Miasta: Lipsko

Gminy: Lipsko, Chotcza, Ciepielów, Rzeczniów, Sienno, Solec nad Wis?ą

POWIAT LIPSKI znajduje si? w po?udniowo - wschodniej cz?ści woj. mazowieckiego
i graniczy : od zachodu z powiatem radomskim, od pó?nocy z powiatem zwole?skim, od wschodu z powiatem Opole Lubelskie (woj. Lubelskie), od po?udniowego-zachodu z powiatem Starachowice i Ostrowiec Św.(woj. Świ?tokrzyskie), od po?udniowego-wschodu z powiatem opatowskim (woj. Świ?tokrzyskie )
W sk?ad powiatu lipskiego wchodzi 6 gmin: Chotcza, Ciepielów, Rzeczniów, Solec, Sienno, oraz miasto i gmina Lipsko mających ?ącznie 747 km. kw. powierzchni zamieszka?ej przez 39.702 osoby. Średnia g?stoś? zaludnienia wynosi 53,1 osoby na 1 km. kwadratowy.
Historia powiatu si?ga lat 50-tych XX wieku, kiedy z chwilą przywrócenia praw miejskich dla Lipska w roku 1956 powsta? powiat. W roku 1975 zmieniono struktur? organizacyjną Pa?stwa i zlikwidowano powiaty, w tym równie? rozwiązany zosta? powiat lipski. Po kolejnych zmianach organizacyjnych w Polsce od 1999 roku do chwili obecnej Lipsko jest siedzibą w?adz powiatowych.
Powiat Lipsko ma charakter rolniczy. Powierzchnia u?ytkowa gruntów wynosi 74758 ha, w tym u?ytki rolne 56,682 ha. Dominują tradycyjne uprawy: zbo?a i rośliny okopowe. Jednak w niektórych cz?ściach powiatu coraz wi?cej uprawia si? roślin sadowniczych tj. wiśnia, jab?o?, grusza oraz warzywa: kapust?, kalafior.
Przemys? jest s?abo rozwini?ty i koncentruje si? g?ównie w mieście – Lipsku.
Powiat nasz mo?e wi?c poszczyci? si? świe?ym i zdrowym powietrzem, obfitością runa leśnego (jagody, grzyby ), atrakcyjnością przyrodniczą i historyczną terenów.
Du?ą atrakcyjnością powiatu jest dolina Wis?y po?o?ona na terenie gmin Chotcza i Solec. Charakteryzuje si? szerokim korytem, licznymi wyspami i piaszczystymi ?achami. Brzegi i tarasy zalewowe porastają wikliny nadrzeczne, resztki lasów ??gowych ( wierzbowo-topolowe ), zbiorowiska szuwarowe i wodne a odsypy rzeczne i wyspy zajmują szuwary piaskowe. Tak kszta?tująca si? roślinnoś? wp?ywa na bogactwo awifauny tego terenu.
W opracowaniach Mi?dzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i jej Zasobów dolin? Wis?y zaliczono do obszarów o znaczeniu mi?dzynarodowym dla zachowania bogactwa i ró?norodności przyrody naszego kontynentu (NATURA 2000). W ca?ej dolinie stwierdzono wyst?powanie ponad 320 gatunków ptaków. W okolicach Chotczy i Solca gnie?dzi si? ok. 40 gatunków ptactwa wodno-b?otnego w tym m.in.: rybitwa bia?oczelna, derkacz, ostrygojad, sieweczka obro?na. Podczas przelotów wiosennych i jesiennych spotka? mo?na oko?o 50 gatunków o pochodzeniu skandynawskim i syberyjskim. Spośród ptaków zimujących na uwag? zas?ugują: czapla siwa, mewy śmieszki, ?yski, gągo?y oraz orze? bielik.
Do ciekawych walorów przyrodniczych powiatu lipskiego zaliczy? mo?na z pewnością:
- siedlisko - rezerwat ?ó?wia b?otnego w gminie Chotcza
- rezerwat roślinności stepowej w Sadkowicach
- obszar chronionego krajobrazu Solec n/Wis?ą – utworzony rozporządzeniem Wojewody Mazowieckiego z dnia 19.04.2002 r.
- 27 pomników przyrody
Przep?ywające przez powiat 4 rzeki: I??anka, Kr?pianka, Wis?a i Kamienna oraz sta?e zbiorniki wodne zach?cają w?dkarzy do po?owu ryb.
Na terenie powiatu znajduje si? wiele zabytków, które są niewątpliwie atrakcjami turystycznymi dla osób odwiedzających naszą ziemi? lipską.
Do najciekawszych nale?ą:
1/ w Solcu – ruiny zamku średniowiecznego z XIII - XIV wieku,
- kośció? p.w. św. Barbary XVI w. (jeden z najstarszych zabytków drewnianych na Mazowszu)
- zespó? klasztorny oo Reformatów z XVII w.
- dom z podcieniami kolumnowymi z XVIII w. - obecnie Dom Kultury
- kośció? Wniebowzi?cia NMP z XVIII w.
- w gminie Solec : kośció? p.w. św. Stanis?awa w Kolonii Raj, zabytkowy dworek modrzewiowy w Woli Paw?owskiej.
2/ w Siennie - Kośció? p.w. św. Zygmunta z XV w. z wmurowaną tablicą erekcyjną z 1442r.
- Barokowa dzwonnica z XVIII w.
- W gminie Sienno: Zespó? pa?acowy w Krzy?anówce, pomnik p?k. Dionizego Czchowskiego.
3/ w Rzeczniowie - kośció? z XVI w.
- w gminie Rzeczniów: kośció? z XVII w. w Grabowcu , pomnik legionistów w Grabowcu.
4/ w Chotczy - Kośció? p.w. św. Trójcy,
- w gminie Chotcza: archeologiczne świadectwo średniowiecznego grodziska.
5/ w Ciepielowie -Kośció? p.w. św. Rocha
- Synagoga
w gminie Ciepielów: - Pomnik ?o?nierzy września 1939 r w Dąbrowie - miejsce mordu 300 ?o?nierzy Oddzia?u p?k. J.Pelca w dniu 08.09.1939 r.
- W miejscowości Gardzienice odkryto piece hutnicze starsze od tych, które znajdują si? w Nowej S?upi.
6/ w Lipsku - Kośció? p.w. Św. Trójcy z 1614 r.
- w gminie Lipsko: Kapliczka w Gruszczynie, Kośció? św. Piotra i Paw?a w Kr?pie Kościelnej, Muzeum Wsi w Lipie Miklas
Du?e skupisko atrakcji turystycznych w Solcu spowodowa?o rozwój bazy noclegowej. Są tam ośrodki wczasowe oraz nowo powsta?e schronisko m?odzie?owe. Coraz szersze rzesze turystów, osób przyjezdnych z du?ych aglomeracji miejskich w tym z Warszawy, Wroc?awia, Poznania wp?ywa na rozwój agroturystyki. Gospodarstwa agroturystyczne znajdują si? ju? w Krzy?anówce, Sadkowicach oraz w Ciepielowie.
Po?o?enie Powiatu mi?dzy Kazimierzem Dolnym, Janowcem a Ba?towem gdzie odkryto niedawno ślady dinozaura zach?ca do w?drówek pieszych i rowerowych. Przez nasz powiat przechodzi trasa szlaku turystycznego pieszego i rowerowego pod nazwą „Szlak ?ó?wia i dinozaura” co staje si? kolejną atrakcją naszego terenu. Szlak ten po?ączy? istniejące dotychczas szlaki niebieskie PTTK na trasach: Góra Kalwaria – Magnuszew – Kozienice – Czarnolas – Janowiec oraz Ba?tów – Świ?ty Krzy? (Góry Świ?tokrzyskie) stając si? trzecim co do d?ugości pieszym szlakiem w Polsce.
Aktywnoś? oraz bardzo dobra wspó?praca w?adz samorządowych, instytucji, organizacji pozarządowych oraz spo?eczników powoduje, ?e rejon nasz obfituje w mnogoś? imprez o charakterze kulturalnym, patriotycznym i sportowym. Do pierwszych zaliczy? mo?na:, Festiwal Folkloru i Twórczości Nieprofesjonalnej „Powiśle” w Lipsku, Mazowieckie Spotkania Kapel Podwórkowych w Siennie, Dni Lipska, Dni Solca, Dni Sienna, Sobótka w Solcu, wybory ma?ej Miss Lipska, Festiwal Piosenki Harcerskiej i Turystycznej, Miko?ajki pod has?em „Dajmy dzieciom uśmiech” dla dzieci specjalnej troski z terenu powiatu Lipsko.
Imprezy patriotyczne to w du?ej mierze obchody świąt narodowych i upami?tnienia miejsc związanych z konkretnymi wydarzeniami jak np.: Zlot w Dąbrowie k/Ciepielowa - miejsce mordu 300 je?ców polskich w dn. 8.09.1939 roku; Jawor Solecki gmina Sienno – miejsce śmierci p?k. Dionizego Czchowskiego; Lipsko - rozbicie posterunku niemieckiego; Chotcza - walki BCh, AL.,AK, przerwanie frontu, przeprawa przez Wis??.
Do najbardziej znanych imprez sportowych zaliczamy: Amatorski Integracyjny Wyścig Kolarski im. Henryka Gintera organizowany na początku czerwca, Halowy Turniej Pi?ki No?nej „W poszukiwaniu talentu pi?karskiego”, Rekreacyjny Festyn Sportowy dla dzieci szkó? podstawowych, Biegi sportowe ulicami Lipska i Sienna.
Ziemia lipska znana jest z pobytu, zamieszkiwania wielu znanych osobowości naszego kraju. Do najbardziej znanych nale?ą: Zbigniew Oleśnicki - sekretarz kancelarii królewskiej i doradca W?adys?awa Jagie??y, Jacek Malczewski - s?ynny malarz, Adolf Dygasi?ski - pisarz, Wac?aw Karczewski – pisarz, autor powieści „W Wielgiem” uznanej za pierwowzór „Ch?opów”, Antoni Gustaw Bem – znany historyk literatury polskiej, nauczyciel Stefana ?eromskiego, p?k. Dionizy Czachowski – jeden z przywódców powstania styczniowego, Wac?aw D?ugosz - wicemarsza?ek Sejmu II Rzeczypospolitej, ks. prof. W?odzimierz Sedlak - twórca bioelektroniki, ks. Jan Wiśniewski – regionalista, autr ksią?ek opisujących histori? i zabytki dekanatów ziemi kieleckiej i radomskiej, Jan So?ta ps. ”Ośka” – p?k. Dowódca zgrupowania BCh. i wielu, wielu innych.
Jesteśmy przekonani, ?e ka?dy turysta zwiedzający nasz powiat znajdzie dla siebie coś ciekawego. Zach?camy wi?c do przyjazdu na nasze Powiśle.
Do zobaczenia na szlaku.