Urząd Miejski Katowice
ul. M?y?ska 4
40-098 Katowice
tel. (032) 259-39-09
Kościo?y i Parafie Szpitale Policja, Stra? Miejska i Po?arna Uczelnie
Firmy
Pierwsza wzmianka o wsi Katowice pojawi?a si? w zapisach ksi?dza Kazimierskiego, wizytatora parafii bogucickiej w 1598 roku. Histori? miasta wyznaczają jednak losy kilku znacznie wcześniejszych s?owia?skich osad rolniczych (z XIV, XVI wieku) i ku?nic ?elaza - b?dących obecnie jego dzielnicami. Chronologicznie najstarszą jest Dąb - o którym mówi dokument pochodzący z 1299 roku - nale?ący przez kilkaset lat do klasztoru Bo?ogrobców w Miechowie. Nieco krótsze są dzieje innych, ongiś równorz?dnych wsi: Bogucic, Ro?dzienia, Szopienic, Za???a, Ligoty i Piotrowic. Specyfiką przesz?ości ca?ego Górnego Śląska, a wi?c i Katowic, jest brak dominującego centrum, przy jednoczesnym rozwijaniu si? wielu odr?bnych ośrodków gospodarczych, kulturalnych i administracyjnych, tworzących pó?niej jeden organizm miejski.
Trudno jednoznacznie ustali? pierwowzór nazwy Katowice. Prawdopodobnie wywodzi si? od przezwiska kat którym określano pierwszego osadnika, bąd? od s?owa "kąty" - tak nazywano kiedyś chaty zagrodników, pracujących przy wyr?bie i przewo?eniu drewna do ku?nicy bogucickiej.
Rozwój wsi Katowice rozpoczą? si? wraz z budową berli?skiej kolei (1846 r.) wiodącej do Mys?owic. Przej?cie dóbr ziemskich przez rodzin? Wincklerów mia?o niebagatelne znaczenie. Do osad po?o?onych po obu stronach rzeki Rawy przybywano w interesach. Sztygar i przedsi?biorca górniczy Franz Winckler przekszta?ci? okoliczne wioski w przemys?owe miasto. Realizatorem jego pomys?u by? inny sztygar tarnogórskiej kopalni - Friedrich Wilhelm Grundmann, któremu w 1839 r. powierzono zarząd dóbr katowickich.
Miasto wzrasta?o wed?ug projektu budowniczego Nottenbohna.
Plan przestrzennej zabudowy wyznacza? stary trakt z Mys?owic do Szopienic i dalej do Bogucic-Zawodzia, a nast?pnie wzd?u? Rawy. Przy linii wschód-zachód powsta?y dwa istniejące dziś place - Rynek i Wolności. Pierwszy z nich przeci??a droga pó?noc-po?udnie, prowadząca z Miko?owa do Królewskiej Huty (dziś Chorzów) i Bytomia. Wieś Katowice otrzyma?a w 1865 roku prawa miejskie. Wkrótce Katowice wyniesione zosta?y do rangi powiatu. W okresie zarządu Grundmanna wzniesiono pierwszy monumentalny obiekt - kośció? ewangelicki przy ul. Warszawskiej (1856-1858), pó?niej neogotycki kośció? Najświ?tszej Marii Panny przy ul. Mariackiej (1870 r.), klasztor i szpital oo. Bonifratrów, klasztor i sierociniec ss. Jadwi?anek oraz kośció? pw. św. Szczepana w Bogucicach.
W 1889 r. w Katowicach ulokowa? si? pr??ny koncern przemys?owy "Kattowitzer Aktien-Gesellschaft", a jego śladem posz?o pi?? znanych banków. Pod panowaniem pruskim (od 1742 r.) na terenie dzisiejszych Katowic, szczególnie w XIX stuleciu rozwija? si? przemys?, zw?aszcza huty i kopalnie. U schy?ku tego? wieku powsta?o kilka instytucji, które zadecydowa?y o rozwoju m?odego ośrodka gospodarczego - Górnośląska Konwencja W?glowa, Związek Przemys?owców Górniczo-Hutniczych, gwarectwa w?glowe, Pa?stwowa Dyrekcja Poczt, Sąd Okr?gowy, Dyrekcja Prusko-Królewskich Kolei Pa?stwowych. Równocześnie z rozwojem miasta narasta? opór ludności polskiej wobec nasilających si? akcji germanizacyjnych.
Z początkiem XX wieku Katowice wzbogaci?y si? o Teatr Miejski, zbudowany przy Rynku w latach 1906-1907 wed?ug projektu kolo?skiego architekta Karola Moritza. Niestety, podczas remontu budynku w latach siedemdziesiątych cz?ściowo zniszczono dekoracj? rze?biarską jego fasady. W 1906 roku zako?czono rozbudow? okaza?ego dworca kolejowego dziś ju? nie u?ytkowanego w pierwotnym charakterze. Wybuch I wojny światowej nie spowodowa? w Katowicach zniszcze? i strat, lecz rozwój przemys?u i sprzyjającą koniunktur?, zw?aszcza dla zak?adów hutniczych. Dzia?ania wojenne nie dotkn??y ówczesnej ludności, a jej liczny udzia? w latach 1919-1921 w trzech powstaniach śląskich i akcji plebiscytowej zadecydowa? o przy?ączeniu Katowic do odrodzonego pa?stwa polskiego (20 czerwca 1922 r.). Niebawem miasto sta?o si? stolicą autonomicznego województwa śląskiego, siedzibą Sejmu Śląskiego i Górnośląskiej Komisji Mieszanej. Lata mi?dzywojenne by?y dla Katowic okresem intensywnego rozwoju. Z prowincjonalnego ośrodka przemys?owego Prus sta?y si? najwi?kszym centrum gospodarczym w Polsce, stolicą najbogatszego regionu. W 1924 roku by?y siedzibą a? 53 banków, ośmiu zagranicznych przedstawicielstw dyplomatycznych, kilku mi?dzynarodowych koncernów. Wraz z przyp?ywem kapita?u wzrasta?y nowe obiekty infrastruktury miejskiej, dzielnice (rozbudowywano g?ównie po?udniową cz?ś? miasta - od torów kolejowych do Brynowa, Muchowca), powstawa?y luksusowe na owe czasy osiedla willowe i monumentalne budowle sakralne. Po?ączenia z Warszawą zapewnia?o mi?dzy innymi oddane do u?ytku w 1927 roku lotnisko. Reprezentacyjny budynek Sejmu Śląskiego i Urz?du Wojewódzkiego wzniesiono w latach 1926-1929. W pobli?u stan??y: gmach Urz?dów Niezespolonych (dziś zajmowany przez Uniwersytet- Śląski) oraz Muzeum Śląskie (rozebrane przez hitlerowców). Symbolem dramatycznej walki w obronie Katowic przed wojskami niemieckimi we wrześniu 1939 roku sta?a si? Wie?a Spadochronowa w Parku im. Tadeusza Kościuszki i Dom Powsta?ca przy ul. Matejki. 8 września 1939 ca?y Górny Śląsk zosta? w?ączony do III Rzeszy. Okupanci uczynili z Katowic siedzib? prowincji. Dzia?ania wojenne nie spowodowa?y wi?kszych szkód w miejskiej zabudowie poza barbarzy?skim spaleniem synagogi przy ul. Mickiewicza i rozebraniem budynku Muzeum Śląskiego (dotychczas nie odbudowanego). Po wyzwoleniu w 1945 roku miasto odzyska?o dawne znaczenie jako ośrodek przemys?owy i administracyjny. Przykrym, trzyletnim epizodem by?a zmiana nazwy Katowic na Stalinogród w 1953 r. Wzros?a ranga miasta jako ośrodka naukowego i kulturowego; Katowice sta?y si? m.in. miastem uniwersyteckim. W okresie Polski Ludowej zbudowano wiele nowych osiedli m.in. Koszutka, Tysiąclecie, Paderewskiego, Ochojec, Ligota, Za??ska Ha?da. Powsta? Wojewódzki Park Kultury i Wypoczynku. Otwarto jedyną w regionie wy?szą uczelni? humanistyczną - Uniwersytet Śląski. Wzniesiono budowl?, która sta?a si? symbolem Katowic - Hal? Widowiskowo-Sportową "Spodek". Najnowsze dzieje Katowic związane są nie tylko z rozwojem przemys?owym i urbanistycznym, ale równie? z du?ym zaniedbaniem infrastruktury technicznej i spo?ecznej. Jednym z tragiczniejszych wydarze? w powojennych dziejach Katowic by?a pacyfikacja górników strajkujących w kopalni "Wujek" po wprowadzeniu stanu wojennego. 16 grudnia 1981 roku zastrzelono dziewi?ciu strajkujących. Dramat upami?tnia pomnik-krzy? przy bramie kopalni.
Katowice są stolicą metopolii rzymskokatolickiej. Papie? powo?a? 25 marca 1992 roku Metropoli? Katowicką. Wcześniej - od 1925 r. - miasto by?o siedzibą diecezji.
Śląskie
