Miasta: Muszyniec

Gminy: Muszyniec, Baranowo, Czarnia, Czerwin, Goworowo, Kadzid?o, Lelis, ?yse, Olszewo-Borki, Rzeku?, Troszyn

10000 lat p.n.e.- najstarsze ślady pobytu cz?owieka w okolicy Ostro??ki
XIIw.- pierwsi mazowieccy osadnicy przybyli w okolice Ostro??ki.Powsta? gródek obronny na terenie dzisiejszego miasta
1373r.- Ostro??ka otrzyma?a prawa miejskie
1393r.- pierwsza pisemna wzmianka o powiecie ostro??ckim
koniec XIVw.- za?o?ono wieś Troszyn
XIV-XVw.- początek osadnictwa i eksploatacji Puszczy Kurpiowskiej
1398r.- za?o?ono wieś Czerwin
1399r.- powsta?a parafia w Ostro??ce
XIV/XVw.- powsta?a wieś Kleczkowo (gm.Troszyn), w XVIw. osada otrzyma?a prawa miejskie, ale nie mia?a warunków rozwoju i wkrótce te prawa utaci?a
1526r.- Mazowsze w?ączono do Królestwa Polskiego, Ostro??ka sta?a si? miastem królewskim, rozpoczą? si? "z?oty okres" w dziejach miasta, który trwa? do wielkiej zarazy i po?aru w 1563r.
po?owa XVIIw.- jezuici zbudowali kaplic? misyjną w puszczy, aby przeciwstawi? si? wp?ywom protestantyzmu z Prus, osada misyjna by?a początkiem miasta Myszyniec
1656r.- kurpiowskie oddzia?y stan??y przeciwko wojskom szwedzkim, Ostro??ka zosta?a zdobyta przez naje?d?ców
1666r.- do Ostro??ki przybyli oo.Bernardyni, w mieście pozostali do kasaty zakonu w 1864r.
1673r.- powsta?a kurpiowska wieś Lipniki, Kurpie liczy?y wówczas ok.1000 mieszka?ców
1673-83r.- akta bartne wymieniają kolejne puszcza?skie wsie:Kadzid?o,Wach,Zawady i Obierwi?
XVIIIw.- Ostro??ka i Puszcza Kurpiowska by?y niszczone i eksploatowane przez przechodzące t?dy wojska:szwedzkie,rosyjskie,saskie i polskie
22/23 I 1708r.- bitwa Kurpiów ze Szwedami pod Kopa?skim Mostem, w walce dzielnością odznaczy? si? pó?niejszy kurpiowski bohater Stach Konwa
1791r.- Myszyniec otrzyma? prawa miejskie, utraci? je w 1869r., od 1993r. ponownie jest miastem
1794r.- Brygada Wielkopolska Kawalerii Narodowej, dowodzonej przez brygadiera Antoniego Madali?skiego , wymaszerowa?a z Ostro??ki w kierunku Krakowa, przyśpieszy?o to rozpocz?cie Insurekcji Kościuszkowskiej
1795r.- powiat pod rządami pruskimi wszed? w sk?ad Prus Nowowschodnich, liczy? wówczas 51.432 mieszka?ców
1807r.- wojska francuskie stoczy?y pod Ostro??ką bitw? z wojskami rosyjskimi, na pamiątk? zwyci?stwa Francuzów nazwa Ostro??ka zosta?a wyryta na ?uku Triumfalnym w Pary?u, powiat znalaz? si? na terenie Ksi?stwa Warszawskiego
1815r.- powiat znalaz? si? w Królestwie Polskim
1820r.- na Kurpiach mieszka?o 26 tys. ludzi
26 V 1831r.- bitwa pod Ostro??ką wojsk polskich z carskimi, zwyci?stwo odnieśli Rosjanie, w bitwie ws?awi? si? pp?k Józef Bem
Tereny pó?nocno - wschodnie Mazowsza od początków naszej pa?stwowości by?y w?asnością ksią?ąt mazowieckich, w momencie wcielenia Mazowsza do Korony (1526r.) sta?y si? w?asnością królów polskich.


Ziemie królewszczyzny charakteryzowa?a ma?o urodzajna, g?ównie piaszczysta, gleba, przechodząca cz?sto w bagna i torfowiska, ca?oś? zaś pokrywa?a g?sta puszcza. Z tych w?aśnie przyczyn obszary mi?dzy Orzycem na zachodzie, Narwią na po?udniu, Pisą na wschodzie i granicą z Prusami na pó?nocy przez wiele wieków nie posiada?y sta?ego osadnictwa.


Nie oznacza to, ?e Puszcza Zielona pozostawa?a ca?kowicie niewykorzystana. Eksploatacja puszczy datuje si? ju? od XIV - XV wieku. Ogranicza?a si? jednak do wyr?bu drewna, jego sp?awu Narwią i Wis?ą do Gda?ska, do ró?nych zaj?? leśnych - myślistwa, bartnictwa, rudnictwa, smolarstwa. Ludnoś? zajmująca si? tymi "przemys?ami" zamieszkiwa?a poza puszczą (np. w Nowogrodzie, Ostro??ce, Ró?anie, Przasnyszu i okolicznych wsiach), uprawia?a rol?, a zaj?cia w borach traktowa?a jako prace sezonowe.


O sta?ym zasiedleniu Zagajnicy mo?emy mówi? dopiero od II po?owy XVII wieku. Przyczyną nap?ywu ludności by?o ogromne zniszczenie kraju po "potopie" szwedzkim, zarazy, epidemie, upadek gospodarki folwarcznej i wzrastający w konsekwencji ucisk pa?szczy?niany. Formą protestu by?o zbiegostwo na tereny nieodleg?e, ale trudno dost?pne, czyli do Puszczy Zielonej.Starostowie: ?om?y?ski, ostro??cki i przasnyski popierali osadnictwo licząc na przysz?e korzyści, zaś przybysze zyskiwali status ludzi wolnych, podlegających tylko królowi. Ludnoś? puszcza?ska by?a jedyną grupą ch?opską w Rzeczypospolitej, która mia?a prawo posiada? bro? (bory, dzika zwierzyna), a obcowanie z nią wykszta?towa?o znane i do dziś podkreślane umiej?tności strzeleckie, ponadto odwag?, pó?niej m?stwo w boju z ka?dym naje?d?cą. Znaczny nap?yw osadnictwa, karczunek lasów wp?yn??y na upadek zaj?? leśnych. Zasiedlanie tego terenu trwa?o do ko?ca XVIII wieku, kiedy nastąpi?o przeludnienie wsi puszcza?skich. I po?owa XIX wieku przynios?a likwidacj? prawa bartnego, wycink? lasów przez zaborców. Wszystkie te czynniki spowodowa?y proces odwrotny - emigracj? "za chlebem" na zachód Europy, a pó?niej do Ameryki.


Nie wszyscy jednak wyjechali, ludnoś? kurpiowska prowadzi?a niebogatą, daleko posuni?tą gospodark? samowystarczalną. G?ośno stawa?o si? o Kurpiach podczas kolejnych zrywów patriotycznych. Przywiązanie do swobody, umiej?tności pos?ugiwania si? bronią sprawia?y, ?e oddzia?y strzelców kurpiowskich wyró?nia?y si? podczas powstania kościuszkowskiego i powstania listopadowego. Wspierali mieszka?cy Puszczy Myszynieckiej dzia?alnoś? naczelnika woj. p?ockiego Zygmunta Padlewskiego w powstaniu styczniowym (bitwa pod Myszy?cem).


Bardzo powa?ne straty poniós? region w wyniku walk frontowych podczas I wojny światowej, kolejne nieszcz?ścia (wywózki, kontrybucje, rabunkowa gospodarka) nast?powa?y w latach II wojny światowej. Powolne, ale systematyczne zmiany, popraw? w wielu dziedzinach ?ycia Kurpiowszczyzny dostrzec mo?na od po?. lat 50 - tych. Dotyczy to zarówno budownictwa, mechanizacji rolnictwa, oświaty i ogólnego standardu rodziny kurpiowskiej.


Istotnym elementem umo?liwiającym w ostatnim okresie popraw? sytuacji gospodarczej mieszka?ców jest wykorzystanie walorów przyrodniczych i kulturalnych regionu.



"Czwartacy pod Ostro??ką" obraz olejny J.Macewicza - kopia obrazu J.Kossaka (ze zbiorów Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostro??ce)
fot. A.Wo?osz



"Genera? Józef Bem" obraz olejny J.Zamojskiego (ze zbiorów Muzeum Kultury Kurpiowskiej w Ostro??ce)
fot. A.Wo?osz

--------------------------------------------------------------------------------

CZY WIESZ, ?E:


''Pierwsze przeprawy przez Narew w Ostro??ce prowadzi?y przez dwa brody. Jeden przecina? rzek? obok grodu - naprzeciwko ujścia Omulwi, drugi przy ujściu nieistniejącego dziś strumienia Chach?uza, nieopodal kościo?a farnego. Brody przesta?y by? ucz?szczane, gdy w po?owie XVIw. miasto otrzyma?o ''most wielki, wielkim kosztem przez mieszkany ostro??ckie zbudowany''.'' Franek, Rozmaitości Ostro??ckie nr 7/2000
--------------------------------------------------------------------------------

KALENDARIUM
1848r.- w Ostro??ce urodzi? si? pisarz Wiktor Gomulicki, autor "Wspomnie? niebieskiego mundurka"
koniec XIXw.- budowa pierwszych kamienic w Ostro??ce, stacji kolejowej, cegielni, koszar i wi?zienia ściąga?y do miasta Kurpiów i zubo?a?ą po powstaniach szlacht?
1893-97r.- linie kolejowe po?ączy?y Ostro??k? i powiat z Ma?kinią, ?apami i T?uszczem
1915r.- wycofujący si? przed Niemcami Rosjanie spalili Ostro??k?, niemieccy okupanci zelekryfikowali miasto, a po zaj?ciu pó?nocnego Mazowsza wybudowali w puszczy sie? kolei wąskotorowych, kolej u?atwia?a im wywóz drewna
1918r.- Polska odzyska?a niepodleg?oś?, powiat zosta? w?ączony do woj.bia?ostockiego, w 1939 przy?ączono go do woj.warszawskiego
6/7 VIII 1920r.- Armia Czerwona zaj??a Ostro??k?
1939-44r.- podczas wojny kurpiowska cz?ś? powiatu nale?a?a do Rzeszy Niemieckiej, po?udniowo-zachodnia le?a?ą na terenieGeneralnej Guberni, a po?udniowo-wschodnia znalaz?a si? w ZSRR (do 1941r.)
wrzesie? 1944r.-stycze? 1945r.- powiat ostro??cki zaj??a Armia Czerwona
1951-74r.- budowa elektrociep?owni, kombinatu celulozowo-papierniczego, i zak?ądów mi?snych w Ostro??ce
1954r.- reforma podzia?u administracyjnego, powo?anie gromadzkich rad narodowych
1973r.- reforma podzia?u administracyjnego, utworzenie gmin
1975r.- likwidacja powiatów, Ostro??ka zosta?a siedzibą woj.ostro??ckiego
1999r.- reaktywowano powiaty, Ostro??ka zosta?a siedzibą powiatu