Urząd Miejski Sosnowiec
Al. Zwyci?stwa 20
41-200 Sosnowiec
tel. 32 296-06-00
Kościo?y i Parafie Szpitale Policja, Stra? Miejska i Po?arna
Firmy
Sosnowiec jako miasto mo?e si? poszczyci? zaledwie 102-letnią historią. Jednak wzmianki o osadnictwie na tych terenach są znacznie starsze i si?gają czasów piastowskich.
Pierwsze doniesienia o Zagórzu, po?o?onym w obecnych granicach miasta, pochodzą z 1228 roku. Równie stary jest Klimontów. Wed?ug najstarszych przekazów by?a to wieś nale?ąca wówczas do rycerza Klimunta. Dokumenty z XIV wieku wymieniają takie wsie, jak Milejowice i Pogonia. 200 lat pó?niej mo?emy ju? uzyska? informacje o osadzie Mrowisko, która pó?niej zmieni nazw? na Modrzejów, oraz o Niwce.
Ciekawe są te? losy najstarszego zabytku w mieście - Zamku Sieleckiego. Pierwsze wzmianki o tej budowli pochodzą z 1403 roku. Ju? wtedy w miejscu obecnego zamku istnia?a średniowieczna fortalicja. Niestety, do czasów obecnych, nie zachowa?y si? w zasadzie ?adne jej szczątki.
Tereny, na których obecnie znajduje si? Sosnowiec wchodzi?y w sk?ad Ksi?stwa Siewierskiego i nale?a?y do ksią?ąt śląskich, pó?niej dosta?y si? pod panowanie biskupów krakowskich. Obszar ten w 1790 roku zosta? wcielony do Korony Polskiej. Po trzecim zaborze osady wchodzące w sk?ad obecnego Sosnowca znalaz?y si? w zaborze pruskim, od 1807 roku by?y w Ksi?stwie Warszawskim, a w 1815 roku zosta?y w?ączone do Królestwa Polskiego (zabór rosyjski).
Dynamiczny rozwój Sosnowca w XIX wieku wią?e si? z odkryciem bogatych z?ó? minera?ów, przede wszystkim w?gla kamiennego, oraz rozwojem kolei. W 1848 roku w Maczkach wybudowano dworzec kolejowy. Wówczas osada ta nazywa?a si? Granica. Miejscowoś? le?a?a bowiem na granicy dwóch zaborów - rosyjskiego i austro-w?gierskiego. W 1859 roku kolejny dworzec powsta? ju? w centrum przysz?ego miasta. Wtedy to wybudowano odnog? Kolei Warszawsko-Wiede?skiej.
Rozwój miasta w XIX wieku by? ściśle związany z jego bazą surowcową oraz nadgranicznym po?o?eniem. Pierwsze kopalnie w?gla kamiennego powsta?y na początku tego? stulecia. By?y to: "Nadzieja Ludwika", "Maurycy", "Pogo?", "Ostra Górka", "Wiktor", "Szarlota".
W 1822 roku uruchomiono huty cynku: "Anna", "Ludwik" i "Milowice". Pó?niej powsta?a walcownia blachy cynkowej "Emma" i fabryka bieli cynkowej. Szczególnie dynamicznie rozwija? si? przemys? od ko?ca lat siedemdziesiątych XIX wieku. Powsta?y takie zak?ady, jak: kopalnia "Hrabia Renard", prz?dzalnia we?ny czesankowej H. Dietla, prz?dzalnie Schönów, fabryka kot?ów parowych "Fitzner i Gamper" (1880), walcownia ?elaza Huldczy?skiego (1881), huta "Puszkin" (1882), huta "Aleksander" (1882), huta "Katarzyna" (1883) i wiele innych.
Szybki rozwój wsi spowodowa?, ?e mieszka?cy i przedsi?biorcy zacz?li ubiega? si? o uzyskanie praw miejskich. Dzi?ki staraniom przemys?owców Urząd Gubernialny Piotrkowski w 1885 roku skierowa? po raz pierwszy do Genera?-Gubernatora Warszawskiego projekt utworzenia miasta Sosnowca. Dopiero w 17 lat pó?niej, w czerwcu 1902 roku, car Miko?aj II wyda? ukaz postanawiający, ?e: "... osiedle Sosnowice, pow. B?dzi?skiego, gub. Piotrkowskiej, z przylegającymi do niego osiedlami, powsta?ymi na terenach dworskich majątków Gzichów i Sielce oraz w?ościa?skich: Stary Sosnowiec, Pogo?, Ostra Górka, Kolonia Radocha i osad? Blumentala z Niwki ?ącznie z odnośnymi cz?ściami gruntów drogi ?elaznej Warszawsko-Wiede?skiej przemianowa? na miasto nie powiatowe z nazwą Sosnowice". Obejmowa?o ono wówczas 19 km2 oraz blisko 60 tys. mieszka?ców.
W tym samym roku przyszed? na świat najs?ynniejszy pó?niej mieszkaniec miasta - Jan Kiepura, jeden z najwi?kszych światowych tenorów. Mimo ?e nie mieszka? d?ugo w Sosnowcu, nigdy nie wypar? si? swoich korzeni. Nawet b?dąc u szczytu s?awy i popularności zawsze powtarza?, ?e jest "ch?opakiem z Sosnowca".
Ju? 12 lat po uzyskaniu praw miejskich Sosnowiec liczy? 118 tys. mieszka?ców. W?ączono do niego kolejne dzielnice: Konstantynów z Pekinem i Środulą, Milowice, D?bową Gór?, Modrzejów i dwór Zagórze. W 1953 roku do?ączono Niwk?, Da?dówk?, Bór, Bobrek i J?zor. Ostateczny kszta?t terytorialny miasto uzyska?o w 1975 roku, gdy przy?ączono do niego okoliczne miasta: Kazimierz Górniczy wraz z Porąbką, Klimontów, Maczki i Zagórze.
Herb miasta zosta? opracowany przez architekta miejskiego Stefana Wyszewskiego (Byszewskiego) i w niezmienionej formie funkcjonuje od 13 września 1904 roku.
Dynamiczny rozwój Sosnowca zosta? zahamowany przez wybuch I wojny światowej. W trakcie dzia?a? wojennych i okupacji zniszczeniu uleg?o wiele zak?adów przemys?owych i kopal?. Sosnowiczanie tu? po wyzwoleniu czynnie w?ączyli si? w akcj? pomocy dla mieszka?ców śląska w trakcie wszystkich trzech powsta?. Tutaj znajdowa?y si? placówki wywiadu, biura werbunkowe, punkty przerzutu broni, amunicji i sprz?tu wojskowego. W Sosnowcu powsta? Komitet Pomocy Górnoślązakom, dzia?a? powsta?czy sztab, szpitale, wydawano równie? pras?.
Mimo znacznych strat w wyniku dzia?a? wojennych, przemys? na tym terenie bardzo szybko podniós? si? ze zniszcze?. Powsta?o w tym czasie wiele nowych zak?adów i firm. W 1927 roku Sosnowiec sta? si? siedzibą Izby Przemys?owo-Handlowej, której prace obejmowa?y szeroki zakres problemów gospodarczych, socjalnych, prawnych itp.
Kolejne dramatyczne chwile nasze miasto prze?y?o w 1939 roku. Niemcy do Sosnowca wkroczyli 4 września i ju? w tym dniu w publicznych i pojedynczych egzekucjach zgin??o kilkadziesiąt osób - Polaków i ?ydów. W dzielnicy Środula powsta?o getto, do którego przetransportowano ?ydów z ca?ego Zag??bia. Po kilku latach okupacji Armia Czerwona wyzwoli?a miasto 27 stycznia 1945 roku.
Czas wojny i okupacji nie by? ?askawy dla Sosnowca. Tu? po wyzwoleniu mieszka?o w mieście tylko 86 tys. osób. Niezw?ocznie po zako?czeniu dzia?a? wojennych przystąpiono do odbudowy miasta i zak?adów przemys?owych. Zainwestowano przede wszystkim w przemys? ci??ki, powstawa?y kopalnie, huty i zak?ady budowy maszyn.
Najwi?kszy rozwój miasto prze?ywa?o w latach siedemdziesiątych ubieg?ego wieku. Wtedy na pierwszego sekretarza PZPR wybrano sosnowiczanina Edwarda Gierka. Ta kontrowersyjna dla wielu historyków posta?, od lat cieszy si? jednak nies?abnącym uznaniem w Zag??biu. W tym czasie na terenie miasta powsta?o wiele osiedli, np. Zagórze czy Środula. Przebudowano system drogowy, który nawet teraz rozwiązuje problemy komunikacyjne w mieście, po 30 latach od tamtych inwestycji w godzinach szczytu w centrum bardzo rzadko tworzą si? korki.
Kolejny prze?om przyniós? początek lat dziewi??dziesiątych XX wieku. Dla Sosnowca to przede wszystkim powstanie silnego samorządu gminnego, restrukturyzacja gospodarki, prywatyzacja przedsi?biorstw, rozwój handlu i us?ug. Na skutek przemian ustrojowych i wprowadzenia gospodarki rynkowej wiele ga??zi przemys?u zacz??o podupada?. Liczne przestarza?e zak?ady przesta?y istnie?, zamkni?to równie? (cz?sto z powodów politycznych) kilka kopal?.
W tej sytuacji Sosnowiec musia? zmieni? swoje oblicze. Miasto sta?o si? w znacznej mierze centrum us?ugowym, powstają równie? nowe nowoczesne zak?ady. Sprzyja temu m.in. utworzona na terenie gminy w czerwcu 1996 roku, dzi?ki staraniom w?adz miasta, podstrefa Katowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej.
Na mocy ustawy z dnia 5 czerwca 1998 roku, Sosnowiec od 1 stycznia 1999 roku jest ponownie powiatem grodzkim.
Jednym z najistotniejszych wydarze? w historii miasta by?a wizyta Ojca Świ?tego Jana Paw?a II w czerwcu 1999 roku. Papie? spotka? si? z kilkuset tysiącami wiernych z ca?ego Zag??bia na placu w środku osiedla mieszkaniowego w Zagórzu.
Od początku XXI wieku Sosnowiec radykalnie si? zmienia. Przebudowane centrum miasta wraz z dworcem PKP sta?o si? wizytówką Sosnowca. Dzi?ki tej najwi?kszej, jak dotychczas, gminnej inwestycji stolica Zag??bia mo?e poszczyci? si? jednym z najpi?kniejszych i najnowocześniejszych śródmieś? w Polsce. W ramach unikatowego programu rewitalizacji terenów pokopalnianych powstaje w dzielnicy Środula Ca?oroczne Centrum Sportowo-Rekreacyjne. Dzi?ki temu uda?o si? znikomym kosztem usypa? sztuczny stok narciarski, likwidując ha?d? by?ej kopalni "Sosnowiec" i utrzymując jednocześnie miejsca pracy dla blisko 1000-osobowej za?ogi kopalni piasku "Maczki-Bór". Gmina przygotowuje olbrzymie tereny inwestycyjne w pobli?u terminalu prze?adunkowego i ko?cówki szerokiego toru na granicy ze S?awkowem. W budowie jest jedno z najnowocześniejszych w kraju sk?adowisko odpadów wraz z ca?ym systemem ich segregacji, co zlikwiduje na kilkadziesiąt lat problem odpadów komunalnych w mieście. W tym roku rozpoczyna si? w Sosnowcu pot??na inwestycja dofinansowana z unijnego funduszu ISPA. Budowa kolektora sanitarnego "Bobrek" pozwoli skanalizowa? prawie po?ow? miasta, porządkując gospodark? wodno-ściekową. Oczyszczalnia "Radocha II" odbierze ścieki z Sosnowca, Mys?owic i cz?ści Katowic. W trosce o rozwój ma?ej i średniej przedsi?biorczości w?adze miejskie wspólnie z kilkoma wy?szymi uczelniami planują utworzenie parków technologicznych na terenach po zlikwidowanych kopalniach "Sosnowiec" i "Niwka-Modrzejów".
Rozwojowe zmiany post?pują, dzi?ki czemu od kilkunastu miesi?cy zacz??o wreszcie spada? bezrobocie, a to oznacza, ?e najtrudniejsze czasy przeobra?e? Sosnowiec ma ju? za sobą.
Śląskie
