Urząd Miejski Gliwice
ul. Zwyci?stwa 21
44-100 Gliwice
tel. 032 231 30 41
Kościo?y i Parafie Szpitale Policja, Stra? Miejska i Po?arna
Firmy
Gliwice w swej bogatej historii by?y miastem przechodzącym nie z rzadka z rąk do rąk. Przez miasto przetacza?y si? wojny, a zarazy i po?ary by?y tutaj na porządku dziennym. Jakkolwiek z powodu znakomitego umiejscowienia geograficznego na skrzy?owaniu wa?nych szlaków handlowych Gliwice by?y miastem otwartym na ka?dą nowoś? i gotowym przyją? ka?de wyzwanie. Pierwszy ze szlaków ?ączy? Kraków z Wroc?awiem, drugi natomiast by? bardziej znany w ca?ej Europie jako szlak bursztynowy, prowadzi? z po?udnia Europy w kierunku Morza Ba?tyckiego.
Pierwsza wzmianka o mieście pochodzi ju? z 1276 roku. W tym okresie miasto le?a?o w granicach Polski, a jego po?o?enie wiązano z lokalizacją Bytomia. Jak donoszą historycy w XIV w. Gliwice mia?y charakter obronny, a w?adz? sprawowa? tu Siemowit, u?ywający tytu?u ksi?cia gliwickiego.
W czasach Mieszka Plątonogiego, wnuka Boles?awa Krzywoustego, ziemia gliwicka by?a w r?kach ksi?stwa opolsko-raciborskiego. Ale ju? w 1289 po podziale ksi?stwa mi?dzy czterech synów sta?a si? odr?bnym ksi?stwem, które szybko przesz?o pod panowanie czeskiego króla, Wac?awa II. W owym czasie tereny te s?yn??y z hodowli ryb, m?ynarstwa, uprawy chmielu, a co za tym idzie z produkcji i sprzeda?y piwa. Za czasów hegemonii krzy?ackiej, kiedy Kazimierz Wielki zrzek? si? ziem śląskich, Gliwicami kolejno w?adali ksią?? W?adys?aw i Siemowit. Okres wzgl?dnego spokoju zosta? przerwany najazdem husytów.
Gliwice oczywiście zosta?y zaj?te. Po z?upieniu i spaleniu husyci utworzyli w Gliwicach centrum swego ruchu. W 1431 podczas pobytu wodza husytów Zygmunta Korybutowicza w Krakowie na teologicznych debatach, sytuacj? wykorzysta? Konrad VII Oleśnicki i stosując podst?p zaw?adną? miastem.
Miasto w tym okresie zamieszkiwa?o ok. 1200 osób, a podstawą utrzymania by?o nadal browarnictwo. W 1532 roku po śmierci ostatniego z w?adców pochodzących z linii Piastów, miasto przesz?o pod ber?o Habsburgów. Rozpoczą? si? wtedy okres wyniszczającej wojny trzydziestoletniej, która na d?ugo zapad?a w ludzkich umys?ach. By? to te? czas przewlek?ych konfliktów religijnych, nauki Marcina Lutra, a jednocześnie okres wielkich nadziei na powrót do granic Polski. W owych czasach Gliwice zmieni?y swe oblicze. Murowane obwarowania zastąpiono osadami i ogrodami. Miasto zacz??o toną? w zieleni. Wojna Habsburgów z Turkami, a co za tym idzie potrzeba pieni?dzy by?a przyczyną oddania Gliwic w dzier?aw? za bagatela 14 tysi?cy talarów Fryderykowi Zettritzowi jako tzw. pa?stwo gliwickie.
Zawarta umowa mia?a początkowo trwa? 18 lat, ale w 1580 roku zosta?a przed?u?ona o 10 lat, a w 1589 roku o kolejne 18. W 1596 roku Gliwice zosta?y sprzedane w?adzom miasta za 27 tysi?cy talarów stając si? wolnym miastem królewskim. W jego sk?ad wchodzi?y równie? wsie: Knurów, Krywald, Ostropa, Trynek i Szobiszowice.
W 1683 roku miasto zaszczyci? swą obecnością Jan III Sobieski zmierzający w?aśnie z odsieczą na Wiede? zatrzymując si? w klasztorze oo. Franciszkanów przy kościele Podwy?szenia Krzy?a Świ?tego (dzisiaj prowadzonym przez zgromadzenie oo. Redemptorystów).
W okresie tym podstawowym ?ród?em dobrobytu mieszka?ców by?o piwowarstwo. Jednak w wyniku kolejnych po?arów w latach 1711, 1730 i 1735 sp?oną? browar i nastąpi? ostateczny upadek tej dochodowej bran?y.
Lata 1740-1763 to lata tzw. wojen śląskich toczonych mi?dzy Austrią, a Prusami. W okresie w?adania Prus w Gliwicach począ? rodzi? si? kapitalizm. W tym?e czasie rozbudowywa?y si? przedmieścia, gdzie lokowa?y si? osiedla hutnicze. Rozwini?ta zosta?a sie? urz?dów górniczych i hutniczych, na których czele sta? Wy?szy Urząd Górniczy. W?adze zadba?y o rozwój dróg handlowych i modyfikacj? środków transportu. Wtedy rozpocz?to tak?e budow? Kana?u Gliwickiego, którego zadaniem by?o u?atwienie sp?ywu w?gla, oraz zabezpieczenie przed n?kającymi miasto dokuczliwymi, okresowymi powodziami. Budowa kana?u trwa?a od 1792 do 1822 roku. W?giel z Gliwic by? ta?szy od angielskiego, dlatego te? by? ch?tnie importowany przez rynek berli?ski.
W 1796 roku uruchomiono pa?stwową hut? ?elaza, która zas?yn??a w ca?ej Europie nie tylko ze wzgl?du na swe odlewy artystyczne, ale równie? z produkcji zbrojeniowej. W ko?cu to tutaj w 1804 roku odlano pierwszą armat?. W okresie tym oddano do u?ytku pierwszy w Europie wielki piec koksowniczy, zaprojektowany i uruchomiony przez Johna Baildona.
W 1810 roku zosta? zlikwidowany klasztor franciszkanów. Budynki przej??o pa?stwo i otwarto w nim pierwsze gliwickie gimnazjum. W 1834 roku zosta?a uruchomiona poczta.
Bardzo wa?nym elementem w rozwoju miasta by?o w 1845 roku poprowadzenie linii kolejowej z Wroc?awia do Gliwic, którą trzy lata pó?niej przed?u?ono do Mys?owic.
W 1887 roku utworzono w Gliwicach powiat. Miasto mog?o same decydowa? o swoich sprawach i potrzebach, mia?o zabezpieczony post?p gospodarczy i kulturalny, zale?ny jedynie od swych obywateli. Wzrost gospodarczy spowodowa? rozbudowywanie i unowocześnianie ma?ych zak?adów przemys?owych przy jednoczesnym powstawaniu nowych. W 1883 roku spadkobiercy za?o?yciela huty "Hermina", Oskar i Georg Caro przej?li w posiadanie hut? "Julia" w Bobrku. W za?o?onej wraz z Wilhelmem Hegenscheidtem firmie "Obereisen" rozciągali swą kontrol? nad coraz to nowymi zak?adami przemys?owymi stając si? pot?gą.
W owych czasach w najbli?szych okolicach Gliwic znajdowa?o si? 14 gorzelni, 2 browary, 5 m?ynów, 7 cegielni, 3 tartaki, fabryczka gontów, 8 wapienników i 2 huty szk?a. Ponadto istnia?a tutaj gazownia, fabryka pieców, rozlewnia piwa, 4 drukarnie, fabryka asfaltu i papy. Równocześnie zacz??y powstawa? instytucje u?atwiające obroty pieni??ne, jak banki, kantory bankowe, kasy oszcz?dnościowe i po?yczkowe.
W 1892 roku powsta?a pierwsza konna linia tramwajowa, którą wkrótce przed?u?ono a? do Piekar Śląskich. Trzy lata pó?niej pojawi?y si? pierwsze w Europie tramwaje elektryczne. W 1899 roku oddano do u?ytku teatr, na którego scenach grali aktorzy z ca?ej Europy, a szczególnie z Niemiec, a? do II wojny światowej.
W czasie pierwszej wojny światowej gospodarka i przemys? zosta?y przestawione na produkcj? zbrojeniową. Niektóre zak?ady zosta?y pozamykane, a zatrudnienie spad?o. Lata 1919 - 1921 to trzy powstania śląskie i plebiscyt. Mieszka?cy mieli zdecydowa? czy chcą nale?e? do pa?stwa polskiego, czy do niemieckiego. Mieszka?cy Gliwic opowiedzieli si? za przynale?nością do Niemiec, a spośród 102 gmin powiatu toszecko-gliwickiego 88 opowiedzia?o si? po stronie Polski. W 1922 roku obszar zosta? podzielony pomi?dzy sporne pa?stwa. W 1928 wybudowano nowoczesny Hotel ("Haus Oberschlesien"), w którym dzisiaj mieści si? Urząd Miejski (przy dzisiejszej ul. Zwyci?stwa).
31 sierpnia 1939 roku sfingowano napad na ówczesną radiostacj? gliwicką (dzisiejsza ul. Tarnogórska). Mia? to by? pretekst do napaści wojsk niemieckich na Polsk?. W latach wojny miasto by?o ca?kowicie nastawione na produkcj? zbrojeniową. W Gliwicach powsta?y cztery obozy pracy jako filie obozu w Oświ?cimiu, które by?y ?ród?em taniej si?y roboczej. W 1945 roku miasto zaj??a Armia Czerwona, która dokona?a znaczących zniszcze? - spalony zosta? zabytkowy budynek Teatru Victoria, nie oszcz?dzono równie? siedziby hotelu Oberschlesien. W 1945 roku Gliwice ponownie znalaz?y si? w granicach Polski.
Po wojnie Gliwice sta?y si? wa?nym ośrodkiem naukowym i gospodarczym. Powo?ano Politechnik? Śląską. Wi?kszoś? jej kadry wywodzi?a si? z Uniwersytetu Lwowskiego i Politechniki Lwowskiej. Powstają instytucje, biura projektowe, dominuje przemys? chemiczny. Gliwice sta?y si? chemiczną stolicą z Centralnym Zarządem Przemys?u Chemicznego na czele. Kolejne lata to otwarcie instytutu przeciwrakowego, Operetki Śląskiej i muzeum. W 1992 roku zosta?a utworzona nowa diecezja Kościo?a rzymskokatolickiego, której siedzibą sta?y si? Gliwice. W 1998 roku uroczyście otwarto najwi?kszą inwestycj? zagraniczną w Polsce: zak?ady Opel Polska.
Śląskie
