Urząd Miejski Bi?goraj
pl. Wolności 16
23-400 Bi?goraj
tel. 84 686-25-11
Kościo?y i Parafie Szpitale Policja, Stra? Miejska i Po?arna
Firmy
Miasto Bi?goraj zosta?o za?o?one w terenie lesistym i bagnistym nie sprzyjającym osadnictwu; stąd te? pierwsi osadnicy pojawili si? tu stosunkowo pó?no.
Trzeba zaznaczy? ?e, tereny sąsiadujące z Bi?gorajem od strony zachodniej i pó?nocnej sta?y zasiedlone wcześniej ni? lokowane w 1578 roku miasto.
Akcj? osiedle?czą rozpocz?li na tym terenie przedstawiciele wp?ywowego rodu szlacheckiego z Ma?opolski
Gorajskich. Jeden z tego rodu Adam, najm?odszy syn Jana i Anny z Osmólskich, wyjedna? u króla Stefana Batorego zgod? na za?o?enie ośrodka miejskiego.
Akt lokacyjny zosta? wydany we Lwowie 10 września 1578 roku.
Pierwotnie nazwa miasta otrzyma?a brzmienie
Bie?goraj i w tej wersji wyst?puje do tej pory w gwarach okolic Bi?goraja.
W nied?ugim czasie ustalono te?
herb miasta, którego wizerunek zmienia? si? wielokrotnie. Aktualnie wygląda on tak: na czerwonej tarczy znajdują si? trzy srebrne belki nad którymi jest umieszczony, skierowany w lewo tak?e srebrny ?ab?d?.
Po otrzymaniu dokumentu lokacyjnego Adam Gorajski wybra? wzgórze na lewym brzegu ?ady tworząc miasto wed?ug określonego
planu.
Chcąc zach?ci? przybyszów Adam Gorajski i jego zast?pcy uzyskali szereg
przywilejów dla mieszczan.
Miasto uzyska?o od początku charakter ośrodka handlowo - rzemieślniczego w odró?nieniu od innych podobnych wielkością miast Lubelszczyzny, które jak Hrubieszów czy Tomaszów mia?y charakter rolniczy; s?abe nieurodzajne gleby okolic Bi?goraja narzuci?y wi?c kierunek i charakter rozwoju.
?atwoś? pozyskania miejscowych surowców przyczyni?a si? do rozwoju
sitarstwa, z którego miasto by?o znane szeroko w kraju, a tak?e w ró?nym czasie daleko poza jego granicami co zaświadcza eksponowana w muzeum mapa eksportu sit.
Po?o?enie miasta powodowa?o ?e w okresach licznych wojen jakie Rzeczpospolita szlachecka prowadzi?a z wojskami kozacko - tatarskimi by?o ono wielokrotnie zajmowane, palone i rabowane. (np. w latach 1673 - 74 liczba mieszka?ców spad?a do oko?o 300 wobec 1200 w 1626 roku).
Cz?sta zmiana
w?aścicieli Bi?goraja nie sprzyja?a równie? rozwojowi miasta. Dopiero w latach dwudziestych osiemnastego wieku w?aścicielka miasta Konstancja Szczukowa i jej syn Marcin odnowili
przywileje cechu sitarskiego przyczyniając si? do bardziej intensywnego rozwoju miasta (w roku 1788 miasto liczy?o 2408 mieszka?ców).
Struktura zawodowa mieszka?ców Bi?goraja ró?ni?a si? znacznie od podobnych ośrodków miejskich.
W okresie zaborów bi?gorajanie potwierdzili swoją postawą umi?owanie wolności walcząc w szeregach
powsta?czych roku 1831 i 1863.
Zdominowanie miasta przez jedną grup? zawodową - sitarzy wytworzy?o jego pewną odr?bnoś? kulturową przejawiającą si? w
zwyczajach, ubiorach, stylu ?ycia i kulturze materialnej sitarzy. Drewniana zabudowa powodowa?a ?e miasto trawi?y liczne po?ary.
Początki
infrastruktury miejskiej to prze?om XIX i XX wieku oraz lata mi?dzy wojenne.
W okresie
wojny obronnej 1939 roku Bi?goraj poniós? znaczne straty zarówno w ludziach jak i straty materialne, gdy? le?a? na trasie którą wycofywa?y si? zgodnie z rozkazem Naczelnego Wodza polskie armie i poszczególne wojskowe jednostki taktyczne.
Usytuowanie miasta w pobli?u du?ych kompleksów leśnych stanowi?o w okresie drugiej wojny światowej okolicznoś? sprzyjającą w tworzeniu i dzia?aniu
leśnych oddzia?ów partyzanckich w których ?o?nierzami byli mieszka?cy miasta.
W okresie powojennym, dzi?ki przemyślanej strategii w?adz politycznych i administracyjnych powiatu bi?gorajskiego, nast?puje zw?aszcza od początku lat sześ?dziesiątych intensywny rozwój miasta.
Na marginesie tekstu historycznego kilka odniesie? natury ogólniejszej. Na kartach literatury pi?knej Bi?goraj pojawi? si? za sprawą ksi?cia poetów, biskupa Ignacego Krasickiego, który w utworze: "Podró? z Warszawy do Bi?goraja" pisa? mi?dzy innymi: "Zaszczyt jego wieloraki / S?awne w sita i przetaki"
Inny wybitny pisarz staropolski Wac?aw Potocki w jednej z fraszek zwróci? uwag?, na, podkreślaną wy?ej odr?bnoś? tego miasta: "Sz?o w drog? dwóch sitarzów Zwyczaj ich taki - przedawa? przetaki"
Powszechne wydaje si? określenie "bi?goraje" odnoszące si? do w?drownych sitarzy handlujących swoim towarem.
Ze wzgl?du na pewną, podkreślaną wcześniej, odr?bnoś? kulturową w "Ksi?dze przys?ów polskich" Adalberga mówi si? m.in. "ubra?a si? jak bi?gorajka" tzn. bogato, ale niezbyt gustownie (wynik prezentów przywo?onych przez m??czyzn dla ?on i córek z dalekich wypraw handlowych).
Z Bi?gorajem związane są światowej s?awy nazwiska Isaaka Bashevisa Singera i Stefana Knappa.
Stanis?aw Nowakowski dziedzic Bi?goraja na prze?omie XVIII i XIX wieku organizowa? na swoim dworze w cz?ści Bi?goraja nazwanej Ró?nówka "obiady czwartkowe" na wzór s?ynnych organizowanych przez króla Stanis?awa Poniatowskiego. W Bi?goraju bywali: biskup Ignacy Krasicki, Cyprian Godebski, ksią?e Józef Poniatowski, genera? Karol Kniaziewicz oraz twórca legionów genera? Jan Henryk Dąbrowski. Dziedzic Bi?goraja upami?tnia? pobyt s?awnych osobistości Rzeczypospolitej szlacheckiej umieszczając stosowne inskrypcje na piaskowcach p?yt pamiątkowych rozmieszczonych wzd?u? alei prowadzącej do dworu. Rozproszone wskutek ró?nych losów historycznych w wi?kszości uleg?y zniszczeniu. W najlepszym stanie jest p?yta poświ?cona genera?owi Dąbrowskiemu
Szeroko znane by?o w dawnej Polsce zielone piwo bi?gorajskie, którego receptur? znali, podobno, tylko bi?gorajscy franciszkanie osiedli w klasztorze w Puszczy Solskiej, niegdyś odr?bnej miejscowości, dziś po?udniowej dzielnicy Bi?goraja.
Zród?o:http://www.bilgoraj.pl/bilgoraj.php?get=page,17,11
Lubelskie
