Miasta: M?awa,

Gminy: M?awa, Dzierzgowo, Lipowiec Kościelny, Radzanów, Strzegowo, Stupsk, Szre?sk, Szyd?owo, Wieczfnia Kościelna, Wiśniewo 

Tereny dzisiejszego Powiatu M?awskiego by?y zamieszkane ju? w epoce kamiennej. O osadnictwie na tych ziemiach świadczą wykopaloska archeologiczne. W X wieku tereny te le?ące na granicy z plemionami Prusów by?y pod panowaniem Polan . W XIII wieku tereny znajdowa?y si? we w?adaniu ksią?ąt p?ockich a pózniej sta?y si? lennem Kazimierza Wielkiego. W tym okresie niektóre osady otrzymywa?y prawa miejskie np. w 1383 r. Szre?sk, w 1400 r. Radzanów.
M?awa zosta?a miastem w roku 1429, otrzymując prawa miejskie z rąk ksią?ąt mazowieckich.
Wiek XVI to okres szybkiego rozwoju ośrodków osadniczych Ziemi Zawkrze?skiej. W roku 1564 miasto M?awa liczy?o ju? ok.. 2500 mieszka?ców. Komora celna w M?awie wykazywa?a w tym czasie jedne z najwy?szych dochodów na Mazowszu, a M?awa zdecydowanie zajmowa?a pierwsze miejsce wśród miast Ziemi Zawkrze?skiej.
Od początku XVII wieku zaczą? si? powolny upadek gospodarczy terenów wchodzących w sk?ad dzisiejszego powiatu m?awskiego. Katastrofą by? najazd szwedzki, który przyspieszy? ten upadek.
Po drugim rozbiorze Polski obszar dzisiejszego powiatu m?awskiego dosta? si? pod panowanie pruskie i rosyjskie. Dzi?ki korzystnemu nadgranicznemu po?o?eniu, miasto M?awa sta?o si? wa?nym ośrodkiem handlu zbo?em, we?ną i rybami. Handlowy niegdyś charakter miasta znalaz? odbicie w trzech placach targowych. Graniczne po?o?enie miasta wp?yn??o tak?e na rozwój komunikacji pocztowej.
Uruchomienie linii kolei nadwiśla?skiej pod koniec XIX w. otworzy?o przed powiatem m?awskim perspektywy rozwoju. W 1877 r. powsta?o w M?awie kolejowe przejście graniczne do Niemiec. W tym samym czasie powsta?a komora celna i warsztaty, które wp?yn??y bardzo korzystnie na o?ywienie gospodarcze i kulturalne miasta i okolic. Na początku XX wieku M?awa liczy?a ju? blisko 20 tys. mieszka?ców i by?a najbogatszym, a tak?e jednym z naj?adniejszych miast na pó?nocnym Mazowszu.
Okres od 1 do 3 września 1939 roku przeszed? do historii jako "dni chwa?y" mieszka?ców M?awy i powiatu. 20 Dywizja Piechoty Armii "Modlin” broni?a najkrótszej drogi do stolicy, stawiając opór przewa?ającym si?om niemieckim. Po wyczerpaniu mo?liwości dalszej obrony, ?o?nierze polscy po trzech dniach zaci?tych walk na rozkaz dowódcy opuścili swoje posterunki. Za swoją obron? ziemie powiatu m?awskiego zap?aci?y wysoką cen?. M?awa okupi?a to znacznymi zniszczeniami; w gruzach leg?o 65 procent zabudowy miasta. Podczas okupacji ludnoś? powiatu poddano eksterminacji