Miasta: Lesko

Gminy: Lesko, Baligród, Cisna, Olszanica, Solina

Powiat leski postrzegany jest jako obszar turystyczny. W?adze powiatowe starając si? stworzy? przyjazne warunki dla potencjalnych inwestorów nie zapominają o prawdziwym atucie tego terenu – bogactwie przyrody. Bieszczady są po prostu jedyne w swoim rodzaju.

Dotychczasowe dzia?ania promocyjne mają wp?yw na takie postrzeganie powiatu w Polsce i za granicą, skupiając si? na pokazywaniu atrakcyjności turystyczno – kulturalnych tego obszaru.

Mieszka?cy powiatu mają świadomoś? pozytywnego wp?ywu inwestycji oraz ruchu turystycznego na wzrost poziomu ich ?ycia. Podstawowe znaczenie mają tu dzia?ania promocyjne, w tym dzia?ania edukacyjne, które kszta?tują przychylne postawy mieszka?ców wobec dzia?alności gospodarczej inwestorów krajowych i zagranicznych oraz turystów.

Gospodarka turystyczna ju? w niedalekiej przysz?ości mo?e sta? si? istotnym elementem stymulującym rozwój gospodarczy i spo?eczny powiatu. Powiat leski stara si? w maksymalnym stopniu wykorzystywa? walory swojego po?o?enia, dlatego te? k?adzie du?y nacisk na wspó?prac? mi?dzy samorządami lokalnymi i instytucjami kultury oraz ich odpowiednikami po stronie ukrai?skiej i s?owackiej.

Tradycje powiatowe Lesko le?a?o w rejonie intensywnie zaludnionym ju? we wczesnym średniowieczu. Pierwsza ?ród?owa wzmianka o Lesku pochodzi z 1436 r. Prawa miejskie otrzyma?o ok. 1470 r. By?o pierwszym miastem w Bieszczadach, lokowanym na prawie magdeburskim. Pozosta?e miasteczka w tym regionie powstawa?y znacznie pó?niej.

Miasto by?o ośrodkiem gospodarczym i administracyjnym olbrzymich dóbr rodu Kmitów oraz pó?niejszych w?aścicieli Stadnickich, Ossoli?skich i Krasickich. Okres najwi?kszego rozwoju Lesko prze?ywa?o w I po?owie XVII w. B?dąc rezydencją mo?nych rodów odgrywa?o znaczną rol? w ?yciu kulturalnym regionu. Stanowi?o te? religijny ośrodek kościo?a rzymskokatolickiego, greckokatolickiego oraz moj?eszowego. Po pierwszym rozbiorze Polski w 1772 r. w?adze austriackie umieści?y w Lesku siedzib? dystryktu ( okr?gu administracyjnego ), a pó?niej cyrku?u ( obwodu ) obejmującego prawie ca?y obszar dawnej Ziemi Sanockiej. W 1867 r. utworzy?y starostwo powiatowe w wyniku czego Lesko sta?o si? siedzibą jednego z najwi?kszych do II wojny światowej powiatu w Polsce. Tak?e podczas wojny Lesko pe?ni?o rol? wa?nego ośrodka administracyjnego. W latach 1939 – 1941 sowieci utworzyli tu rejon, a okupant niemiecki ( 1941 – 1944 ) siedzib? tzw. komisariatu wiejskiego.

Po wyzwoleniu jako miasto powiatowe odegra?o wa?ną rol? w odbudowie i zagospodarowaniu tego regionu. Powsta?o wówczas pierwsze w Bieszczadach gimnazjum, a nast?pnie technikum drzewne, leśne i rolniczo - hodowlane. Jako centrum administracyjne Lesko przyczyni?o si? do odbudowy szeregu dróg asfaltowych (dwie obwodnice bieszczadzkie), elektrowni wodnych w Solinie i Myczkowcach oraz ośrodków wczasowo – sanatoryjnych w Pola?czyku.

W 1998 r. zako?czono I faz? gazyfikacji Bieszczadów. Wybudowano rozdzielni? gazu w Lesku, zgazyfikowano w pe?ni miasto i gmin? Lesko oraz cz?ściowo gmin? Baligród. Decyzją Rządu RP z dnia 7 sierpnia 1998 r. na terenie Bieszczadów utworzony zosta? jeden powiat z siedzibą w Ustrzykach Dolnych. Wywo?a?o to ostry sprzeciw pi?ciu z ośmiu gmin wchodzących w sk?ad powiatu tj. gmin: Baligród, Cisna, Lesko, Olszanica i Solina. Wspólne dzia?ania przedwyborcze spowodowa?y, ?e wi?kszoś? w nowopowsta?ej radzie powiatu zyskali zwolennicy utworzenia powiatu w Lesku.

W związku z tym w dniu 12 maja 1999 r. rada powiatu bieszczadzkiego z?o?y?a do Rady Ministrów wniosek w sprawie podzia?u powiatu bieszczadzkiego na dwa odr?bne z siedzibami w Lesku i Ustrzykach Dolnych. Po kilkuletnich wysi?kach radnych rady powiatu bieszczadzkiego, obywatelskiego komitetu obrony powiatu, mieszka?ców Leska i okolicznych gmin z dniem 1 stycznia 2002 r. zosta? utworzony powiat leski (wyodr?bniony z powiatu bieszczadzkiego).

Powiat leski po?o?ony jest w po?udniowo-wschodniej cz?ści Polski, w obr?bie Bieszczadów, obszar o urozmaiconych warunkach naturalnych i wielu atrakcjach turystycznych, posiadający interesującą i wa?ną histori?, która- jak to bywa w przypadku ziem kulturowego i etnicznego pogranicza- pozostawi?a barwne i ró?norodne dziedzictwo, m.in. liczne unikatowe zabytki architektury, rozsiane po tutejszych gminach ( Baligród, Cisna, Lesko, Olszanica i Solina). Dynamiczny rozwój turystyki pieszej, agroturystyki oraz ekoturystyki otwierają mo?liwości szeroko poj?tego kontaktu ze środowiskiem naturalnym, a liczne imprezy kulturalne, rekreacyjne i sportowe czynią ten powiat bardzo atrakcyjnym turystycznie.

Stolicą powiatu jest Lesko, które zamieszkuje ponad 6 tys. mieszka?ców.

Lesko jest wa?nym centrum administracyjno – handlowo – us?ugowym dla sąsiednich gmin. Mają tu siedzib? równie? samorządowe w?adze gminne, cztery banki, sąd, prokuratura, szko?a podstawowa, gimnazjum oraz cztery szko?y ponadgimnazjalne ( Liceum Ogólnokszta?cące, Zespó? Szkó? Leśnych, Zespó? Szkó? Drzewnych i Zespó? Szkó? Ekonomiczno – Rolniczych ).

Na terenie Bieszczadów utworzono Bieszczadzki Park Narodowy, który stanowi centralną cz?ś? Mi?dzynarodowego Rezerwatu Biosfery „Karpaty Wschodnie”. Bieszczadzki Park Narodowy chroni fragmenty wschodniokarpackiej przyrody w polskiej cz?ści Bieszczadów Zachodnich. Utworzony w 1973r. zajmuje obecnie powierzchni? 20 201,62 ha, co sprawia, ?e jest trzecim co do wielkości parkiem narodowym w Polsce, a najwi?kszym spośród parków o charakterze górskim.

W związku z rozwijającymi si? róznorodnymi formami wspó?pracy transgranicznej powiat ma dogodne po?o?enie dla ró?nego rodzaju inwestorów i nowych przedsi?wzi?? wymagających kontaktów ze stroną ukrai?ską i s?owacką- powiat leski podpisa? porozumienie o wspó?pracy z powiatami Wielkie Bierezne (Ukraina) i Snina (S?owacja).

Doskona?ym przyk?adem przedsi?wzi?? o charakterze mi?dzynarodowym w które zaanga?owani są m.in. mieszka?cy powiatu leskiego, jest projekt „Zielony Rower”. Dzi?ki realizacji projektu w Bieszczadach powsta?a 900-kilometrowa sie? szlaków rowerowych. Rowerowy szlak dziedzictwa przyrodniczo-kulturowego oparty na idei Greenways ma po?ączy? atrakcyjne turystycznie obszary po?o?one na pograniczu polsko-s?owacko-ukrai?skim ze szczególnym uwzgl?dnieniem Mi?dzynarodowego Rezerwatu Biosfery „ Karpaty Wschodnie”.

Kolejną atrakcją tego terenu jest szko?a szybowcowa w Bezmiechowej i Weremieniu. Obecnie przy Aeroklubie Bieszczadzkim dzia?ają sekcje: modelarska, szybowcowa (szkolenia oraz loty widokowe) i paralotniowa ( szkolenia, loty reklamowe, widokowe przeloty w tandemie nad Bieszczadami). Intensywnie rozwija si? turystyka konna, która staje si? coraz bardziej popularna. Wiele ośrodków ma w ofercie nauk? jazdy na koniach wierzchowych i huculskich. Ponadto w czasie okresu zimowego mo?na w powiecie uprawia? narciarstwo zjazdowe oraz biegowe. Wyciągi w Weremieniu i Bystrym dysponują oświetlonymi stokami narciarskimi.

Gospodarka powiatu nastawiona jest przede wszystkim na przetwórstwo drzewne i rolnictwo. Dominują tutaj uprawy ziemniaków i zbó?. Uprawiane tu czyste ekologicznie produkty rolne wykorzystywane są do produkcji ?ywności w regionalnych zak?adach przetwórstwa rolno-spo?ywczego. Powiat leski ma stosunkowo dobrze rozwini?tą infrastruktur? techniczną. Przebiegają t?dy liczne drogi powiatowe, drogi wojewódzkie i droga krajowa relacji Sanok-Lesko- Krościenko. Powiat leski posiada dogodne po?ączenia w komunikacji mi?dzynarodowej i krajowej- koleje z Ukrainą, kolejowe i autobusowe z Krakowem, Warszawą, Katowicami. Niema?e znaczenie ma równie? krajowy port lotniczy w Rzeszowie, odleg?y zaledwie o 100 km.

Powiat leski jest po?o?ony w po?udniowo- wschodniej cz?ści województwa podkarpackiego. Od strony po?udniowej graniczy ze S?owacją, wschodniej z powiatem bieszczadzkim, a od zachodniej i pó?nocnej z powiatem sanockim. Ca?y powiat le?y w obszarze górskim Bieszczadów i Gór Sanocko- Turcza?skich. Gmina Lesko wraz z miastem Lesko, znajduje si? w pó?nocnej cz?ści powiatu, otoczona wzniesieniami Pogórza Leskiego (najwy?szy szczyt wznosi si? na wysokoś? 583 m n. p. m.) i Gór S?onnych ( 668m n.p.m.). Na wschód od tego pasma górskiego po?o?ona jest gmina Olszanica. W środkowej cz?ści le?y gmina Baligród, otoczona od zachodu wa?em górskim Wielkiego Dzia?u (najwy?szy szczyt 1071 m n. p. m. ). Wokó? Jeziora Soli?skiego rozpościera si? gmina Solina otoczona górami Jawor (741m n. p. m.) i Korban (894m n. p. m.). Przy granicy ze S?owacją le?y gmina Cisna otoczona od po?udnia górskim pasmem granicznym Bieszczadów ( 1119 m n. p. m.), a od pó?nocy masywem ?opiennika ( 1069 m n. p. m.) i Po?oniną Wetli?ską ( 1253 m n. p. m.). Pod wzgl?dem geologicznym teren powiatu znajduje si? w obr?bie Karpat fliszowych, tektonicznie w jednostce zwanej Centralną Depresją Karpacką. Depresja ta jest wype?niona g?ównie przez m?odsze osady fliszu karpackiego, tak zwane warstwy krośnie?skie. Są to mady rzeczne, w sk?ad których wchodzą przede wszystkim gliny i ró?nego typu py?y, które w swojej masie zawierają kamienie, otoczaki, rumosz wietrzeliny piaskowca. Najwi?kszą rzeką powiatu jest San ze swoimi dop?ywami: Solinką, Wetlinką, Hoczewką i Olszanką. Zbudowane zosta?y na nim dwa sztuczne jeziora: Soli?skiei Myczkowieckie, które są zbiornikami wody pitnej i chronią ni?ej po?o?one tereny przed powodziami. Na obu jeziorach zosta? utworzony Zespó? Elektrowni Wodnych Solina- Myczkowce, który dostarcza energii elektrycznej. Nad jeziorami powsta?o wiele ośrodków wypoczynkowych.Powiat zamieszkuje 26.680 osób na obszarze 834,48 km². W jego sk?ad wchodzą gminy: Baligród, Cisna, Lesko, Olszanica, Solina

Lesko – stolica powiatu le?y nad Sanem, na Pogórzu Leskim. Jest po?o?one na wysokości 340-380 m n. p. m.

Ludnoś? wiejska mieszka obecnie w 65 so?ectwach, w których znajduje si? 3056 gospodarstw. Poza rolnictwem mieszka?cy pracują w administracji samorządowej, szkolnictwie, leśnictwie, niewielkich zak?adach drzewnych i us?ugach. Przebiega tu wa?ny szlak drogowy prowadzący w Krościenku do przejścia granicznego na Ukrain?. Na terenie gminy Cisna znajduje si?, stworzone dla turystów, piesze przejście graniczne na S?owacj?. Wiele miejscowości le?y w pobli?u s?ynnych tras turystycznych: ma?ej i du?ej Obwodnicy Bieszczadzkiej.

Powiat rozpościera si? w strefie klimatycznej o charakterze podgórskim – w cz?ści pó?nocnej i górski – w cz?ści po?udniowej. Charakteryzuje si? on du?ą ilością opadów (oko?o 750 mm rocznie w Lesku, ponad 1000 mm w Cisnej). Rozk?ad opadów jest niekorzystny zarówno dla rolnictwa, jak i turystyki. Najwi?cej ich przypada na okres od czerwca do sierpnia. Średnie temperatury roczne są równie? doś? mocno zró?nicowane i wahają si? od 4ºC w gminie Cisna do 7,5ºC na Podgórzu Leskim. Amplituda temperatur wynosi oko?o 22ºC. Średnia iloś? dni z pokrywą śnie?ną waha si? od 90 do 140 dni w ciągu roku w partiach szczytowych gminy Cisna. Cz?stym zjawiskiem wyst?pującym na terenie powiatu są szybkie odwil?e.

W dolinach i górskich kotlinach mo?na zaobserwowa? znaczne odchylenia klimatyczne, które są spowodowane wyst?powaniem lokalnych mikroklimatów. Gromadzi si? w nich bowiem ciep?e powietrze nap?ywające z obszaru W?gier, a okoliczne lasy oddzia?ywują na nie pod wzgl?dem wilgotności i ?agodnej temperatury.

Tereny powiatu wykazują bardzo du?ą lesistoś?. Średnio wynosi ona oko?o 63%, natomiast w gminie Cisna dochodzi do 89%. Są to g?ównie lasy pa?stwowe. Wi?kszoś? z nich to lasy wodo – glebochronne. Zajmują one powierzchni? 504,29 ha. W związku z niepowtarzalnym krajobrazem górskim – po?oninami, du?ą lesistością, niezwykle bogatym światem zwierz?cym i roślinnym, niemal ca?y obszar powiatu jest prawnie chroniony. Wszystkie gminy le?ą na terenie Wschodniobeskidzkiego Obszaru Chronionego Krajobrazu.

Ca?a gmina Cisna oraz cz?ś? gminy Baligród i Solina le?ą na terenie Ciśnia?sko – Wetli?skiego Parku Krajobrazowego. Równie? cz?ś? obszaru gmin Lesko i Olszanica po?o?onych jest w Parku Krajobrazowym Gór S?onnych. Na terenie gminy Cisna znajduje si? Bieszczadzki Park Narodowy, który z przylegającym do niego parkiem krajobrazowym i obszarami chronionymi na S?owacji i Ukrainie tworzy Mi?dzynarodowy Rezerwat Biosfery „Karpaty Wschodnie”. Chroni on fragmenty wschodniokarpackiej przyrody polskiej cz?ści Bieszczadów Zachodnich oraz prowadzi i wspiera badania naukowe. Zajmuje si? równie? odpowiednią organizacją turystyki. Rezerwat jest g?ównym ośrodkiem koncentracji rzadkich gatunków roślin i naturalnych biocenoz puszcza?skich wraz z wyst?pującymi tu naturalnie drapie?nikami. Są to tereny za Tarnicą, Krzemieniem, Haliczem, Smerekiem, Szerokim Wierchem, Po?oniną Cary?ską i Po?oniną Wetli?ską oraz Ma?ą i Du?ą Rawką.

obejmuje oko?o 230 gatunków zwierząt kr?gowych. Równie bogaty jest świat bezkr?gowców. Rosnące tu lasy są wspania?ą ostoją dla zwierzyny. ?yją tu mi?dzy innymi jelenie, sarny, dziki, wilki, ?biki, lisy, kuny, ?asice, wiewiórki i zające, a w okolicach Baligrodu ?ubry. Lasy i ?ąki sta?y si? te? domem dla wielu gatunków ptaków. Wyst?pują tu nawet rzadkie okazy, takie jak orlik krzykliwy, orlik grubodzioby, bocian czarny, p?ochacz halny, siwarnik, orze? przedni.Nierzadko mo?na spotka? na s?onecznych stokach ?mij?, jaszczurk? czy w??a eskulapa. W dolinach rzek wyst?pują zaskro?ce, salamandry i traszki.

Zasoby odkrytych na terenie powiatu surowców są niewielkie. G?ówne znaczenie mają kopaliny z grupy surowców energetycznych. Zaliczy? do nich nale?y rop? naftową i gaz ziemny. Pewną wartoś? posiadają równie? surowce skalne.

W okolicach Baligrodu na szczelinach piaskowców wyst?puje rozproszona mineralizacja kruszcowa arsenu, miedzi ?elaza, o?owiu, antymonu, cynku. Natomiast w okolicach Leska w niewielkich ilościach, wyst?puje malachit, azuryt i uran.

Na terenie powiatu wyst?pują poza tym wody mineralne. W Lesku są to solanki chlorkowo – w?glanowo – siarczkowe, w Baligrodzie – unikalne na skal? europejską wody wodoro – w?glnowo – chlorkowo – sodowe ze związkami arsenu. Spośród wód mineralnych wyodr?bni? nale?y wody lecznicze. Ich ?ród?a znajdują si? w Pola?czyku – miejscowości uzdrowiskowej. Odwiertami udokumentowane zosta?y tutaj wody wodorow?glanowo – sodowe, ?elaziste, jodkowe i bromkowe. Natomiast nie udokumentowane zosta?y istniejące tutaj z?o?a wód kwasow?glowych.

Na terenie powiatu istnieją trzy parki krajobrazowe. Ciśnia?sko – Wetli?ski. Obejmuje swoim zasi?giem trzy gminy: Cisna, Baligród i Solin?. Powsta? w marcu 1992r. Zosta? wyodr?bniony z wi?kszej jednostki, jaką jest Wschodniobeskidzki Obszar Chronionego Krajobrazu. Zajmuje on obszar 46.000 ha.

Jest po?o?ony pomi?dzy rzeką Os?awą a zachodnią granicą Bieszczadzkiego Parku Narodowego. Wchodzi w sk?ad Mi?dzynarodowego Rezerwatu Biosfery „Karpaty Wschodnie”. Na terenie parku dominuje buczyna karpacka, która tworzy du?e zespo?y leśne. Flora roślinna liczy oko?o 940 gatunków roślin naczyniowych, z czego 170 gatunków to rośliny górskie. Faun? reprezentują wszystkie zwierz?ta, ptaki i gady charakterystyczne dla terenów górskich. Najcenniejsze przyrodniczo, dobrze zachowane zbiorowiska roślinne charakterystyczne dla tego regionu, liczne osobliwości przyrody ?ywej i nieo?ywionej chronione są w obr?bie sześciu rezerwatów przyrody:

„Cisy na Górze Jawor”- zajmują obszar 3,02ha. Szczególnej ochronie podlega tu cis pospolity.

„ Woronikówka”- powierzchnia 14,84 ha. Naturalne stanowisko cisa pospolitego.

„ Sine Wiry”- to prze?om rzeki Wetliny wraz z przylegającymi do niego starodrzewiem bukowo- jod?owym.

„ Go?oborze”- o powierzchni 13,24 ha. Jest to naturalne g?azowisko piaskowców istebnia?skich nad potokiem rabia?skim. Znajduje si? tu równie? ciekawe zbiorowisko roślinności naskalnej i osobliwości geologicznych- rzadkie minera?y.

„ Olszyna ??gowa w Kalnicy”- zajmuje teren 13,69 ha. Jest to fragment górskiego lasu ??gowego, w którym dominuje olsza czarna.

„ Olsza Kosa” w St??nicy – zajmuje teren 13,69 ha. Jest to rezerwat florystyczny, który swą ochroną obejmuje unikalne stanowisko olszy zielonej.

Park Krajobrazowy Doliny Sanu obejmuje gminy Cisna i Solina. Utworzono go dla ochrony zlewni jednej z najpi?kniejszych polskich rzek. Park obejmuje górny bieg Sanu od ?róde? po Jezioro Soli?skie. Po?o?ony jest na 33,480 ha. Jego g?ównym celem jest ochrona przed niepo?ądanymi przekszta?ceniami unikatowych walorów przyrodniczych i naturalnego, bogatego w rozmaite formy geomorfologiczne krajobrazu tej cz?ści Bieszczadów. Park ten stanowi naturalną stref? ochronną dla Bieszczadzkiego Parku Narodowego od pó?nocy oraz dla siedmiu istniejących rezerwatów przyrody: Tarnawa, Limitrz, D?winiacz, ?okie?, Zakole, Hulskie i Krywe i dla ośmiu projektowanych. Funkcj? otuliny dla parku pe?ni Wschodniobeskidzki Obszar Chronionego Krajobrazu.

Park Krajobrazowy Gór S?onnych rozciąga si? na terenie gmin Lesko i Olszanica. Utworzono go w marcu 1992r. Zajmuje obszar 38 ha. Zdecydowanie przewa?ają tu tereny leśne, ok. 60% powierzchni to lasy, które zamieszkują liczne zwierz?ta (133 gatunki kr?gowców i 58 gatunków bezkr?gowców).

Flor? reprezentuje oko?o 900 gatunków, z czego górskie to 68, a wśród nich jest 5 rzadkich subalpejskich. Najcenniejsze fragmenty obj?te są projektem ochrony rezerwatowej (ponad 1500 ha). Teren parku bogaty jest w liczne punkty widokowe, mo?na zobaczy? nawet Bieszczady Wysokie. Zachodnia cz?ś? Parku dost?pna jest dla zwiedzających dzi?ki wytyczonemu szlakowi czerwonemu, który prowadzi z Sanoka na Pogórze Przemyskie. Wspomaga go szlak zielony – ?ącznikowy wiodący z rezerwatu „Sobie?” do szlaku czerwonego poni?ej S?onnego.

dzia?ki o pow. 2, 60 ha w Posto?owiu k. Leska pod budow? stacji paliw z zapleczem gastronomiczno – us?ugowym z mo?liwością zmiany przeznaczenia na inne cele,

dzia?ka o pow. 9, 66 ha w Lesku – Posada Leska, przeznaczenie rolnicze z mo?liwością przekwalifikowania na inną dzia?alnoś?.