Powiat Gostyni?ski Powierzchnia: 615,56 km² Mieszkanców: 47 229
Województwo: Mazowieckie
Miasto powiatowe: Gostynin Tablica rejestracyjna: WGS
Miasta: Gostynin
Gminy: Gostynin, Pacyna, Sanniki, Szczawin Kościelny
Teren powiatu gostyni?skiego wchodzi w sk?ad historycznej Ziemi Gostyni?skiej stanowiącej cz?ś? Mazowsza.
O jego odleg?ym rodowodzie świadczą liczne znaleziska archeologiczne (ostatnie badania archeologiczne wykaza?y, ?e cz?owiek przebywa? na tym terenie ju? w schy?kowym paleolicie (10.000 - 800 lat p.n.e.).
Pierwsze wzmianki o Gostyninie pochodzą z 1279r. Gostynin notowano jako stolic? kasztelami od 1329r. Prawa miejskie przyzna? mu ksią?? mazowiecki Ziemowit IV w 1382r. - Gostynin by? wówczas stolicą Ziemi Gostyni?skiej. Miasto by?o po?o?one na szlaku handlowym (bursztynowym i solnym), dlatego pr??nie si? rozwija?o. By?o te? siedzibą ksią?ąt mazowieckich. Gdy w 1462r. Ziemia Gostyni?ska zosta?a przy?ączona do Korony, Gostynin zosta? siedzibą powiatu w województwie rawskim.
Za zgodą Zygmunta I Starego miasto w 1520r. otrzyma?o prawo u?ytkowania okolicznych lasów. Po bitwie pod Ka?uszynem w 16 lir. w gostyni?skim zamku uwi?ziony zosta? car Wasyl Szujski z bra?mi. Miasto bardzo podupad?o w wyniku najazdu szwedzkiego w XVII w., w 1660r. by?o tu zaledwie 20 domostw. Nast?pne zniszczenia przynios?y wojska rosyjskie atakujące broniących si? konfederatów barskich w 1772r., natomiast w 1809r. znaczne straty i zniszczenia przynios?y liczne przemarsze wojsk i du?y po?ar miasta. W 1824r. Gostynin sta? si? liczącym ośrodkiem produkcji sukna (po sprowadzeniu do miasta ok. 100 tkaczy z Niemiec). Wkrótce nastąpi? wzrost liczby ludności, pobudowano ratusz i hale targowe. W 1925r. Gostynin uzyska? po?ączenie z P?ockiem i Kutnem linią kolejową, co przyczyni?o si? do jego wi?kszego rozwoju. Oko?o 3 lata pó?niej by?o tu ju? 300 warsztatów rzemieślniczych. W 1939r. miasto liczy?o 12 tyś. mieszka?ców.
Podczas II wojny światowej Niemcy rozstrzelali w Gostyninie oko?o 100 osób, a 4 tyś. ?ydów wywieziono do miejsc zag?ady. Zniszczone zosta?o ponad 15% ca?ej zabudowy miejskiej. W okolicy Gostynina dzia?a? ruch oporu. Gostynin zosta? wyzwolony 18 stycznia 1945r.
Z terenu gminy Gostynin nale?y wyró?ni? jedną ze starszych miejscowości jest nią Solec, ju? w XV w. erygowano tu parafi?.
Miejscowoś? Pacyna uzyska?a prawa miejskie w 1519r. Nale?a?a wówczas do powiatu gąbi?skiego w ziemi gostyni?skiej. Pó?niej utraci?a prawa miejskie, a jej nazw? uproszczono na Pacyna.
Sanniki by?y niegdyś wsią ksią??cą. W 1462r. zmar? tu ksią?? mazowiecki Siemowit VI. Od XVI w. miejscowoś? by?a siedzibą starostwa niegrodowego. W 1863r. cz?ś? robotników z tutejszej cukrowni przy?ącza si? do powstania.
Obszar gminy Szczawiu Kościelny to teren niezmiernie bogaty w ślady osadnictwa pradziejowego. Odkryto tutaj 527 stanowisk archeologicznych, na które sk?adajś si? obozowiska, punkty osadnicze, cmentarzyska i grodzisko. W XII w. rozwijajś si? osady w Szczawinie, Tr?bkach i ?uszczanowie. Najpr??niej dzia?ające ośrodki w średniowieczu to m. in. Tr?bki i Suserz.
|
Mazowieckie
