Kościo?y i Parafie Szpitale Policja, Stra? Miejska i Po?arna
Firmy
Historia Siedlec si?ga ponad 455 lat. Pierwsza wzmianka o mieście pochodzi z 1448 r. Teren, na którym le?ą obecnie Siedlce, stanowi? niegdyś najbardziej na pó?noc wysuni?tą cz?ś? ma?opolskiej ziemi ?ukowskiej i wraz z nią wchodzi? w sk?ad województwa sandomierskiego, a od 1474 r. do lubelskiego.
Ten stan przynale?ności terytorialnej zachowa? si? do III rozbioru Polski. Tak wi?c ta najbardziej na pó?noc wysuni?ta cz?ś? ziemi ?ukowskiej graniczy?a od zachodu wzd?u? rzeczki Muchawki z ziemią czerską i liwską. Od pó?nocy i wschodu Liwiec stanowi? granic? z Podlasiem.
Ten ma?o dost?pny zakątek w wid?ach rzek Muchawki i Liwiec, po?o?ony by? z dala od g?ównych szlaków komunikacyjnych. W średniowieczu tak szlak "Podlaski", prowadzący od Gda?ska przez ?om??, W?grów, Drohiczyn do ?ukowa i dalej do Lublina, jak i "Warszawski" ?ączący Warszaw? z Litwą i wiodący przez Stanis?awów, Liw, W?grów, Soko?ów, Wysokie, Drohiczyn i Brześ?, omija?y pierwotnie Siedlce od pó?nocy.
W po?owie XV w. dosz?o do powstania drogi prowadzącej z W?growa przez Chodów, Siedlce i dalej biegnący do ?ukowa w rezultacie czego zosta? zmieniony szlak "Podlaski". W ko?cu XVII w. coraz wi?kszego znaczenia nabiera?a droga z Warszawy do Brześcia przez Siedlce. W drugiej po?owie XVIII w. by?a ju? traktem g?ównym, gdy tymczasem dawny trakt "Warszawski" mia? znaczenie drugorz?dne.
Na ukszta?towanie przestrzenne dzisiejszych Siedlec mia?y najwa?niejszy wp?yw cztery czynniki: powstanie wsi Siedlce, lokacja miasta na prawie magdeburskim w 1547 r. przez króla Zygmunta I Starego, za?o?enie rezydencji magnackiej i w?ączenie okolicznych wsi lub ich cz?ści w granice administracyjne miasta (Piaski Zamiejskie, Piaski Starowiejskie, Roskosz, cz?ś? majoratu Starawieś i cz?ś? majoratu Golice).
Uk?ad przestrzenny wsi Siedlce ostatecznie ukszta?towa? si? w II po?owie XV w. dając podstaw? do rozwoju wi?kszych jednostek osadniczych. W I po?owie XVI w. uk?ad przestrzenny wsi sk?ada si? z dwóch niezale?nych elementów: wsi starego pochodzenia oraz wsi nowej za?o?onej w 1503 r. przez Daniela Siedleckiego zwaną "Nova Siedlcza", związanych ze sobą wybudowanym mi?dzy nimi w 1530 r. pierwszym kościo?em. Miasto erygowano dokumentem lokacyjnym na prawie magdeburskim, wydanym przez Zygmunta I Starego 15 stycznia 1547 r. Fakt ten by? najwa?niejszym czynnikiem rozwoju przestrzennego miasta. Spowodowa? bowiem przekszta?cenie rozproszonego i niezbyt silnie powiązanego zespo?u osadniczego w jednorodny uk?ad przestrzenny, rozpoczynając od jego centrum.
Rozplanowanie urbanistyczne nowopowsta?ego miasta, sk?ada?o si? z trzech cz?ści:
miasta,
zespo?u dworskiego
i Starej Wsi.
Struktur? przestrzenną Siedlec z ko?ca XVIII w. cechuje ju? przejrzystoś?, regularnoś? i jednoś? kompozycji architektonicznej, co wskazuje na planową przebudow? miasta. Przemiany te zachodzi?y w kilku etapach, przy czym dwie wydają si? by? najwa?niejsze. Pierwsza wią?e si? z Kazimierzem Czartoryskim a druga z dzia?alnością hetmanowej Aleksandry Ogi?skiej. Zakres prowadzonych przez nich prac przebudowawczych by? ogromny i przyczyni? si? do ca?kowitej zmiany urbanistycznego i architektonicznego uk?adu Siedlec, szczególnie za A. Ogi?skiej.
Uk?ad przestrzenny centrum miasta uporządkowa? jednak K. Czartoryski, przy okazji po?aru, który strawi? cz?ś? miasta w 1692 r. Wytyczy? nowy kszta?t rynku oraz przyleg?ych ulic. To uporządkowanie pozwoli?o na dalszą planową rozbudow? centrum i jego obrze?y w XVIII w. Wyjątkowe znaczenie A. Ogi?skiej wynika przede wszystkim z jej dzia?alności inwestycyjnej w zespole pa?acowym, polegającej na jego gruntownemu przekszta?ceniu. Obszar pa?acowy zosta? powi?kszony w kierunku pó?nocnym o park i ogród sentymentalny.
Wiek XIX to okres dynamicznego rozwoju miasta. Z?o?y?o si? na to funkcjonowanie miasta jako ośrodka administracyjnego. Siedlce by?y kolejno siedzibą w?adz cyrkularnych - Kreisamt (1795-1809) w zaborze austriackim, stolicą departamentu (1810-1815) w Ksi?stwie Warszawskim, stolicą województwa podlaskiego (1815-1837) i dwukrotnie siedzibą w?adz gubernialnych (1837-1844 i 1867-1912), powiatowych (1844-1866 i 1913-1915) w zaborze rosyjskim oraz siedzibą w?adz powiatowych - Kreisamt (1915-1918) w Genera?-Gubernatorstwie Warszawskim podczas pierwszej okupacji niemieckiej. Drugim wa?nym czynnikiem wp?ywającym na rozwój Siedlec by?o po?o?enie na skrzy?owaniu dróg. Znaczenie miasta wzros?o, dzi?ki przeprowadzeniu przez nie traktu bitego Warszawsko-Brzeskiego (1818-1820) i wybudowaniu linii kolejowych ?ączących Siedlce z Warszawą (1866), Brześciem (1867), Ma?kinią (1887) i Czeremchą (1906).
Druga po?owa XIX w. to okres dynamicznego wzrostu liczby mieszka?ców. 50 % ogó?u mieszka?ców Siedlec stanowili ?ydzi, w których r?kach koncentrowa? si? handel i rzemios?o. Znaczny odsetek stanowili Rosjanie - g?ównie urz?dnicy carskiej administracji. Do po?owy XIX w. Siedlce rozwija?y si? zasadniczo w ramach uk?adu przestrzennego jaki wytworzy? si? do ko?ca XVIII w., przy czym zwi?kszenie si? ludności spowodowa?o zag?szczenie zabudowy i jej przekszta?cenie z parterowej na dwu- i trzykondygnacyjną. Gruntownej zmianie uleg? uk?ad przestrzenny zachodniej cz?ści miasta za przyczyną traktu brzeskiego wytyczonego przez ul Ró?nieckiego (obecnie J. Pi?sudskiego), budowie wi?zienia oraz za?o?eniu wa?ów fiskalnych (miejskich) wokó? miasta. Wprowadzenie wa?ów ograniczy?o rozwój przestrzenny Siedlec na oko?o 50 lat. Zapoczątkowany po 1840 r. ruch budowlany przerwa? po?ar miasta z 1854 r., który strawi? oko?o 45% zabudowy miejskiej.
W drugiej po?owie XIX w. rozbudowa miasta zosta?a skierowana na po?udnie w związku z przeprowadzoną w latach 1866-1867 koleją i kolejnym po?aremw roku 1865, który poch?oną? przesz?o 100 domów w centrum. Spowodowa? on opracowanie nowej regulacji planu miasta i po?ączenia dworca projektowanej kolei z miastem. Nowa dzielnica po?ączona zosta?a ze śródmieściem ul. Alejową (obecnie J. Kili?skiego), która harmonijnie ?ączy?a obie cz?ści miasta.
Miasto Siedlce od nadania praw miejskich w 1547 r. do 1807 r. by?o w?asnością prywatną początkowo rodu Gniewoszów Siedleckich, w pierwszej po?owie XVII stanowi?o w?asnoś? Ol?dzkich, a od drugiej po?owy tego? wieku do początku XIX w. przesz?o w posiadanie rodu Czartoryskich i spokrewnionego z nim rodu Ogi?skich. Po śmierci A. Ogi?skiej w 1798 r. dobra siedleckie w drodze spadku przypad?y rodzinie Czartoryskich, którzy w 1807 r. wymienili je z rządem austriackim na dobra pa?stwowe na Lubelszczy?nie. Od tej pory miasto przesta?o by? w?asnością prywatną.
Na prze?omie XIX i XX w. miasto rozszerzy?o swe granice przede wszystkim w kierunku zachodnim. By?o to związane z dynamicznym rozwojem urbanistycznym i gospodarczym grodu. Szybki rozwój przedmieś? u?atwia? starania w?adz miejskich o przy?ączenie ich do granic administracyjnych.
W 1907 r. powi?kszono znacznie obszar miasta o przedmieścia: Stara Wieś prywatna, poduchowna, kolonia Aleksandrówek, majorat Stara Wieś i dwór Napoleona Jasi?skiego.
W przeddzie? wybuchu I wojny światowej Siedlce liczy?y ponad 30.000 mieszka?ców. Rozwój miasta przerwa? wybuch I wojny światowej.
Siedlce w latach II Rzeczypospolitej by?y miastem powiatowym w województwie lubelskim oraz siedzibą w?adz powiatowych i miejskich. Miasto, po?o?one w pó?nocnej cz?ści województwa lubelskiego, przy wa?nych szlakach komunikacyjnych z zachodu na wschód i z pó?nocy na po?udnie, mia?o dobre po?ączenie z Warszawą, Brześciem, Bia?ymstokiem, Soko?owem Podlaskim, W?growem, ?ukowem, Lublinem, i Garwolinem.
W latach mi?dzywojennych Siedlce sta?y si? wa?nym w?z?em komunikacyjnym, administracyjnym, handlowym, rzemieślniczym, kulturalnym, a zarazem najwi?kszym rynkiem pracy na Podlasiu. Miasto by?o równie? wa?nym ośrodkiem oświatowym z dobrze rozwini?tym publicznym szkolnictwem średnim ogólnokszta?cącym i zawodowym. Tutaj ogniskowa?o si? ?ycie spo?eczno-polityczne regionu, tu mieści?y si? regionalne kierownictwa partii politycznych i stowarzysze? spo?ecznych, redakcje prasy podlaskiej, związków zawodowych tak polskich jak i ?ydowskich. Miasto w owym okresie by?o wa?nym centrum kultury ?ydowskiej. Siedlce nie by?y miastem przemys?owym, ale za to mia?y rozwini?te ma?owarsztatowe rzemios?o (krawiectwo i szewstwo). Przemys? siedlecki ogranicza? si? do kilku drobnych fabryczek. Du?o pr??niej rozwija? si? handel. Miasto w omawianym okresie sta?o si? wa?nym punktem wymiany towarowej w regionie.
W okresie mi?dzywojennym miasto rozbudowuje si? przede wszystkim w kierunku pó?nocnym, gdzie wykszta?ca si? dzielnica mieszkaniowa o zabudowie jednorodzinnej zwana "Nowe Siedlce". Mniej intensywniej rozbudowywa?y si? Siedlce w innych kierunkach. We wschodniej cz?ści powsta?a dzielnica Robotnicza z ulicami Kazimierzowską, Ogi?skich, Królowej Jadwigi, Topolową, Lipową, Staszica i innymi. Na zachodnich kra?cach miasta w dolinie rzeki Muchawki, mi?dzy szosą warszawską a terenem zwanym "G?sim Borkiem", powsta?a w 1927 r., obok huty szk?a, kolonia robotnicza im. Boles?awa Limanowskiego. W 1931 r. obszar miasta powi?kszono o Starą Wieś. Tu? przed wybuchem II wojny światowej Siedlce liczy?y 41.294 mieszka?ców, z czego 37% stanowili ?ydzi.
II wojna światowa spowodowa?a prawie 50%-owe zniszczenie miasta. Najbardziej ucierpia?o centrum, zw?aszcza w rejonie dworca kolejowego, w gruzach leg? Ratusz Miejski "Jacek", powa?nie uszkodzony zosta? pa?ac Ogi?skich. Liczba mieszka?ców w lipcu 1944 r. spad?a do 27.584 osób.
Po wojnie Siedlce by?y miastem powiatowym w województwie lubelskim a nast?pnie warszawskim. W 1975 r. zosta?y stolicą nowoutworzonego województwa siedleckiego, co zbieg?o si? z powstaniem du?ych zak?adów przemys?u ci??kiego, elektromaszynowego, dziewiarskiego i przetwórstwa owocowo-warzywnego. Miasto rozwin??o si? nie tylko gospodarczo, ale tak?e rozbudowa?o infrastruktur? mieszkaniową i kulturalno-oświatową.
W 1969r. powsta?a Wy?sza Szko?a Nauczycielska, obecnie Akademia Podlaska.
W 1999r. rozpocz??a dzia?alnoś? Wy?sza Szko?a Finansów i Zarządzania.
Obecnie od 1999r. Siedlce są miastem na prawach powiatu w województwie mazowieckim.
Mazowieckie
