Powiat Kościerski Powierzchnia: 1165,85 km² Mieszkanców: 66 591
Województwo: Pomorskie
Miasto powiatowe: Kościerzyna Tablica rejestracyjna: GKS
Miasta: Kościerzyna
Gminy: Kościerzyna, Dziemiany, Karsin, Liniewo, Lipusz, Nowa Karczma, Stara Kiszewa
Pa?stwo krzy?ackie
Funkcjonujący od 1999 roku powiat kościerski jest kontynuacją wielowiekowej tradycji Kościerzyny jako centrum administracyjnego na pograniczu środkowych i po?udniowych Kaszub.
Rol? ośrodka administracyjnego Kościerzyna pe?ni od XIV w. Po zaj?ciu Pomorza przez Krzy?aków w latach 1308/1309 wchodzi?a ona w sk?ad konturstwa gniewskiego. Znajdowa?a si? tu siedziba okr?gu sądowego. Okr?g kościerski powsta? po reorganizacji administracji kujawskiej w XV wieku, kiedy to Kościerzyna wchodzi?a w sk?ad wójtostwa tczewskiego.
Zasi?g jurysdykcji okr?gu kościerskiego obejmowa? wówczas m.in. St??yc?, Korne, Dziemiany, Lipusz, Barkoczyn, Go?ubie, Ma?y i Wielki Klincz, Wyczechowo, Borcz, Wąglikowice, K?obuczyno. Okr?g kościerski graniczy? wówczas w Kiszewskim na po?udniu, Sztumskim na wschodzie i z konturstwem gda?skim na pó?nocnym zachodzie.
Prusy Królewskie
Zasadnicze elementy podzia?u administracyjnego nie uleg?y zmianie po powrocie Pomorza do Polski po drugim pokoju toru?skim /1466/.
Powsta?o wówczas starostwo kościerskie, b?dące cz?ścią powiatu tczewskiego, a ten z kolei wchodzi? w sk?ad województwa pomorskiego. Starostwo to pe?ni?o wówczas funkcj? reprezentanta w?adzy królewskiej i do jego kompetencji nale?a?o m.in, zbieranie skarbu monarszego, a pó?niej skarbu koronnego. Starostwo by?o te? instytucją sądowniczą. Od początków XVII wieku Starostwo Kościerskie znajdowa?o si? w r?kach zas?u?onego w dziejach Pomorza rodu Wejherów.
Cz?ściowy awans Kościerzyny nastąpi? w XVIII wieku, kiedy to w wyniku reform sejmu konwokacyjnego / 1764/ do Kościerzyny przeniesiono tak?e, z pobliskiego Mirachowa, siedzib? sejmiku powiatowego.
Zabór pruski
Po pierwszych dziesi?cioleciach w?adzy pruskiej na Pomorzu / po 1772 roku/ Kościerzyna nie pe?ni?a znaczących funkcji administracji pa?stwowej. Do 1818 roku by?a miastem Prus zachodnich, wchodzi?a zaś w sk?ad powiatu starogardzkiego, b?dącego cz?ścią rejencji kwidzy?skiej.
W wyniku reform administracyjnych w pa?stwie pruskim, od 1818 roku Kościerzyna sta?a si? siedzibą w?adz powiatu / Kreis Berent / Funkcjonowa? tutaj urząd Landrata, dzia?a? tak?e sąd okr?gowy.
Zasadnicze elementy uk?adu administracyjnego Prus Zachodnich przej??a II Rzeczypospolita.
XX wiek
W II Rzeczypospolitej Kościerzyna sta?a si? siedzibą starostwa powiatowego nale?ącego do jednostek administracji pa?stwowej województwa pomorskiego ze stolicą w Toruniu. Przez d?u?szy czas istnienia cz?ś? kompetencji powiatowych /m. in. policj? / posiada?a gmina kościerska.
Po II wojnie światowej Kościerzyna powróci?a do funkcji powiatowej. Powiat Kościerski, rozciągający si? na wschód a? do Skarszew by? jednym z wi?kszych w województwie gda?skim i obejmowa? gminy Kościerzyna, Lipusz, Dziemiany, Liniewo, Nowa Karczna, Stara Kiszewa, Skarszewy.
Powiat kościerski zosta? zlikwidowany na skutek reformy administracyjnej w 1975 roku, mimo tego Kościerzyna pe?ni?a nieformalnie funkcj? centrum dla mieszka?ców okolicznych gmin. Przemiany po 1989 roku doprowadzi?y do powstania w Kościerzynie jednostek administracji pa?stwowej / Urz?du rejonowego i Urz?du Pracy /, które sta?y si? podstawą do budowy systemu powiatowej w?adzy samorządowej od roku 1999.
|
Pomorskie
