|
Ma?opolskie::Powiat Gorlicki |
Gminy: Gorlice, Biecz, Bobowa, Lipniki, ?u?na, Moszczenica, Ropa, S?kowa, Uście Gorlickie
Powiat Gorlicki obejmuje zachodnią cz?ś? dawnej Ziemi Bieckiej, która od zarania pa?stwowości polskiej nale?a?a do województwa krakowskiego.
Stolicą Ziemi Bieckiej od XI w. by?o miasto Biecz. Do ko?ca I Rzeczypospolitej dawne dzieje powiatu gorlickiego nierozerwalnie związane są z historią tego królewskiego miasta. Inne miasta - Gorlice i Bobowa - odgrywa?y wtedy znacznie mniejszą rol?.
Biecz ze wzgl?du na swoje po?o?enie (bliskoś? w?gierskiej granicy i s?owackiego Bardejova) odgrywa?o w średniowieczu ogromną rol?, nie tylko jako wa?ny ośrodek handlowy, ale i polityczny. To tu w drodze do Budy i Pesztu zatrzymywali si? nasi królowie, tu te? podejmowali wa?ne decyzje pa?stwowe.
Na zamku w Bieczu przebywa?o wielu polskich w?adców. Szczególną sympatią darzyli to miasto W?adys?aw ?okietek (który nawet zastanawia? si? nad przeniesieniem stolicy Polski z Krakowa do Biecza), Świ?ta Jadwiga Królowa (fundatorka bieckiego szpitala dla ubogich i sierot) oraz W?adys?aw Jagie??o (który przebywa? w Bieczu równie cz?sto, co na Wawelu).
O randze i znaczeniu Biecza na prze?omie XVI i XVII w. świadczy fakt, ?e jego widok ukaza? si? w dziele J. Brauna i F. Hogenberga, wydanym w Kolonii w 1617 r, a poświ?conym najpi?kniejszym miastom w Europie.
Potop szwedzki w po?owie XVII w. i wojna pó?nocna w wieku XVIII oraz interwencja wojsk rosyjskich w 1770 r. przeciwko walczącym w dorzeczu rzeki Ropy i Bia?ej oddzia?om konfederatów barskich Kazimierza Pu?askiego, przyczyni?y si? do zniszczenia Ziemi Bieckiej oraz upadku jej stolicy.
Z chwilą przy?ączenia województw po?udniowej Polski czyli tzw. Galicji do zaboru austriackiego, nast?puje doś? szybki awans Gorlic, najpierw jako ośrodka produkcji p?ótna i handlu określanego na początku XIX w „stolicą p?óciennictwa” lub „ma?ym Gda?skiem”, a nast?pnie za sprawą Ignacego ?ukasiewicza, który uczyni? z miasta kolebk? światowego przemys?u naftowego. To w?aśnie w Gorlicach w 1854 r. zapalona zosta?a pierwsza na świecie uliczna lampa naftowa i tutaj w?aśnie wydawano pierwsze na świecie pismo naftowców „Górnik”. Pod Gorlicami powsta?a pierwsza w Europie szko?a wiertaczy w Krygu oraz warsztaty naprawy sprz?tu wiertniczego w Gliniku Mariampolskim. Przypiecz?towaniem sukcesu gospodarczego Gorlic, by?o utworzenie w roku 1867 powiatu gorlickiego.
Świetny rozwój nowego powiatu i znajdującego si? na jego terenie Gorlickiego Zag??bia Naftowego zosta? przerwany przez wybuch I wojny światowej. Trwająca kilka miesi?cy wojna pozycyjna, a nast?pnie krwawa bitwa pod Gorlicami 2 maja 1915 r. (20 tyś. poleg?ych ?o?nierzy kilkudziesi?ciu narodowości z armii austro-w?gierskiej, niemieckiej i rosyjskiej), nie tylko spowodowa?y zniszczenie miasta, ale i wszystkich miejscowości powiatu. Po odzyskaniu niepodleg?ości przez Polsk? w 1918 r. wszed? on w sk?ad województwa krakowskiego.
Po odbudowaniu miast i wsi ze zniszcze? wojennych nastąpi? jego dynamiczny rozwój, zahamowany wydarzeniami z lat 1939-1945. II wojna światowa przynios?a du?e straty ludnościowe nie wyrządzając natomiast wi?kszych strat materialnych. Sprawi?o to, ?e powiat gorlicki do 1975 r. nale?a? do jednych z lepiej rozwini?tych gospodarczo powiatów w Polsce.
Uchwa?ą Sejmu RP z dn. 24 lipca 1998 r. powiat ze stolicą w Gorlicach zosta? reaktywowany z dniem 1 stycznia 1999 r. wchodząc wraz z Bieczem w sk?ad swego historycznego województwa ma?opolskiego ze stolicą w Krakowie.
|
Małopolskie
