Urzad Miejski Oświ?cim
ul. Zaborska 2
32-600 Oświ?cim
tel. 33 842-27-66

  

---

   
                                

---

Koscioly i Parafie      Szpitale       Policja, Straz Miejska i Pozarna      
Firmy

---

Oświ?cim nale?y do jednych z najstarszych polskich grodów kasztela?skich. Nie posiada swojej metryki, nie zachowa?y si? równie? ?adne bezpośrednie przekazy ?ród?owe związane z jego początkami. Z nazwą tej starej osady spotkano si? po raz pierwszy dopiero w średniowiecznych kronikach. Oto najwa?niejsze fakty z historii naszego miasta: 

ok. 1179r. - przekazanie kasztelanii oświ?cimskiej przez Kazimierza Sprawiedliwego, ksi?cia krakowskiego, na rzecz swojego bratanka Mieszka Plątonogiego, ksi?cia opolskiego i pana na Raciborzu. (Oderwanie tej kasztelanii od ziemi krakowskiej nie spowodowa?o istotnych zmian w statusie prawno-kościelnym tych terenów, gdy? a? do roku 1821 ziemia ta przynale?a?a nadal do diecezji krakowskiej).

ok. 1272r. - w okresie rządów W?adys?awa I, ksi?cia opolskiego, Oświ?cim otrzyma? prawa miejskie na wzór dolnośląskiego Lwówka (Prawo lwóweckie by?o jednym z polskich odmian prawa magdebruskiego). Zosta? równie? w tym czasie wydany przywilej na wójtostwo miasta Oświ?cimia.

ok. 1281r. - W wyniku podzia?u ksi?stwa opolskiego, ziemia oświ?cimska wesz?a w sk?ad, powsta?ego z tego podzia?u, ksi?stwa cieszy?skiego.

1291r. (3 września) - Oświ?cim otrzyma? potwierdzenie posiadanych ju? praw miejskich rozszerzonych teraz dodatkowo o nowy przywilej sądowniczy i gospodarczy.

1312 - 1317r. - z podzia?u ksi?stwa cieszy?skiego powsta?o - niezale?ne ani od Polski, ani od Czech - nowe ksi?stwo oświ?cimskie ze stolicą w Oświ?cimiu, którego samodzielnym w?adcą zosta? ksią?? W?adys?aw.

1327r.(24 lutego) - ksią?? Jan zwany Scholastykiem z?o?y? ho?d podda?czy Janowi Luksemburczykowi, królowi czeskiemu. By? to akt o donios?ej konsekwencji, gdy? uzale?nia? ksi?stwo na przesz?o sto lat od wp?ywów Korony Czeskiej.

1445r. (19 stycznia) - nastąpi? podzia? ksi?stwa oświ?cimskiego na: ksi?stwo oświ?cimskie, zatorskie i toszeckie. W?adcą ksi?stwa oświ?cimskiego zosta? ksią?? Jan IV.

1457r. (21 lutego) - ksią?? Jan IV sprzeda? królowi polskiemu Kazimierzowi Jagiello?czykowi ksi?stwo oświ?cimskie i tym samym ksi?stwo to wraz z Oświ?cimiem po?ączone zosta?o osobą króla z Koroną Polską.

1564r. (25 lutego) - na sejmie warszawskim król Zygmunt August wyda? przywilej inkorporacyjny uznający ziemie ksi?stwa oświ?cimskiego i ksi?stwa zatorskiego (wykupionego w 1494r. przez króla Jana Olbrachta) za cz?ś? sk?adową Korony Polskiej. Od chwili pe?nej inkorporacji, ksi?stwa te administracyjnie wesz?y w sk?ad województwa krakowskiego, jako powiat śląski, przy równoczesnym zachowaniu swoich tytu?ów ksi?stw. J?zykiem urz?dowym zosta? j?zyk polski. Najwi?kszą plagą miasta by?y po?ary, a w po?owie XVII wieku, okres wojen szwedzkich zapoczątkowa? upadek gospodarczy Oświ?cimia.

1772r. - w wyniku pierwszego rozbioru Polski, Oświ?cim wraz z ca?ą ziemią oświ?cimską i zatorską znalaz? si? w granicach zaboru austriackiego, jako cz?ś? tzw. Galicji.

1793r. - cesarz austriacki Franciszek II potwierdzi? Oświ?cimiowi wszystkie otrzymane od poprzednich w?adców przywileje, rozszerzając je o prawo do 12 jarmarków rocznie, a ponadto nada? mu tytu? miasta municypalnego oraz nowy herb.

• XIX w. (II po?owa) - Oświ?cim staje si? wa?nym w?z?em kolejowym, poniewa? zbieg?y si? tu w tym czasie trzy linie kolei ?elaznej.
• 1863r. (23 sierpnia) - mia? miejsce gro?ny w skutkach po?ar. Pastwą p?omieni pad?o 2/3 miasta, w tym budynek ratusza, górna cz?ś? kościo?a parafialnego i dwie synagogi.
• 1872 - 1875r. - budowa nowego ratusza miejskiego.
• 1874r. - powo?ano do ?ycia - za przyk?adem Krakowa - Ochotniczą Stra? Po?arną.
• 1881r. (23 czerwca) kolejny du?y po?ar. Sp?on??a cz?ś? kościo?a parafialnego, plebania, wikarówka, budynek szkolny i szpitalny oraz przesz?o 50 zabudowa?.
• 1910r. (1 lipca) - powo?ano do ?ycia starostwo oświ?cimskie z siedzibą w Oświ?cimiu.
• 1915 - 1916r. - pierwszy rok nowo powsta?ego gimnazjum w Oświ?cimiu.
• 1917 - 1918 - na tzw. "?azach" na Zasolu powsta?o nowe osiedle określane jako "Barakowe", "Nowe Miasto"; lub "Oświ?cim III",
• 1918r. (3 listopada) - polska Komisja Likwidacyjna w Krakowie powo?a?a , dla powiatu oświ?cimskiego, Powiatowy Komitet Komisji Likwidacyjnej (pierwszy zalą?ek cywilnych, oficjalnych w?adz polskich na terenie powiatu oświ?cimskiego).
• 1919r. (2 sierpnia) - w sk?ad województwa krakowskiego wśród 24 powiatów politycznych znalaz? si? powiat oświ?cimski (bez K?t).
• 1919r. (25 sierpnia) - w Oświ?cimiu zosta? powo?any do ?ycia Komitet Niesienia Pomocy Górnoślązakom.
• 1920r. (30 grudnia) - Powo?ano do ?ycia w Oświ?cimiu Powiatowy Komitet Plebiscytowy.
• 1924r. (26 pa?dziernika) - uroczyste oddanie do eksploatacji ?elbetowego mostu na rzece Sole, usytuowanego pod oświ?cimskim zamkiem.
• 1929 - 1932r. - Oświ?cim by? siedzibą samorządowych w?adz powiatowych. Z dniem 1 kwietnia 1932r. powiat oświ?cimski zosta? zlikwidowany; cz?ś? jego obszaru (ziemia zatorska) powróci?a do powiatu wadowickiego, a pozosta?y teren znalaz? si? w granicach powiatu bialskiego.
• 1939r. (3-4 września) - bitwa pod Rajskiem (oko?o 5 km od miasta) - ostatni akord walk granicznych prowadzonych w obronie Śląska przez Armi? Kraków.
• 1939r. (4 września) - wycofujące si? z terenu Oświ?cimia i okolic Wojsko Polskie wysadzi?o w powietrze most na rzece Sole ?ączący lewo i prawobrze?ną cz?ś? miasta.
• 1939r. (pa?dziernik) - cz?ś? województwa krakowskiego min. powiat bialski z miastami: Bia?a, K?ty, Oświ?cim i Wilamowice, w?ączono do Rzeszy Niemieckiej.
• 1940r. (14 czerwca) - do za?o?onego przez Niemców Konzentrationslager Auschwitz, przyby? pierwszy transport Polaków - wi??niów politycznych. Zapoczątkowa?o to wielką tragedi? ludzką jaka mia?a si? rozegra? na ziemi oświ?cimskiej.
• 1940 - 1944r. - okupant przeprowadzi? wiele akcji przesiedle?czych i wysiedle?czych z okolicznych miejscowości. Wolne po wysiedleniu miejsca zaj?li osadnicy niemieccy i Volksdeutsche.
• 1940 - 1944r. - trwa?a przebudowa rynku i ulic w centrum miasta.
• 1941 - 1942r. - powsta? obóz w Brzezince (KL Auschwitz II - Birkenau), obóz w Monowicach /KL Auschwitz III - Monowitz) i kilka podobozów oświ?cimskich.
• 1941 - 1944r. - budowa Zak?adów I.G. Farben w Dworach ko?o Oświ?cimia. Da?y one początek obecnej Firmie Chemicznej "DWORY" S.A. (jeszcze do niedawna Zak?adom Chemicznym "Oświ?cim" S.A.)
• 1945r. (19 stycznia) - zosta? wyprowadzony z obozu ostatni pieszy transport ewakuacyjny wi??niów.
• 1945r. (stycze?) - w ostatniej fazie likwidacji obozu esesmani wysadzili w powietrze komory gazowe i krematoria znajdujące si? w Brzezince oraz podpalili baraki, w których przechowywali mienie po zamordowanych. Ponadto ewakuacją obj?to b?dące w budowie wy?ej wymienione zak?ady.
• 1945r. (26 stycznia) - oswobodzenie obozu.
• 1945r. (27 stycznia) - wkroczenie wojsk radzieckich do Oświ?cimia.
• 1945r. (31 stycznia) - przyby?a do Oświ?cimia ekipa przedstawicieli polskiego G?ównego Urz?du Naftowego, który z ramienia w?adz polskich obją? w posiadanie by?e zak?ady I.G. Farben w Dworach ko?o Oświ?cimia.
• Od polowy lutego do 31 sierpnia 1945r. - teren zak?adów chemicznych przyj?ty uprzednio przez w?adz? polskie, zajmowa?y wojska radzieckie. W tym okresie radzieckie grupy techniczne, traktując te zak?ady jako zdobycz wojenna, rozpocz??y demonta? i wywóz na wschód urządze? technicznych. Ponowne objecie tych zak?adów przez w?adze polskie nastąpi?o z dniem 31 sierpnia 1945roku.
• 1945r. - do ko?ca tego roku na terenie Oświ?cimia uruchomiono 4 zak?ady pracy i wraz z ich rozwojem przybywa?o wiele nowych miejsc pracy.
• 1947r. (2 lipca) - na terenie by?ego obozu zag?ady (KL Auschwitz - Birkenau) utworzone zosta?o Pa?stwowe Muzeum Oświ?cim-Brzezinka.
• 1951r. (1 stycznia) - utworzono powiat oświ?cimski z siedzibą w Oświ?cimiu. W sk?ad powiatu wesz?y 4 miasta i 6 gmin zbiorowych.
• 1967r. (16 kwietnia) - ods?oni?to w Brzezince na terenie by?ego obozu KL Auschwitz - Birkenau Mi?dzynarodowy Pomnik Ofiar Faszyzmu.
• 1975r. (1 czerwca) - zosta? wprowadzony nowy podzia? administracyjny kraju. W wyniku tej zmiany, w sk?ad nowo powsta?ego wtedy województwa bielskiego wszed? m.in. dotychczasowy powiat oświ?cimski (bez miasta Brzeszcze i gminy Jawiszowice).
• 1979r. (15 marca) - w miejsce istniejącego od stycznia 1974r. stanowiska Naczelnika Miasta, Prezes Rady Ministrów zatwierdzi? dla Oświ?cimia stanowisko Prezydenta Miasta Oświ?cimia.
• 1979r. (7 czerwca) - wizyta papie?a - Polaka Jana Paw?a II na terenie by?ego obozu zag?ady KL Auschwitz - Birkenau.
• 1979r. - UNESCO wpisa?o Pa?stwowe Muzeum w Oświ?cimiu - Brzezince na List? Dziedzictwa Światowego.
• 1985r. (27 stycznia) - miasto zosta?o odznaczone orderem Krzy?a Grunwaldu II klasy.
• 1985r. - I Festiwal Filmów Amatorskich p.n. "Kocha? cz?owieka" odbywający si? cyklicznie co dwa lata, do dnia dzisiejszego.
• 1988r. (31 maja) - oddano do eksploatacji ?elbetowy most na rzece Sole w Oświ?cimiu, noszący nazw? "Jagiello?ski".
• 1992r. (sierpie?) - odby?y si? prezentacje światowych zespo?ów folklorystycznych w ramach Tygodnia Kultury Beskidzkiej i do dnia dzisiejszego miasto bierze udzia? w tej cyklicznej imprezie.
• 1996r. - opracowanie dla miasta Oświ?cimia "Oświ?cimskiego Strategicznego Programu Rządowego" związanego z istnieniem na tym terenie Pa?stwowego Muzeum Oświ?cim - Brzezinka.
• 1999r. (1 stycznia) - zosta? wprowadzony nowy podzia? administracyjny kraju, w wyniku którego uleg?y likwidacji urz?dy rejonowe a powsta?y powiaty. W wyniku tej reorganizacji w Oświ?cimiu zosta?a stworzona siedziba powiatu, obejmującego gminy: Zator, Kety, Oświ?cim, Che?mek, Przeciszów, Osiek, Brzeszcze, Polanka Wielka.

Opracowano na podstawie informacji
El?biety Skali?skiej-Dindorf