Powiat Grójecki Powierzchnia: 1268,82 km² Mieszkanców: 96 524
Województwo: Mazowieckie
Miasto powiatowe: Grójec Tablica rejestracyjna: WGR
Miasta: Grójec, Mogielnica, Nowe Miasto nad Pilicą, Warka
Gminy: Grójec, Mogielnica, Nowe Miasto nad Pilicą, Warka, Belsk Du?y, B??dów, Chynów, Goszczyn, Jasieniec, Pniewy
Do po?owy XIII w. Grójec pe?ni? nadrz?dne funkcje w organizacji pa?stwowej (np. gród kasztela?ski) i kościelnej (kolegiata). Pozycji nie utraci? nawet po przeniesieniu ośrodka w?adzy do Czerska.
Powiat grójecki zawsze obejmowa? znaczną cześ? dawnej Ziemi Czerskiej, terenu niezwykle wa?nego dla historii Mazowsza.
Od XIV w. a? do upadku Polski w ko?cu XVIII w. Grójec by? siedzibą powiatu grójeckiego, wchodzącego w sk?ad ziemi czerskiej, podobnie jak powiaty warecki, czerski i garwoli?ski (od XVI do XVII w. ziemia czerskia nale?a?a do Województwa Mazowieckiego).
Upadek Polski w ko?cu XVIII w. i zabory zdeterminowa?y dalsze dzieje lokalno-regionalnej spo?eczności Grójca. W sensie administracyjnym nowoczesny powiat grójecki powsta? w 1867 jako cz?ś? Guberni Warszawskiej (o powierzchni 979 km2 z 46.812 mieszka?cami).
Po uzyskaniu przez Polsk? niepodleg?ości - w dwudziestoleciu mi?dzywojennym (1918-1939) powiat w chodzi? w sk?ad województwa warszawskiego z czasów Rzeczypospolitej Szlacheckiej (o powierzchni 1699 km2 z 127.058 mieszka?cami).
Podczas II wojny światowej powiat grójecki, w tych samych granicach, znalaz? si? w obr?bie Generalnego Gubernatorstwa w dystrykcie warszawskim. Administracją powiatu kierowa? Starosta (Kreishauptman).
W 1975 zlikwidowano w Polsce powiaty. Wi?kszoś? gmin by?ego powiatu grójeckiego wesz?a w sk?ad utworzonego wówczas województwa radomskiego.
Wst?pem do przywrócenia powiatów by?o powo?anie w 1990 urz?dów rejonowych. Urząd Rejonowy w Grójcu obejmowa? gminy: Belsk Du?y, B??dów, Chynów, Goszczyn, Grójec, Jasieniec, Mogielnica, Nowe Miasto n. Pilicą, Pniewy, Promna i Warka, a jego pierwszym kierownikiem by? W?adys?aw Piątkowski.
1 stycznia 1999 r. po reformie administracyjnej, Grójec wszed? w sk?ad województwa mazowieckiego z siedzibą w Warszawie. Starostą zosta? W?adys?aw Piątkowski. Obecnie powiat obejmuje Gminy: Belsk Du?y, B??dów, Chynów, Goszczyn, Grójec, Jasieniec, Mogielnica, Nowe Miasto n. Pilicą, Pniewy, Tarczyn i Warka.
Na ziemi grójeckiej swe siedziby mia?y znaczące rody, m.in. Lubomirscy, Pra?mowscy i Kozietulscy. Pochodzi stąd wielu znanych twórców, m.in, J?drzej Świ?cicki - pierwszy dziejopis Mazowsza (początek XVII w.), Piotr Skarga (zm. 1612) kaznodzieja królewski i pisarz religijno-polityczny, autor "Kaza? Sejmowych" i "?ywotów Świ?tych", Adam Jarz?bski (zm. ok.1649) - muzyk, architekt, poeta, Grzegorz Knapiusz (zm.1639) leksykograf, autor s?ownika polsko-?acinsko-greckiego, Adam Boniecki (zm. 1909) - autor i wydawca "Herbarza Polskiego". Ponadto z grójeckim związani byli m.in. Kazimierz Pu?aski (zm. 1779) - bohater Polski i Stanów Zjednoczonch, Bazyli Walicki (zm. 1802) - wojewoda rawski, Piotr Wysocki (zm. 1874) - bohater nocy listopadowej 1830 r., Józef Wybicki - autor hymnu.
|
Mazowieckie
