Powiat Krośnie?ski Powierzchnia: 1390 km² Mieszkanców: 56 607
Województwo: Lubuskie
Miasto powiatowe: Krosno Odrza?skie Tablica rejestracyjna: FKR
Miasta: Krosno Odrza?skie, Gubin
Gminy: Krosno Odrza?skie, Gubin, Bobrowice, Bytnica, Dąbie, Maszewo
Powiaty, podobnie jak urząd starosty powsta?y pod koniec XIII w. Początkowo by?y okr?gami podlegającymi sądom ziemskim, z czasem jednak sta?y si? podstawową jednostką podzia?u administracyjnego. W Wielkim Ksi?stwie Litewskim od 1566 r. by? najmniejszą jednostką administracyjną.
W XVII w. powiaty uzyska?y pe?ną hierarchi? urz?du ziemskiego.
W okresie rozbiorów w zale?ności od panującego wprowadzono ró?ne rozwiązania zbli?one do pa?stw zaborczych. Powiaty jednak nadal funkcjonowa?y jako ró?ny szczebel w?adzy, oczywiście o ograniczonych kompetencjach politycznych i pod kontrolą np. landratów lub gubernatorów.
W czasie istnienia Ksi?stwa Warszawskiego (1807 – 1815) kraj by? podzielony na : departamenty, powiaty oraz gminy wiejskie i miejskie.
Na czele departamentu sta? prefekt, na czele powiatu podprefekt pochodzący z nominacji królewskiej. Przy podprefekcie funkcjonowa?y organy kolegialne w postaci rad powiatowych. Cz?onków tego cia?a (radców) powo?ywa? król z listy kandydatów zg?aszanych przez sejmiki.
W czasie istnienia Królestwa Polskiego (od 1815 r.) utrzymano podzia? na powiaty, jednak g?ównie dla potrzeb wyborczych i sądowniczych. ?ączono powiaty (od 1 do 3) tworząc z nich obwody, nową zupe?nie nie znaną w Polsce jednostk? administracyjną. Jednak dosy? szybko (w 1842) przywrócono powiaty, które nast?pnie podzielono na okr?gi (sądowe).
W okresie powstania styczniowego istnia?o w Królestwie 39 powiatów. W kilka lat po powstaniu zwi?kszono ich liczb? do 85. Podzia? ustalony pod koniec XIX w. przetrwa? z niewielkimi zmianami, a? do wybuchu I wojny światowej. W tym samym czasie funkcjonowa?y tak?e powiaty w zaborze pruskim i austriackim, a na ich czele sta? odpowiednio – landrat i marsza?ek lub prezes powiatu.
Po odzyskaniu przez Polsk? niepodleg?ości jesienią 1918 r. starano si? uporządkowa? i ujednolici? podzia? administracyjny kraju. Konstytucja z 1921 r. ustanowi?a podzia? kraju na województwa, powiaty, gminy miejskie i wiejskie, potwierdza?o to nast?pnie rozporządzenie Prezydenta z 1928 r., i konstytucja RP z 1935 r.
Zgodnie ze stanem 1 kwietnia 1939 r. w Polsce by?o 264 powiaty.
Przed wojną miasta liczące ponad 75 tys. mieszka?ców stanowi?y odr?bny powiat miejski (na czele sta? starosta grodzki). W ka?dym powiecie istnia?y obok starosty w?adze powiatowe kolegialne : sejmiki i wydzia?y powiatowe. Sejmiki powiatowe, podobnie jak wydzia?y powiatowe posiada?y tylko funkcje doradcze.
Niektóre miasta średnie, niekiedy wi?ksze od stolic wojewódzkich (np. Bydgoszcz, Radom) by?y jedynie siedzibami powiatów. Zdarza?o si?, ?e stolicami powiatów by?y zupe?nie ma?e miasteczka. Reformy podejmowane w tym wzgl?dzie w okresie II RP mia?y g?ównie na celu stworzenie nowych rozwiąza? i zatarcie śladów dzia?a? zaborców.
W latach 20 – tych ?ącznie województwa by?y podzielone na 281 powiatów. Miasta liczące ponad 25 tyś. mieszka?ców stanowi?y samodzielne powiaty miejskie. W dawnym zaborze pruskim i rosyjskim organami samorządu by?y sejmiki powiatowe
W latach 30-tych znormalizowano sie? powiatów, g?ównie poprzez likwidacj? najmniejszych (przede wszystkim w b. zaborze pruskim). l kwietnia 1939 r. w II Rzeczypospolitej by?o: 264 powiaty, w tym 23 grodzkie (miejskie),
W 1944 r. dekret PKWN uchyli? niemiecki podzia? administracyjny podzia? ziem polskich, starano si? powróci? do podzia?u przedwojennego. Powiaty funkcjonowa?y do roku 1975, kiedy to zosta?y zlikwidowane (by?o ich 390). Od tego momentu istnia? dwustopniowy podzia? administracji.
Zmniejszono samorządnoś?, a w 1950 ją praktycznie zlikwidowano.
Mimo to funkcjonowa?y powiatowe rady narodowe, które sprawowa?y w?adz? poprzez swoje prezydia. W latach 70 – tych zniesiono prezydia rad, a wprowadzono funkcje naczelników powiatów, pó?niej Przewodniczących Powiatowych Rad Narodowych.
W Polsce do 31 maja 1975 r. powiat by? podstawową jednostką terytorialnego podzia?u kraju, wchodzącą w sk?ad województwa, obejmującą gromady (gminy), osiedla i mniejsze miasta. Wraz z likwidacją powiatów pozosta? dwuszczeblowy podzia? administracyjny. Reforma, która przywróci?a pośredni szczebel administracji jakim jest powiat zosta?a wprowadzona w 1999r.
Tu? po wprowadzeniu reformy funkcjonowa?o w Polsce 308 powiatów ziemskich i 65 grodzkich (373). Zgodnie ze stanem na dzie? 1 stycznia 2004 r. obecnie w Polsce jest 379 powiatów (z których sześ? powsta?o w 2001 i 2002r., m.in. wschowski).
|
Lubuskie
