Powiat Strzelecko-Drezdenecki Powierzchnia: 1248,32 km² Mieszkanców: 50 380
Województwo: Lubuskie
Miasto powiatowe: Strzelce Kraje?skie Tablica rejestracyjna: FSD
Miasta: Strzelce Kraje?skie, Drezdenko, Dobiegniew
Gminy: Strzelce Kraje?skie, Drezdenko, Dobiegniew, Stare Kurowo, Zwierzyn
Powiat w zbli?onych granicach istnia? od XIV wieku a? do 1975r. Po wojnie Powiat Strzelecki zajmowa? powierzchni? 110.220 ha = 1.102,2 km2. Mia? form? nieregularnego czworoboku, zw??ającego si? ku po?udniowi, ca?a pó?nocna granica przylega?a do województwa szczeci?skiego do jego dwóch powiatów Choszczno i Myślibórz. Granica zachodnia by?a wspólna z powiatem Gorzowskim, najkrótsza po?udniowa z powiatem Skwierzy?skim, na pó?nocnym wschodzie z Czarnkowskim i Mi?dzychodzkim. Z racji swego granicznego po?o?enia nale?a? przed wojną do tzw. Marchii Granicznej (Grenzmark Pasen - Westpreussen) i by? pod specjalną troska i opieką w?adz niemieckich. Tu? po wojnie Marchi? Graniczną zmniejszono i w sk?ad jej wesz?y prócz powiatów Pomorza trzy powiaty Ziemi Lubuskiej: Strzelce, Pi?a i Trzcianka, ze stolica w Pile. Granice administracyjne powiatu od czasów niemieckich pozosta?y niezmienione.
Powiat Strzelecki posiada? przed wojną stosunkowo du?ą liczb? ludności. Wynosi?a ona wed?ug spisu z 17. 05. 1939r. 51.772, a g?stoś? zaludnienia 46,8 na 1 km2. Wed?ug spisu z 14.02.1946r. w powiecie mieszka?o 25.891 osób co stanowi?o 29,5 ludzi na 1 km2. Strzelce by?y powiatem typowo rolniczym. Przesz?o 2/5 ludności ?y?o z rolnictwa , leśnictwa i z przemys?u opartego przede wszystkim na surowcach rolniczo - leśnych. Powiat liczy? przed wojną 3 gminy miejskie: Drezdenko, Strzelce i Dobiegniew i 75 jednostkowych gmin wiejskich.
Miasto powiatowe Strzelce liczące przed wojną 5.869 mieszka?ców, a tu? po wojnie 1414 jest po?o?one na wysokości 77 metrów .n.p.m. na po?udniowym sk?onie wy?yny pomorskiej. Przypomina kolisty kszta?t, w którym środek stanowi rynek z uliczkami u?o?onymi w szachownic? z jedną okólną ulicą wzd?u? starych murów i miasta - twierdzy. W mieście znajdowa? si? szpital, ratusz i Kośció? Marii Panny. Na peryferiach znajdowa?a si? cegielnia, a dworzec kolejowy le?ący na granicy miasta zosta? na skutek dzia?a? wojennych zniszczony.
Drugim po Strzelcach miastem jest Drezdenko, liczące przed wojną 5.674 mieszka?ców, a po wojnie 1.908. Po?o?one jest na ma?ym wzniesieniu na wysokości 32 m n.p.m. nad rzeką Note?. Zniszczenia wojenne Drezdenka ocenia si? na 20 %,to pozwoli?o na skoncentrowanie si? po wojnie ?ycia kulturalnego Powiatu. W Drezdenku otwarto jedyne na Powiat Gimnazjum z Internatem i Bibliotek? Miejską ,liczącą kilkaset tomów polskich ksią?ek.
Kolejnym miastem Powiatu jest Dobiegniew, w którym przed wojną zamieszkiwa?o 5.228 mieszka?ców, po wojnie 1222. Po?o?ony jest w wyjątkowo malowniczej okolicy na przesmyku miedzy jeziorami Chomentowo i Wielkie, na wysokości 70 m. n.p.m. Najstarsza cz?ś? miasta le?y tu? nad brzegiem jeziora Wielgiego w wyjątkowo warownym miejscu. Na środku starego miasta le?y rynek z kościo?em, uliczkami krzy?ującymi si? wokó? dawnych murów. Miasto podczas dzia?alności wojennych uleg?o zniszczeniu w 80%. 343 domów mieszkalnych zosta?o zniszczonych.
Kiedy przed wojną powiat liczy? 75 jednostkowych gmin miejskich, po wojnie jest 13 zbiorowych gmin miejskich i 98 gromad. Przewa?ającym typem wsi w powiecie Strzeleckim jest wieś rozproszona. Środkową cz?ś? powiatu zajmuje szeroka i podmok?a dolina Noteci i jedynie tego rodzaju budownictwo poszczególnych domów na osuszonych miejscach by?o tutaj mo?liwe i racjonalne. Siec dróg polnych ?ączą nieregularnie rozbudowane zagrody. Drugim typem wsi spotykanym w dolinie jest ulicówka, budynki ciągną si? na suchym wzniesionym ponad dno doliny wale (Niegos?aw) lub na kraw?dzi doliny (Zwierzyn).
Zniszczenia wojenne wsi by?y znacznie mniejsze ni? zniszczenia miast. Zburzonych w czasie dzia?a? wojennych zosta?o zaledwie par? budynków, natomiast wielkiemu zniszczeniu uleg?y pó?niej budynki niezamieszka?e, które zosta?y przez szabrowników i nierobów kompletnie zdewastowane.
Przemys? w powiecie strzeleckim przed wojną opiera? si? przede wszystkim na surowcach rolniczych. Po wojnie czynne są: gorzelnie, dwa m?yny w Zwierzynie, cegielnia w Sarbiewie, m?yn w Górecku, dwa m?yny w Przy??gu, m?yn w Chocimcu, m?yn wodny w Trzebieszowie. Powiat po wojnie podzielony zosta? pomi?dzy trzy miasta i trzynaście zbiorowych gmin wiejskich (Bobrówko, Drezdenko, Goszczanowo, Gościm, Górki Noteckie, Stare Kurowo, Lubicz, Mierz?cin, Niegos?aw, Ogardy, S?onów, Trzebicz, Zwierzyn), które w 1946r. zredukowano do dziewi?ciu.
Status gminy straci?y Goszczanowo, Górki Noteckie, Lubicz i Mierz?cin. Do 1954r. obejmowa? taki sam obszar jak przed wojną. W 1954r. z powiatu Strzeleckiego wy?ączone zosta?y wsie: Che?st, Moczyd?o, Kawczyn i Nowe Bielice (w?ączone zosta?y do województwa szczeci?skiego). Obszar zmniejszy? si? do 1067 km2 i zamieszkiwa?o go 47 tyś osób. W 1973r. powo?ano 7 gmin (Bobrówko, Dobiegniew, Drezdenko, Gościm, Stare Kurowo, Strzelce Kraj., Zwierzyn). Z początku 1976r. ju? po likwidacji powiatu Bobrówko scalono z gminą Strzelce Kraj., a Gościm z gminą Drezdenko. Do gminy Dobiegniw w?ączona zosta?a prawie ca?a gmina Rad?cin z woj. szczeci?skiego. Na mocy ustawy o reformie administracji powiatowej z dniem 01.01.1999r. utworzony zosta? Powiat Strzelecko - Drezdenecki.
|
Lubuskie
