Kościo?y i Parafie Szpitale Policja, Stra? Miejska i Po?arna
Firmy
Bielsko-Bia?a, jako miasto o tej nazwie, istnieje od 1 stycznia 1951 r., kiedy to po?ączono dwie odr?bne dotąd miejscowości, le?ące na przeciwleg?ych brzegach rzeki Bia?ej, stanowiącej granic? Śląska i Ma?opolski. Przypiecz?towano w ten sposób d?ugi proces historyczny, który w XIX stuleciu doprowadzi? do powstania jednej ca?ości gospodarczej z dwóch miast o zaz?biającej si?, lecz odmiennej historii, ca?ości ju? wówczas niejednokrotnie określanej obecnym mianem.
Aby zrozumie? w?aściwie tutejsze dzieje i kultur?, trzeba stale pami?ta? o fakcie, i? rozdzielająca miasta rzeka Bia?a, począwszy od 1457 r., przez d?ugie stulecia pe?ni?a funkcj? granicy pa?stwowej. Starsze z obu "siostrzanych" miast, śląskie Bielsko, ju? w XIV w., znalaz?o si? w granicach królestwa czeskiego, by nast?pnie wraz z nim, w 1526 r., zosta? w?ączonym do monarchii austriackich Habsburgów. Ma?opolska Bia?a, początkowo przysió?ek wsi Lipnik, po?o?ona by?a na zachodniej granicy Rzeczypospolitej. Po I rozbiorze Polski, w 1772 r., równie? i ona znalaz?a si? w Austrii, w jej nowo utworzonej prowincji - Galicji. Dopiero w 1918 r. oba miasta powróci?y do odrodzonego pa?stwa polskiego, starsze z nich po blisko sześciu wiekach!
Cechą charakterystyczną ludności Bielska-Bia?ej i okolicy, a? do lat II wojny światowej, by?a jej wielonarodowoś?. ?yli tu obok siebie Niemcy, Polacy i ?ydzi, znale?? mo?na by?o Morawian, Czechów, W?grów, a nawet W?ochów. Wszystkie te nacje wnios?y elementy swojej kultury, tworząc specyficzny tygiel narodowościowy. Wi?kszoś? mieszka?ców u?ywa?a na codzie? j?zyka niemieckiego, w którym nie brak by?o licznych zapo?ycze? polskich i ?ydowskich, z drugiej strony miejscowa ludnoś? polska przej??a do mowy potocznej szereg wyra?e? niemieckich.
?ywy odd?wi?k znalaz?a na tych terenach reformacja, która z jednej strony wprowadzi?a podzia?y w miejscowej spo?eczności, a z drugiej związany z nią kult zapobiegliwości i pracy w znacznym stopniu przyczyni? si? do rozkwitu gospodarczego miast na Bia?ą. W XIX w. do świąty? katolickich i ewangelickich do?ączy?y ?ydowskie synagogi i domy modlitwy.
O charakterze i obliczu miasta zadecydowa? rozkwit sukiennictwa, zapoczątkowany w Bielsku w XVI w. W sto lat pó?niej rzemios?o to zacz??o rozwija? si? równie? po stronie polskiej - w Bia?ej. Od początku XIX w. r?kodzielnictwo ust?powa?o produkcji fabrycznej, by zosta? przez nią ca?kowicie wypartym do ko?ca tego? stulecia. A? do lat po II wojnie światowej bielsko-bialski ośrodek przemys?u we?nianego nale?a? do najwi?kszych w tej cz?ści Europy.
Uwarunkowania spo?eczne, jak i przynale?noś? polityczna, spowodowa?y, i?, mimo silnych powiąza? gospodarczych z ziemiami polskimi, przez stulecia Bielsko cią?y?o pod wzgl?dem kulturowym w kierunku krajów czeskich i austriackich. Po 1772 r. by?o to zjawisko charakterystyczne równie? dla galicyjskiej Bia?ej. Proces ten nasili? si? szczególnie w drugiej po?owie XIX w., kiedy to szeroko czerpano wzorce kulturowe zw?aszcza ze stolicy monarchii - Wiednia. Świadectwem tej epoki pozostaje po dzie? dzisiejszy architektura i pewien specyficzny klimat miasta, wspólny dla g?ównych ośrodków dawnych Austro - W?gier.
II wojna światowa zmieni?a zasadniczo obraz miasta, k?adąc kres jego wielonarodowości, przerywając wielowiekowe powiązania kulturowe i przez d?ugie lata skazując na zapomnienie nawet jego histori?.
Śląskie
