Miasta: Wyszków

Gminy: Wyszków, Bra?szczyk, D?ugosiod?o, Rząśnik, Somianka, Zabrodzie

Powiat Wyszkowski po?o?ony na pó?nocny-wschód od Warszawy, w obr?bie Niziny Mazowieckiej. Jest to kraina geograficzna obejmująca swym zasi?giem cz?ś? nizin środkowopolskich, usytuowanych w wid?ach Wis?y, Narwi i Bugui wyró?niana jest g?ównie na podstawach historycznych.

We wczesny średniowieczu Mazowsze by?o terytorium plemiennym Mazowszan. W sk?ad pa?stwa polskiego wesz?o przypuszczalnie za panowania Mieszka I, w XI wieku. Stolica regionu by? P?ock. W 1138 r., w wyniku podzia?u dzielnicowego utworzone zosta?o Ksi?stwo Mazowieckie, które w po?owie XIII wieku podlega?o dalszym podzia?om. W okresie od XIII do XIV wieku tereny te n?kane by?y przez najazdy Prusów, Ja?wingów, jak równie? Litwinów. Wynikiem tego by?o wyniszczenie s?abego osadnictwa w rejonie wschodniego Mazowsza.

Ksią??ta mazowieccy uznawali zwierzchnoś? lenną Polski. Dzielnice te by?y systematycznie wcielane w granice Korony.

Warunki geograficzne, jak i polityka prowadzona przez Piastów mazowieckich, doprowadzi?y do powstania odr?bności spo?ecznej i gospodarczej regionu. Wi?kszoś? terenów zosta?a zasiedlona przez drobną szlacht? zagrodową. Rozwin??a si? lokalna forma gospodarki czynszowej, która zapewnia?a kmieciom wolnoś? osobistą. Ośrodki miejskie z wyjątkiem Warszawy, ?om?y i P?ocka oraz kilku mniejszych miast, le?ących na szlakach wielkiego handlu by?y s?abo rozwini?te. Dla Mazowsza prze?omową okaza?a si? unia polsko-litewska - w jej nast?pstwie region mazowiecki okaza? si? centralna dzielnica Rzeczypospolitej. Miejscem sejmików polsko-litewskich sta?a si? Warszawa, która do ko?ca XVI w. Piastowa?a godnoś? stolicy pa?stwa.

Na prze?omie XVII i XVIII w. region zosta? dotkni?ty kryzysem gospodarczym, który dodatkowo pog??bi? si? w wyniku wojen szwedzkich. W trakcie rozbiorów Mazowsze zosta?o podzielone pomi?dzy Prusy i Austri?. W 1815 r. zjednoczone w Ksi?stwie Warszawskim wesz?o w sk?ad Królestwa Polskiego.

Od po?owy XIX w. odnotowano znaczny rozwój gospodarczy na co wp?yw mia? szybki rozwój po?ącze? komunikacyjnych.

Tereny powiatu wyszkowskiego cz?ściowo zamieszkane by?y przez ludnoś? kurpiowską pochodzenia mazowieckiego, która zamieszkiwa?a tereny Puszczy Kurpiowskiej i Bia?ej. Początki osadnictwa przypadają na okres XIV - XV wieku. W okresie pó?niejszym tzn. w XVII i XVIII wieku osadnictwo przybra?o form? sta?ą. Pierwszymi osadnikami byli bartnicy, myśliwi, smolarze, rybacy, rudownicy. Ludzie ci ?yli w bardzo surowych warunkach i jednocześnie du?ej izolacji co mia?o istotny wp?yw na ukszta?towanie odr?bnej grupy etnicznej, zachowującej do dzisiaj wiele odr?bnych cech kulturowych i j?zykowych.

Liczny udzia? mieszka?ców tego regionu w powstaniu listopadowym a szczególnie w styczniowym spowodowa? surowe restrykcje. Jedną z form prześladowania ludności polskiej by?o pozbawienie Wyszkowa praw miejskich w okresie od 1869 do 1919 r.

Początki II wojny światowej to czas ci??kich walk nad Bugiem (8-10 września 1939 r.). W okresie okupacji hitlerowskiej miejscowa ludnoś? by?a bardzo mocno prześladowana. Odby?y si? tu masowe egzekucje, podczas których masowo mordowano g?ównie ludnoś? ?ydowską - zgin??o 7 tys. osób, z czego 5 tys. ?ydów.

W okolicach Wyszkowa dzia?a?y grupy partyzanckie Batalionów Ch?opskich oraz Armii Krajowej. Podczas wyzwalania Wyszkowa przez wojska frontu bia?oruskiego, miasto zosta?o dotkliwie zniszczone.

Po wojnie d?wigną? si? z ruin, by w latach 1956-75 piastowa? godnoś? stolicy powiatu.

Od 1 stycznia 1999 roku Wyszków ponownie sta? si? siedzibą w?adz powiatowych.