Powiat Rzeszowski Powierzchnia: 1218,8 km² Mieszkanców: 172 941 Województwo: Podkarpackie Miasto powiatowe: RzeszówTablica rejestracyjna: RZE
Miasta: Dynów, B?a?owa, G?ogów Ma?opolski, Soko?ów Ma?opolski, Tyczyn
Gminy: Dynów, B?a?owa, G?ogów Ma?opolski, Soko?ów Ma?opolski, Tyczyn, Boguchwa?a, Chmielnik, Hy?ne, Kamie?, Krasne, Lubienia, Świlcza, Trzebownisko
Zró?nicowane warunki naturalne i sprzyjające środowisko powodowa?y ju? w odleg?ych czasach osiedlanie si? tu ró?nych grup ludności. Znajdowane narz?dzia krzemienne i ceramika świadczą o stosunkowo pr??nym osadnictwie w czasach starszej epoki kamienia (IX tys. p. n. e.). Prowadzone badania archeologiczne ujawni?y bardzo interesujący materia? z epoki neolitu (VIII tys. p. n. e.) i brązu (III tys. p. n.e.).
Niewątpliwe by?o oddzia?ywanie kultury scytyjskiej i celtyckiej (IV w. n. e.). Zachowa?y si? tak?e liczne dowody na ścis?e związki z prowincjami rzymskimi (IV w. n. e.). Na prze?omie V i VI wieku przyby?y na ten teren pierwsze grupy ludności s?owia?skiej i na trwale go opanowa?y. We wczesnym średniowieczu t?dy w?aśnie bieg?a granica mi?dzy wschodnią a zachodnią S?owia?szczyzną. Z czasów Kazimierza Wielkiego notuje si? pierwsze wzmianki historyczne dotyczące Rzeszowa, Lubeni, Tyczyna i innych miejscowości. Ten?e król darowa? w 1354 r. Janowi Pakos?awicowi w?oś? rzeszowską (okr?g administracyjny) i miasto Rzeszów. Okres panowania Jagiellonów to czasy wzgl?dnego spokoju i rozkwitu tych ziem. W początkach XVII wieku w rejonie rzeszowskim istnia?y dwa wielkie zespo?y dóbr - rzeszowski, nale?ący do Miko?aja Spytka Lig?zy, a pó?niej do Lubomirskich oraz tyczy?ski, b?dący kolejno w posiadaniu Pileckich, Kostków i Branickich. Burzliwe dzieje polityczne Polski nie omija?y tego terenu. W okresie staropolskim Rzeszów z przyleg?ymi okolicami wchodzi? w sk?ad województwa ruskiego. Po przy?ączeniu do monarchii austriackiej po?udniowych ziem podzielonego w wyniku rozbiorów pa?stwa polskiego, utworzono cyrku?, czyli okr?g dzielący si? na 12 powiatów. Jednym z nich by? powiat rzeszowski. W okresie mi?dzywojennym powiat rzeszowski sta? si? najbardziej na zachód wysuni?tym powiatem województwa lwowskiego. W 1935 r., po reformie administracyjnej, w jego sk?ad wchodzi?o 5 miast: Rzeszów, B?a?owa, G?ogów, Strzy?ów i Tyczyn oraz gminy wiejskie: B?a?owa, Czudec, G?ogów, Hy?ne, Niebylec, Rac?awówka, S?ocina, Strzy?ów, Świlcza, Trzebownisko i Tyczyn. Powiat rzeszowski, z uwagi na trudną sytuacj? wsi, rozdrobnienie gruntów i bezrobocie, by? w latach 1936 - 1937 sceną gwa?townych ch?opskich strajków i demonstracji. Po II wojnie światowej w granicach istniejącego nadal powiatu rzeszowskiego zasz?a istotna zmiana, wydzielono powiat strzy?owski z siedzibą w Strzy?owie. W 1975 r. po podziale administracyjnym wg nowych zasad, powiat rzeszowski przesta? istnie?. Zgodnie z za?o?eniami reformy administracyjnej kraju w 1999 r. ponownie powo?ano powiat rzeszowski o charakterze samorządowym.
ZABYTKI, TURYSTYKA
Wśród zabytków kultury materialnej z terenu powiatu rzeszowskiego na wyró?nienie zas?ugują stare kościo?y, urokliwe kapliczki, dawne pa?ace i dwory.
Turyści odwiedzający malowniczo po?o?ony powiat rzeszowski mają okazj? do aktywnego sp?dzania czasu przeznaczonego na wypoczynek. Mi?ośników koni zapraszają ośrodki je?dzieckie, na zwolenników turystyki pieszej lub rowerowej czekają szlaki turystyczne:
?ó?ty - nizinny, d?ugości 120 km, biegnący wokó? Rzeszowa, wychodzący z Wikowyi poprzez S?ocin?, Matysówk?, Tyczyn, Hermanową, Przylasek, Mogielnic?, Zg?obie?, Dąbrow?, Bratkowice, G?ogów M?p., Stobierną, Jasionk?, Za???e.
niebieski - górski, d?ugości 40 km z Bia?ej, przez Matysówk?, Dolin? Chmielnika, Borówki, Grzegorzówk?, Jawornik Polski, Bachórz, Dynów.
czarny - górski, d?ugości 2,5 km, trasa z Zalesia do Matysówki ?any.
Po trudach w?drówek mo?na odpoczą? nad wodami zalewu w Bratkowicach lub na terenie basenu w Boguchwale. Niewątpliwą atrakcją turystyczną mo?e by? podró? kolejką wąskotorową. Wsiadamy do niej w Przeworsku, by powoli przemierza? pi?knie ukszta?towane tereny Pogórza Dynowskiego, przeby? najd?u?szy w Europie tunel kolei wąskotorowej w Szklarach i zako?czy? podró? w Dynowie, gdzie organizatorzy przygotowują ognisko.
Parki krajobrazowe, rezerwaty przyrody:
Przemysko - Dynowski Obszar Chronionego Krajobrazu
Soko?owsko - Wilczowolski Obszar Chronionego Krajobrazu
Rezerwat Przyrody ''Mojka'' w zachodniej cz?ści wsi Kąkolówka
Rezerwat Przyrody ''Wilcze'' - pó?nocna strona pasma Wilcze
Rezerwat ''Bór'' ko?o G?ogowa M?p.
Rezerwat ''Zab?ocie'' na terenach wsi Bratkowice i Budy G?ogowskie
|
Podkarpackie
