Powiat K?obucki Powierzchnia: 889,15 km² Mieszkanców: 84 854
Województwo: Śląskie
Miasto powiatowe: K?obuck Tablica rejestracyjna: SKL
Starostwo Powiatowe Rynek 13
42-100 K?obuck
Telefon: 34 317-27-60
Miasta: K?obuck, Krzepice
Gminy: K?obuck, Krzepice, Lipie, Mied?no, Opatów, Panki, Popów, Przystaj?, Wr?czyca Wielka
Najstarsze ślady pobytu cz?owieka na tej ziemi pochodzą z ok. X tysiąclecia p.n.e., tu? po ustąpieniu lodowca, ale w?aściwa kolonizacja rozpoczyna si? od IX wieku p.n.e. Wczesne średniowiecze jest okresem nast?pnej fali osadniczej ludności pochodzącej ze śląska. Pierwsze wzmianki w dokumentach historycznych - o tych stronach - datowane są na rok 1262 kiedy to w Iwanowicach odby? si? zjazd ksią?ąt dzielnicowych (Boles?awa Pobo?nego i Boles?awa Wstydliwego). Historia początków powstania odr?bnej jednostki administracyjnej na terenie powiatu k?obuckiego ginie w mrokach dziejów. Wiadomo, ?e w XI w. ziemie te nale?a?y do ziemi krakowskiej i by?y w?asnością Kazimierza Sprawiedliwego (1179 r.). Sto lat pó?niej, pierwsze dokumenty wymieniają Adama kasztelana z Krakowa jako zarządzającego tą ziemią. Ten podzia? administracyjny by? utrzymywany prawie do ko?ca XIII w. Początków odr?bności administracyjno - terytorialnej nale?y doszukiwa? si? po uk?adzie ksią?ąt piastowskich (w roku 1296 w Krzywiniu) : po wy?ączeniu K?obucka z zakresu w?adzy kasztela?skiej i wprowadzeniu urz?du starosty. Niektóre ?ród?a historyczne podają, ?e w?aśnie w tym roku by? pierwszy rozbiór tej ziemi pomi?dzy Henrykiem III g?ogowskim a ksi?ciem opolskim Boles?awem.
Ró?ne ?ród?a historyczne podają ró?ne daty powstania miasta K?obucka. Jedni autorzy podają rok 1344, w którym dokument Kazimierza Wielkiego wymienia Prutenusa, jako wójta k?obuckiego, inni rok 1339 w którym Kazimierz Wielki zwolni? mieszka?ców K?obucka od wielu danin i powinności, a jeszcze inni poszukując daty powstania miasta podają rok 1244. Jedno jest jednak pewne, ?e w archiwach dokument lokacyjny czeka jeszcze na odkrycie.
Pó?niejszy okres ?ycia mieszka?ców przebiega? raczej spokojnie, je?eli nie liczy? odparcia najazdu wojsk Miko?aja ksi?cia opolskiego w 1474 roku. Z kronik wiemy, ?e los nie oszcz?dzi? miastu po?arów, które kilkakrotnie niszczy?y nieomal doszcz?tnie zabudowania. W okresie umacniania w?adzy królewskiej w Polsce, przywiązywano du?ą uwag? K?obuckowi, czego dowodem by?y a? trzy wizyty Króla W?adys?awa Jagie??y w tym mieście (w roku 1416, 1420 i 1426).
W latach 1434-1449 ?y? w K?obucku kanonik krakowski, historyk Jan D?ugosz - piastujący tu funkcj? proboszcza. Z tego okresu pochodzi opis K?obucka zamieszczony w Historii Polski. Dzi?ki po?o?eniu na szlaku handlowym, ?ączącym śląsk z Wielkopolską - K?obuck w średniowieczu rozwija? si? pr??nie, szczególnie rozwija?o si? rze?nictwo w oparciu o p?dzone tą trasą byd?o. To z kolei spowodowa?o rozwój miejscowego rolnictwa jako ?ród?a zaopatrzenia ju? istniejących rze?ni.
Od po?owy XIV wieku ośrodkiem w?adzy administracyjnej na tych ziemiach jest starostwo niegrodowe w Krzepicach.
W roku 1658, decyzją Sejmu Warszawskiego, wy?ączono K?obuck z starostwa krzepickiego i oddano pod Zarząd Zakonowi Paulinów. Wskutek tej ostatniej decyzji K?obuck zyska? miano starostwa w powiecie lelowskim. W okresie II rozbioru (1796 r.), odebrano Paulinom starostwo K?obuckie i tym samym w?ączono do dóbr rządowych. Wówczas to z nadania króla pruskiego prywatnym w?aścicielem miasta sta? si? Chrystian hrabia Luttichau. W cztery lata pó?niej miasto dostaje si? w r?ce pruskiego ministra Christiana hr. Haugwitza. Po przemarszu wojsk napoleo?skich, K?obuck znalaz? si? w powiecie cz?stochowskim, departamentu kaliskiego, a po ich kl?sce ziemie te znalaz?y si? w województwie kaliskim, obwodzie wielu?skim, powiecie cz?stochowskim. Kolejna reorganizacja by?a po upadku powstania listopadowego, wówczas to ziemie te przypisano do guberni warszawskiej. W 1866 roku, na mocy ukazu carskiego, K?obuck jest w powiecie cz?stochowskim - guberni piotrkowskiej. Reperkusją po kl?sce powstania styczniowego by?a utrata praw miejskich K?obucka na mocy postanowienia rosyjskiego Komitetu Urządzającego z dnia 23 stycznia 1870 roku, a nast?pnie w?ączenie do gminy Kamyk (decyzja gubernatora piotrkowskiego z dnia 30.09.1870 r.). Przywrócenie praw miejskich nastąpi?o dopiero w 1916 roku, a w rok pó?niej otwarto fili? cz?stochowskiego urz?du powiatowego.
Z pó?nocnej cz?ści powiatu cz?stochowskiego wyodr?bniono powiat k?obucki na mocy Rozporządzenia Rady Ministrów z 12 kwietnia 1952 roku. Powiat w tej formie przetrwa? do 1 czerwca 1975 roku, kiedy to kolejna reforma administracji pa?stwowej zlikwidowa?a powiaty. Od 1 stycznia 1999 roku K?obuck ponownie jest powiatem - związkiem 7 gmin i 2 miast, z których najwi?kszą terytorialnie jest gmina Wr?czyca, a najmniejszą gmina Panki. ?ącznie zamieszkuje te ziemie ok. 86 tys. Mieszka?ców, w tym 18,6 tys. w 2 miastach (K?obucku i Krzepicach).
|
Śląskie
