Miasta: ?ywiec

Gminy: ?ywiec, Czernichów, Gilowice, Jeleśnia, Koszarawa, Lipowa, ??kawica, ?odygowice, Milówka, Radziechowy Wieprz, Rajcza,  Ślemie?, Świnna, Ujso?y. W?gierska Górka

---

Powiat ?ywiecki po?o?ony jest w po?udniowej cz?ści Województwa Śląskiego, bezpośrednio przy granicy Polski ze S?owacją. W sk?ad Powiatu wchodzi miasto ?ywiec oraz Gminy: Czernichów, Gilowice, Jeleśnia, Koszarawa, Lipowa, ??kawica, ?odygowice, Milówka, Radziechowy-Wieprz, Rajcza, Ślemie?, Świnna, Ujso?y i W?gierska Górka. Malowniczo po?o?one tereny ?ywiecczyzny obejmują: Beskid ?ywiecki i Śląski, z rzekami: So?ą i Koszarawą oraz jeziorami: ?ywieckim i Mi?dzybrodzkim. Powiat ?ywiecki sąsiaduje z powiatami: cieszy?skim, bielskim, wadowickim i suskim.
Siedzibą w?adz Powiatu jest ?ywiec, którego lokacja wzorowana by?a na prawie magdeburskim i mia?a miejsce pomi?dzy rokiem 1260 a 1280 (jak podają niektóre ?ród?a, gdy? w wyniku trawiących ?ywiec w XVIII w. po?arów nie zachowa?y si? ?adne oryginalne dokumenty). Pierwszy zachowany dokument historyczny na ten temat pochodzi z roku 1432 i dotyczy wykupu wójtostwa ?ywieckiego przez ksi?cia oświ?cimskiego Kazimierza. W XV wieku wokó? miasta istnia?o ju? 8 wsi: Stary ?ywiec, Zab?ocie, Radziechowy, Wieprz, Ci?cina, Lipowa, Pietrzykowice i Sporysz.
W 1467 roku Król Kazimierz Jagiello?czyk przekaza? ?ywiecczyzn? w darze hrabiemu Piotrowi Komorowskiemu i prawie przez 150 lat ?ywiecczyzna pozostawa?a we w?adaniu rodziny Komorowskich. By? to okres dynamicznego rozwoju miasta i okolicznych wsi, oraz organizacji cechowych i ?ycia gospodarczego. Rodzina Komorowskich wybudowa?a w ?ywcu istniejący do dziś zamek, kośció? i dzwonnic?. W Kotlinie ?ywieckiej oraz w dolinach wi?kszych potoków górskich powsta?y nowe wsie rolne: Trzebinia, Świnna, Przyborów, Jeleśnia.
W 1624 roku Miko?aj Komorowski odda? ?ywiecczyzn? królowej Konstancji, ?onie Króla Zygmunta III Wazy. W roku 1675 Ziemie ?ywieckie wykupi? Jan Wielopolski, który po odzyskaniu miejscowości Pieskowa Ska?a, przeniós? si? do niej.
Po I rozbiorze Rzeczpospolitej w 1772 roku ?ywiecczyzna znalaz?a si? na terenie Galicji i podlega?a austriackiej administracji z Naczelnym Gubernium we Lwowie. Zaowocowa?o to likwidacją dawnych powiatów i stworzeniem nowej organizacji administracji publicznej.
Ca?y obszar dawnych ksi?stw oświ?cimskiego i zatorskiego (obejmujących ?ywiecczyzn?) wchodzi? w sk?ad powiatu w Zatorze, a pó?niej w K?tach nale?ąc do cyrku?u w Wieliczce. W 1782 roku cyrku? utworzono w Myślenicach, by w 1819 przenieś? siedzib? do Wadowic.
W 1838 roku dobra ?ywieckie zakupili Habsburgowie. W sąsiedztwie zamku Komorowskich powsta? pa?ac Habsburgów. Nast?powa? stopniowy rozwój przemys?u drzewnego i papierniczego. Powstawa?y prz?dzalnie a tak?e zak?ady zajmujące si? przetwarzaniem ?elaza. Na miejscu starej gorzelni w 1856 roku uruchomiony zosta? Browar Arcyksią??cy, który po dzie? dzisiejszy s?awi miasto i region na ca?ym świecie.
Kolejna reforma administracyjna w 1854 roku stworzy?a system powiatowy
w ramach wi?kszych jednostek – obwodów. Od 1850 roku dzia?a?y ju? powiaty sądowe. Ich siedzibą na terenie Ziemi ?ywieckiej by?a Milówka, ?ywiec i Ślemie?. W 1867 roku dokonano podzia?u na powiaty administracyjne. Powsta? wtedy Powiat ?ywiecki, w sk?ad którego wchodzi?y okr?gi sądowe: ?ywiecki, milowski i ślemie?ski.
Po I wojnie światowej polskie w?adze administracyjne funkcjonowa?y w granicach powiatów przedwojennych. W 1920 roku reaktywowano województwo krakowskie, a kolejne lata i reformy powodowa?y poszerzanie bąd? uszczuplanie terenu ?ywiecczyzny.
Po wybuchu II wojny światowej Powiat ?ywiecki wchodzi? w sk?ad Rzeszy Niemieckiej w ramach rejencji katowickiej. Po zako?czeniu II wojny światowej powrócono do podzia?u administracyjnego kraju istniejącego w okresie mi?dzywojennym. W okresie mi?dzywojennym jak i w czasach powojennych ziemie obecnego Powiatu ?ywieckiego wchodzi?y w sk?ad ró?nych jednostek administracyjnych.
W 1975 roku zlikwidowano system powiatowy w Polsce i zreorganizowano system wojewódzki, tworząc mi?dzy innymi nowe województwo bielsko-bialskie, w sk?ad którego wesz?a ?ywiecczyzna. Burzliwe losy tych ziem, a tak?e po?o?enie na pograniczu polsko – s?owackim wp?yn??o znacznie na kultur?, tradycje, architektur? i obyczajowoś? mieszka?ców ?ywiecczyzny
W 1999 roku powrócono do podzia?u kraju na powiaty. Przywrócono wtedy Powiat ?ywiecki, który mimo tradycji historyczno-kulturowej ?ączącej tereny powiatu z Krakowem, zosta? w?ączony w sk?ad Województwa Śląskiego.