Powiat Bialski Powierzchnia: 2753,67 km² Mieszkanców: 114 227 Województwo: Lubelskie Miasto powiatowe: Bia?a PodlaskaTablica rejestracyjna: LBI
Miasta: Mi?dzyrzecz Podlaski, Terespol
Gminy: Mi?dzyrzecz Podlaski, Terespol, Bia?a Podlaska, Drelów, Janów Podlaski, Kode?, Konstantynów. Leśna Podlaska, ?omazy, Piszczac, Rokitno, Rossocz, S?awatycze, Sosnówka, Tuszna, Wisznice, Zalesie
Powiat Bialski po?o?ony jest w pasie Nizin Środkowopolskich na obszarze dwóch krain geograficznych: Niziny
Po?udniowopodlaskiej i Polesia Lubelskiego. Pod wzgl?dem powierzchni 2754 km kw. jest najwi?kszym
powiatem województwa lubelskiego (11% jego powierzchni) i jednym z trzech najwi?kszych powiatów w
kraju. W jego sk?ad wchodzi 19 gmin, w tym 17 gmin wiejskich oraz 2 gminy miejskie.
Nizinno-równinny krajobraz urozmaicony jest korytami rzek, po?aciami lasów oraz oczkami stawów, zbiorników
retencyjnych i jezior. Najbardziej urozmaicone krajobrazowo tereny po?o?one są w mi?dzyrzeczu Krzny i Bugu.
Charakterystyczne dla okolic le?ących na odcinku Podlaskiego Prze?omu Bugu są pagóry i wąwozy uchodzące
prostopadle ku dolinie Bugu.
Szczególnym atutem powiatu jest przygraniczne po?o?enie (granica pa?stwowa z Bia?orusia) przy
transkontynentalnych szlakach komunikacyjnych: drodze E-30 ?ączącej Madryt, Pary?, Berlin i Warszaw? z
Moskwą oraz g?ównej magistrali kolejowej Europy – trasie E-20 prowadzącej od Berlina poprzez Warszaw? i
Moskw? do W?adywostoku.
Wa?ną funkcj? w transporcie mi?dzynarodowym pe?nią 4 przejścia graniczne. Są to 3 przejścia drogowe tj.
towarowe w Kukurykach i osobowe w Terespolu i S?awatyczach oraz przejście kolejowe w Terespolu. Zasi?g
terytorialny Drogowego Przejścia Granicznego w Kukurykach rozszerzony zosta? o nowoczesny Terminal
Samochodowy w Koroszczynie – najwi?kszą inwestycj? przy wschodniej granicy o znaczeniu
mi?dzynarodowym.
Powiat Bialski zamieszkuje 116.839 osób, w tym 20 % w miastach (Mi?dzyrzec Podlaski i Terespol). Pod
wzgl?dem liczby ludności powiat zajmuje 3 pozycj? w grupie powiatów ziemskich województwa lubelskiego.
Wi?kszą cz?ś? ludności stanowi ludnoś? wiejska.
PRZYRODA
Najciekawszym przyrodniczo terenem jest Nadbu?a?ski Obszar Chronionego Krajobrazu, na cz?ści którego w
1994 roku utworzono Park Krajobrazowy „Podlaski Prze?om Bugu ”. Zajmuje on 5,8% ogólnej powierzchni
powiatu. G?ównym walorem przyrodniczym parku jest naturalna, meandrująca rzeka Bug. Przyroda wolna od
ludzkiej ingerencji tworzy tu wiele unikalnych krajobrazów. Na terenie Parku stwierdzono wyst?powanie ponad
760 gatunków roślin, w tym 22 obj?te ochroną gatunkową. Bogatą awifaun? parku reprezentuje 141
gatunków, w tym wiele rzadkich i ginących. Do urokliwych terenów przyrodniczych nale?ą m.in. „Szwajcaria
Nepelska”.
Zbiorowiska roślinne oraz unikalne elementy środowiska przyrodniczego znajdują si? w rezerwatach przyrody
w pobli?u Janowa Podlaskiego w kompleksie „Uroczysko D?bina”, w rezerwacie „??g D?bowy”, w gminie
Konstantynów w rezerwacie „Stary Las” oraz „Czapli Stóg”.
W lasach ?yje du?o dzikiej zwierzyny: wilki, lisy, wydry, jenoty, ?osie, jelenie, daniele, sarny, dziki i zające. U
ujścia Krzny gnie?d?ą si? czaple siwe, powszechnie wyst?pują tu tak?e bociany bia?e. Na polach widzi si?
kuropatwy, przepiórki, ba?anty. Tereny te cieszą si? uznaniem wielu zachodnioeuropejskich myśliwych.
Atrakcją turystyczną jest niewątpliwie "pogoni za lisem" orgnizowana podczas licznych Hubertusów.
Do najciekawszych pomników przyrody nale?y grupa ponad 40 d?bów na pastwiskach i ?ąkach w obr?bie
klasztoru w Jab?ecznej.
Brak ucią?liwego przemys?u oraz zdecydowanie tradycyjna gospodarka rolna sprawi?y, i? środowisko powiatu
bialskiego w szeregu wska?nikach czystości plasuje si? na pierwszym miejscu w Polsce.
KULTURA
Niezapomniany urok regionu tkwi nie tylko w pi?knym i niezdegradowanym środowisku naturalnym. Tworzy go
tak?e zorganizowany przez cz?owieka krajobraz wsi i miasteczek. Zagubione wśród pól samotne wiatraki,
drewniane kośció?ki, cerkwie, wiejskie cha?upy, urokliwie po?o?one wśród pól i lasów przydro?ne kapliczki
otulone zielenią niewielkie dwory, czy wreszcie fragmenty dawnej ma?omiasteczkowej zabudowy wyznaczają
charakter temu zakątkowi Polski.
Tradycje kulturalne regionu si?gają XVII i XVIII wieku. Tak?e i dziś w regionie Po?udniowego Podlasia
centralne miejsce zajmuje ?ycie kulturalne. W Romanowie znajduje si? Muzeum , w którym gromadzone są
pamiątki związane z ?yciem i twórczością Józefa Ignacego Kraszewskiego oraz jego braci.
Na terenie powiatu dzia?ają liczne zespo?y pieśni i ta?ca ludowego, muzycy i rze?biarze ludowie oraz warsztaty
tkackie, które mają na swoim koncie wiele sukcesów artystycznych. Silne i doś? liczne jest środowisko
malarzy i plastyków, reprezentowane m.in. przez uznanego w Polsce Macieja Falkiewicza, w?aściciela Galerii
Autorskiej w Janowie Podlaskim. Kultywowane są wielowiekowe tradycje kultury i sztuki ludowej. Obrazuje je
najpe?niej Biesiada Nadbu?a?ska - doroczna impreza promująca oryginalny folklor pogranicza kulturowego.
GOSPODARKA
G?ównymi dzia?ami gospodarki powiatu są: rolnictwo, transport, handel i budownictwo.
Rolnictwo jest podstawowym dzia?em gospodarki powiatu. U?ytki rolne zajmują 183 546 ha tj. a z tego prawie
89 % znajduje si? w posiadaniu rolników indywidualnych. Grunty orne zajmują 125.072 ha powierzchni, sady
2.186 ha, ?ąki 39.172 ha, pastwiska – 17.116 ha, lasy stanowią 71.954 ha ogólnej powierzchni. Na pozosta?ej
powierzchni u?ytków rolnych dzia?alnoś? prowadzą zak?ady rolno-przemys?owe i spó?ki pracownicze powsta?e z
cz?ści by?ych PGR oraz rolnicze spó?dzielnie produkcyjne.
Nie stwarzający zagro?enia ekologicznego przemys? oraz tradycje miejscowych rolników umo?liwiają produkcj?
zdrowej ?ywności. Uprawy obejmują przede wszystkim ziemniaki, i zbo?a (?yto, pszenica, owies). Znacząca
jest produkcja owoców i warzyw oraz zió?.
W produkcji zwierz?cej dominuje chów trzody chlewnej i byd?a. Ze wzgl?du na lokalne mo?liwości upraw
rolnych na Podlasiu, przysz?oś? gospodarcza przemys?u regionu związana jest z inwestowaniem w nowe
przedsi?wzi?cia przetwórcze g?ównie z bran?y rolno-spo?ywczej.
Podstaw? przemys?u stanowi przemys? drzewny i metalowy oraz produkcja materia?ów budowlanych.
Uzupe?nieniem dzia?alności przemys?owej jest drobna wytwórczoś?, której znaczenie z roku na rok wzrasta.
Znakomitym przyk?adem są wyroby z wikliny eksportowane na rynki zachodnie. W powiecie funkcjonują
równie? zak?ady przemys?u maszynowego i metalowego produkujące maszyny, urządzenia i cz?ści zamienne
m.in. dla rolnictwa i budownictwa.
Wa?ną rol? odgrywa te? budownictwo, transport i handel. Funkcjonują przedsi?biorstwa budowlane,
specjalizujące si? w budownictwie mieszkaniowym, przemys?owym, budowie dróg i sieci
wodociągowo-kanalizacyjnej. Są to dynamicznie rozwijające si? firmy prywatne, przystosowane do
warunków wolnego rynku. Cz?ś? z nich dysponuje w?asnym zapleczem projektowym oraz produkcyjnym. W
ostatnich latach znacznie wzros?a liczba firm prywatnych, wśród których najwy?szy udzia? mają firmy i
przedsi?biorstwa dzia?ające w handlu i us?ugach.
Powiat dysponuje bardzo dobrze rozwini?tą sieciemi dróg, telekomunikacji przewodowej i bezprzewodowej.
TURYSTYKA
Uznaniem wśród wczasowiczów cieszą si? tradycyjne formy wypoczynku nad samym Bugiem w Gnojnie oraz
w ośrodkach wypoczynkowych w Kodniu i Neplach.
Mi?dzynarodową s?awą cieszy si? istniejąca w Janowie Podlaskim Stadnina Koni Arabskich sprzyjająca
rozwojowi turystyki konnej. Krajobraz podlaski kszta?towany od wieków przez ?yjących tu ludzi posiada swoje
w?asne odmienne oblicze. Charakteryzują go interesujące zabytki architektury. Nale?ą do nich ukryte wśród
zieleni parków dwory i pa?ace m.in. neogotycki Pa?ac w Konstantynowie, fasada Pa?acu w Cieleśnicy oraz
oficyny barokowe z tzw. „Grotą Naruszewicza” w Janowie Podlaskim.
Na terenie powiatu zlokalizowane są unikalne w skali kraju obiekty sakralne i miejsca kultu religijnego :
Sanktuaria Maryjne w Kodniu i Leśnej Podlaskiej, Sanktuarium Unitów Podlaskich w Pratulinie, monastyr
prawos?awny w Jab?ecznej, Kośció? Neounicki w Kostom?otach.
Coraz wi?kszą popularnoś? na Podlasiu zdobywa agroturystyka. Wiele gospodarstw przyjmuje turystów z ca?ej
Polski i zagranicy. Skupione są one g?ównie w rejonie nadbu?a?skim, gdzie wiele wsi i gospodarstw posiada
tradycje letniskowe. Kilka z nich oferuje równie? wypoczynek zimowy ( kuligi, ogniska, degustacja potraw
regionalnych). Aby ruch turystyczny i krajoznawczy nie stwarza? zagro?e? dla środowiska naturalnego,
przygotowano trasy trzech ście?ek przyrodniczo -dydaktycznych, oznakowanych: liściem klonu – ście?ka
"Szwajcaria Podlaska", liściem wierzby- "Bu?ny Most" i liściem d?bu- "Nadbu?a?skie ??gi".
Przez teren powiatu przebiegają piesze i rowerowe szlaki turystyczne: Szlak Nadbu?a?ski oznakowany kolorem
czerwonym, Szlak oznakowany kolorem ?ó?tym oraz Szlak Pami?ci Narodowej oznakowany kolorem zielonym.
Uatrakcyjnieniem i urozmaiceniem szlaków jest równie? uniwersalna trasa turystyczna "Doliną rzeki Krzny i
Bugu" oraz konne w?drówki i sp?ywy kajakowe.
Na turystów czeka niczym nie zmącone środowisko, z lasami pe?nymi grzybów, czystymi wodami w rzekach
czy malowniczo po?o?onych starorzeczach, doskonale nadających si? do w?dkowania. Rzeki, a w
szczególności Bug oraz Krzna, obfitują w ryby.
Mi?ośnikom ciszy i spokoju polecamy przede wszystkim do niedawna niedost?pne, przygraniczne tereny
nadbu?a?skie.
|
Lubelskie
