, 25 spichrzów, w roku 1760 by?o ju? 155 domów , 2 spichrza i 11 placów po spalonych spichrzach.

W XIV i XV wieku W?oc?awek liczy? ok. 500 mieszka?ców, w wieku XVI w czasie pokoju i dobrobytu ok. 2000 osób. Wzrost liczby ludności zaczą? si? dopiero w czasach pokoju po wojnach napoleo?skich (w roku 1815 - 2444 osób).

Sytuacja W?oc?awka, tak jak innych miast polskich, zacz??a si? poprawia? od po?owy XVIII wieku. Du?e zas?ugi wnios?a tzw. Komisja Dobrego Porządku, która przeprowadzi?a wiele reform (1787). W drugim rozbiorze Polski w 1793 r. W?oc?awek dosta? si? w posiadanie Prus, a po Kongresie Wiede?skim wszed? w obr?b Królestwa Polskiego. Po powstaniu listopadowym 1831r. rozpocz??y si? czasy carskiego ucisku. Szczególnie krwawo prze?ywa? W?oc?awek powstanie styczniowe w 1863 r. Wielu powsta?ców we W?oc?awku powieszono lub rozstrzelano, mi?dzy innymi p?k. Stanis?awa Bechiego, W?ocha , Garibaldczyka.

Czasy politycznego i narodowego ucisku w XIX w. stanowi?y jednocześnie okres rozwoju ekonomicznego W?oc?awka, przed polskimi fabrykami otworzy? si? na wschodzie olbrzymi rosyjski rynek zbytu. W 1799 roku fabrykant niemiecki Gross za?o?y? pierwszą w Polsce fabryk? papieru, w 1816 roku uruchomiono fabryk? cykorii Ferd Bohma, w 1896 roku powsta?a najwi?ksza w Polsce fabryka celulozy. Rozwiną? si? przemys? fajansowy, ceramiczny, chemiczny (farby i lakiery), poligraficzny (drukarnia), przemys? metalowy (fabryka maszyn ?elaznych, drutu, gwo?dzi), przemys? spo?ywczy (fabryka przetworów owocowych).

Pierwsza wojna światowa przerwa?a rozwój miasta, a czteroletnia okupacja niemiecka doprowadzi?a przemys? w?oc?awski do ruiny. Po wyzwoleniu miasta 12 listopada 1918 r. nastąpi?a powolna poprawa sytuacji gospodarczej. W okresie mi?dzywojennym w latach 1917 - 1924 kszta?ci? si? we W?oc?awskim Seminarium Duchownym Ksiądz Stefan Wyszy?ski, pó?niejszy Prymas Polski. W latach 1930 - 39 ?ączy? prac? kościelną, naukową z pracą spo?eczną w środowisku robotniczym.

W?oc?awek w czasie II wojny światowej zniszczony zosta? w oko?o 30%, wyzwolenie nastąpi?o 20 stycznia 1945 roku. Pierwsze lata powojenne to odbudowa i rozbudowa starych fabryk i zak?adów oraz ich modernizacja. Nale?y tu wymieni?: Zak?ady Celulozowo - Papiernicze, W?oc?awskie Zak?ady Ceramiki Sto?owej - "Fajans", Zak?ady Maszyn Rolniczych "Wis?a", Kujawskie Zak?ady Koncentratów Spo?ywczych. Powstaje równie? wiele nowych zak?adów przemys?owych jak: Zak?ady Azotowe "W?oc?awek", Fabryka Farb i Lakierów, Zak?ady Ceramiki Sto?owej II, Fabryka Lin i Drutu "Drumet", Kujawska Fabryka Manometrów, W?oc?awska Fabryka Mebli, Zak?ady Wytwórcze "Spo?em", Ch?odnia Sk?adowa i wiele innych oraz najwi?ksza inwestycja energetyczna na Wiśle - Stopie? wodny o mocy 160 MW.

Równolegle z przemys?em rozwija?o si? tak?e dynamicznie budownictwo nowych osiedli mieszkalnych oraz inwestycji komunalnych. Dzisiejszy W?oc?awek jest najwi?kszym ośrodkiem przemys?owym, administracyjnym, handlowym i kulturalnym wschodniej cz?ści Kujaw.