 | | | |
Miasto Przemyśl Powierzchnia: 44,1km² Mieszkancow: 68 095 Strefa numeracyjna: (+48) 16 Kod pocztowy: 37-700 do 37-720 Tablice rejestracyjne: RP
Urząd Miejski Przemyśl Rynek 1
37-700 Przemyśl tel. (016) 678 68 20 Kościo?y i Parafie Szpitale Policja, Stra? Miejska i Po?arna Firmy
Przemyśl jest powiatem grodzkim i jednocześnie najwi?kszym miastem i stolicą powiatu ziemskiego. Jest tak?e jednym z najatrakcyjniejszych turystycznie i gospodarczo ośrodków w po?udniowo - wschodniej Polsce. Po?o?enie, 12 km od przejścia na granicy polsko-ukrai?skiej w Medyce, u wrót Bieszczad, decyduje o przyjmowanych kierunkach rozwoju Przemyśla jako centrum handlowego, wa?nego w?z?a komunikacyjnego i ośrodka turystycznego.
W mieście i regionie dominuje przemys? przetwórczy i rolno- spo?ywczy. Ponadto spośród wytwarzanych produktów nale?y wymieni? aparatur? kontrolno-pomiarową i laboratoryjną, zawory regulacyjne, aparatur? elektrotechniczną, p?yty pilśniowe, tkaniny powlekane, meble kuchenne i pokojowe, artyku?y chemiczne i szkolne. Funkcjonuje tu szereg hurtowni oraz ponad 500 punktów sprzeda?y detalicznej, z których 70% zlokalizowanych jest w centrum miasta.
Ze wzgl?du na po?o?enie komunikacyjne oraz walory krajoznawczo - przyrodnicze i klimatyczne, Przemyśl stanowi atrakcyjne miejsce dla turystów zdecydowanych sp?dza? tu urlop. Jest równie? doskona?ą bazą wypadową dla podró?ujących w Bieszczady, do krajów Europy Wschodniej i na Ba?kany. Bezpośrednie sąsiedztwo obj?tych Parkiem Krajobrazowym wspania?ych lasów gwarantuje myśliwym z kraju i zagranicy wiele emocji, urozmaicony krajobraz umo?liwia uprawianie sportów zimowych, natomiast w sezonie letnim spośród licznych atrakcji regionu na szczególną uwag? zas?uguje sp?yw z Krasiczyna do Przemyśla jedną z najczystszych polskich rzek - Sanem. Na zwiedzających czekają tak?e interesujące zabytki Przemyśla.
Wobec zmian, jakie nastąpi?y na wschodzie Europy, przygraniczne po?o?enie Przemyśla sta?o si? atutem o niebagatelnym znaczeniu. Miasto jest dogodnym miejscem prowadzenia transakcji handlowych ze wschodem. Budowa nowoczesnego mi?dzynarodowego dworca usprawni?a ruch kolejowy Polski z Ukrainą i S?owacją i dalej z krajami ba?ka?skimi.
Rozwojowi Przemyśla s?u?y m.in. prowadzenie odpowiedniej promocji, a tak?e nawiązanie wspó?pracy z miastami innych krajów europejskich. Umowy o partnerstwie zawarto z niemieckim Paderborn (1993r.), angielskim okr?giem South Kesteven (w1994r.) oraz z le?ącym tu? za wschodnią granicą Lwowem (w 1995r.) i Kamie?cem Podolskim (w 1997r.)W ostatnim okresie do tych miast do?ączy? w?gierski Eger (2003).
Zarys Dziejów
Do powstania grodu, a pó?niej znaczącego ośrodka miejskiego przyczyni?o si? usytuowanie Przemyśla na pograniczu trzech krain: Niziny Sandomierskiej, Pogórza Karpackiego i Przedgórza Karpat Wschodnich. Naturalne przejście mi?dzy Karpatami a cz?ścią Niziny Sandomierskiej pozwoli?o wytyczy? przechodzący przez tzw. Bram? Przemyską i ucz?szczany od stuleci szlak handlowy, który ?ączy? miasta wschodniej i zachodniej Europy. O jego znaczeniu świadczy cho?by informacja o istnieniu w Przemyślu w I po?owie XI wieku faktorii kupców ?ydowskich, b?dąca jednocześnie najstarszą wiadomością o osadnictwie ?ydowskim na ziemiach polskich.
Po?o?enie Przemyśla na pograniczu trzech pa?stw powodowa?o, ?e co najmniej od X wieku starali si? o w?ączenie go do swej strefy wp?ywów w?adcy Polski, Rusi i W?gier.
Z rywalizacją tą wią?e si? najstarsza wzmianka ?ród?owa o Przemyślu z 981 r. Na prze?omie XI i XII wieku by? on stolicą jednego z ksi?stw ruskich, zaś od po?owy XIV stulecia wchodzi? w sk?ad pa?stwa polskiego - zresztą w tym w?aśnie okresie uzyska? prawa miejskie (magdeburskie) potwierdzone w 1389 r . przywilejem króla W?adys?awa Jagie??y.
W dobie średniowiecza by? Przemyśl stolicą Ziemi - jednostki administracji pa?stwowej obejmującej obszar ponad 12 tys. km2.
Tutaj mieli te? swe siedziby w?adcy prawos?awni oraz biskupi katoliccy, jako ?e miasto zamieszkiwa?a ludnoś? wielu narodowości, wyzna? i kultur. W XV w., obok najliczniej reprezentowanych Polaków, Rusinów i Niemców, mieszkali tu równie? Czesi, Ormianie i ?ydzi. Stopniowo jednak mniejszości asymilowa?y si? i w XVII - XVIII w. W Przemyślu i na przedmieściach dominowali liczebnie Polacy, Rusini i ?ydzi. Na wyraziste ró?nice religijne na?o?y?y swą korekt? postanowienia uni brzeskiej;
Oprócz towarów sprowadzanych przez kupców z innych miast i rejonów, na lokalnym rynku znajdowa?y si? wytwory tutejszych rzemieślników, którzy na prze?omie XVII i XVIII wieku reprezentowali ponad 60 specjalizacji. O ówczesnej świetności zamieszka?ego przez ponad 6 tys. ludzi miasta świadczy?y wodociągi, brukowane ulice, renesansowy ratusz, liczne obiekty sakralne oraz okalające Przemyśl mury obronne (ich relikty zachowa?y si? od po?udniowo - wschodnie strony starówki) z trzema bramami i dziewi?cioma basztami. Znajdowa?o si? tu oko?o 350 domów i kamienic wokó? rynku i na 17 ulicach. Z?oty okres dziejów Przemyśla zako?czy? si? wraz z nastaniem w po?owie XVII stulecia d?ugotrwa?ych wyniszczających wojen, kl?sk ?ywio?owych i ogólnego kryzysu pa?stwa.
W 1772 r. w wyniku I rozbioru Polski, Przemyśl wraz z terenami pó?niejszej Galicji przeszed? pod panowanie austriackie. Dopiero po 1880 r., w dobie tzw. Autonomii Galicji sta? si? mo?liwy jego rozwój, który w niejako naturalny sposób wiąza? si? ze strategicznym po?o?eniem - przy granicy z cesarstwem rosyjskim. Rozbudowano sie? umocnie? obronnych: utworzy?y one system fortów twierdzy Przemyśl, uznanej za jedną z najwi?kszych w ówczesnej Europie. O?ywieniu gospodarczemu sprzyja?a przebiegająca przez miast linia kolejowa ?ącząca Kraków ze Lwowem oraz jej odnoga wiodąca na W?gry. Miasto poszerzy?o tak?e swoje terytorium i rozbudowywa?o si? poza linią murów miejskich, zburzonych zresztą u schy?ku XVIII wieku. Podczas I wojny światowej miast - twierdza prze?y?o dwukrotne obl??enie wojsk rosyjskich. W listopadzie 1918 r., w wyniku odzyskania niepodleg?ości, znalaz?o si? w granicach odrodzonego pa?stwa polskiego. W latach 1918-1939 Przemyśl by? nadal siedzibą powiatu, tutaj rezydowali przemyscy biskupi rzymsko- i grekokatoliccy, a 50-tysi?czną spo?ecznoś? wspó?tworzyli Polacy, Ukrai?cy i ?ydzi.
Od września 1939 r. do czerwca 1941 r. wzd?u? miejskiego odcinka Sanu wiod?a niemiecko-sowiecka granica pa?stwowa, wytyczona na mocy paktu Ribbentrop-Mo?otow. Po ustaleniach zawartych w Teheranie i Ja?cie narzucono Polsce granic? pa?stwową wzd?u? tzw. linii Curzona, w rezultacie czego Przemyśl znalaz? si? w pasie przygranicznym, a granica pa?stwowa oddziela?a od niego tereny, które od wieków stanowi?y naturalne zaplecze ekonomiczne. By? to istotny powód trudności rozwojowych miasta w latach nast?pnych, pog??bionych zaistnia?ymi podczas II wojny światowej i tu? po jej zako?czeniu zmianami demograficznymi. Po wymordowaniu ludności ?ydowskiej przez hitlerowców, a tak?e po wysiedleniu ludności ukrai?skiej, w ciągu kilku lat Przemyśl sta? si? niemal jednonarodowy i monokulturowy. Zmiana statusu miasta nastąpi?a w 1975 r. w związku z nowym podzia?em administracyjnym kraju i utworzeniem województwa przemyskiego. Bardzo po?yteczne okaza?y si? dla? tak?e przemiany ustrojowe w Polsce ostatnich lat, dzi?ki którym samorządom przywrócona zosta?a w 1990 r. w?adz na szczeblu lokalnym. Równocześnie z post?pującą demokratyzacją ?ycia zaznaczy? si? wzrost znaczenia Przemyśla jako ośrodka administracji kościelnej. W roku nast?pnym Jan Pawe? II dokona? reformy organizacji terytorialnej kościo?a rzymskokatolickiego w Polsce, w wyniku czego powsta?a archidiecezja przemyska.
Zmiany polityczne w Europie Środkowo-Wschodniej spowodowa?y, ?e przygraniczne po?o?enie Przemyśla - jedna z powa?nych przyczyn zastoju w okresie PRL - w nowych warunkach postrzegane jest jako czynnik zdecydowanie sprzyjający dynamicznemu rozwojowi miasta.
|
| | |  |