Miasta: Tczew, Gniew, Peplin
Gminy: Tczew, Gniew, Peplin, Morzeszczyn, Subkowy
W 1457 roku król Kazimierz Jagiello?czyk przekaza? miastu Gda?sk wójtostwo tczewskie ze wszystkimi dochodami, jako zastaw za po?yczone sumy. Formalnie znajdowa?o si? ono w r?kach gda?szczan do 1468, w rzeczywistości jednak trwa?o to kilka lat d?u?ej. Inkorporacja Pomorza Gda?skiego do Polski spowodowa?a cz?ściowe rozciągni?cie na te ziemie systemu administracyjnego. Dawny okr?g wójtowski zacz?to nazywa? powiatem tczewskim. Pierwszy starosta tczewski, Miko?aj Pilawski. wzmiankowany by? na tym urz?dzie 5 września 1471 roku. Starostwo tczewskie obejmowa?o miasto Tczew, folwarki Zajączkowo i Dąbrówk?. Nale?a?o wi?c do starostw bardzo ma?ych. Przeciwnie ni? w Koronie, starostwa w Prusach Królewskich nie odgrywa?y ?adnej roli administracyjnej. W 1532 roku starostwo wróci?o do skarbu pa?stwa i zosta?o nadane Stanis?awowi Kostce w administracj?. Wśród starostów tczewskich by?y najwa?niejsze osobistości Prus Królewskich: biskup warmi?ski, ?ukasz Watzenrodc, Eberhard Ferbcr, burmistrz i bur-grabia gda?ski, Stanis?aw Kostka oraz jego syn. Jan Kostka. Starostowie, a pó?niej ekonomowie, zarządzali starostwem przy pomocy podstarościego. W 1582 roku w?ączono starostwo tczewskie do ekonomii malborskiej. Stan ten trwa? do najazdu szwedzkiego w 1626 roku.
Od 27 lipca 1626 roku do jesieni 1629 roku starostwo tczewskie znajdowa?o si? pod okupacją szwedzką. Na mocy podpisanego 26 września 1629 roku rozejmu w Starym Targu powróci?o ono do Rzeczpospolitej. Natomiast ekonomi? malborską, której cz?ś? stanowi?o starostwo tczewskie, otrzyma? elektor brandenburski, co spowodowa?o zerwanie wi?zi administracyjnych ?ączących ekonomi? ze starostwem i ponowne przej?cie go przez królewskich starostów.
3 marca król W?adys?aw IV w nagrod? za zas?ugi w wojnie z Tatarami. Turkami i Szwedami przekaza? starostwo na okres 15 lat Samuelowi Nadolskiemu. Nadolski sprawowa? urząd starosty królewskiego jeszcze na początku 1649roku, a w roku 1650 starostwo obją? niejaki Gralewski.. Po zako?czeniu wojny polsko - szwedzkiej zwanej "potopem", w 1661 roku starostwo otrzyma? ?owczy nadworny koronny, z pochodzenia Francuz - Stefan Baluze. Po śmierci Baluze w 1662 roku starostwo tczewskie otrzyma? kolejny dworzanin królewski, tak?e francuskiego pochodzenia, p?k Franciszek de Buy. W maju 1678 roku starostą zostaje kolejny Francuz, Henryk de Beaulieu. W grudniu tego? roku miasto i starostwo tczewskie Rzeczpospolita ofiarowa?a jako wiano królowej, Marii Kazimierze Sobieskiej, zastrzegając jednocześnie, ?e po jej śmierci starostwo ponownie zostanie w?ączone do ekonomii malborskiej. Wed?ug ?róde? po jej śmierci w 1716 roku starostwo tczewskie nie zosta?o jednak w?ączone do malborskich dóbr, bowiem otrzyma? je koniuszy litewski Jakub Henryk Fleming. Dopiero po jego śmierci klucz tczewski a? po pierwszy rozbiór Polski by? zarządzany przez ekonomów malborskich.
Pewne zmiany nastąpi?y w związku z reorganizacją administracji pa?stwowej i wprowadzonym w 1818 roku podzia?em na powiaty. W?adzą sprawującą ten nadzór by? przede wszystkim prezes rejencji w Gda?sku oraz landrat jako organ pomocniczy (landrat powiatu starogardzkiego a od 1887 roku utworzonego wówczas tczewskiego). Umieszczenie w mieście siedziby powiatu spowodowa?o, ?e na miejscu znalaz? si? organ nadzorujący funkcjonowanie tczewskiego samorządu miejskiego. Po odzyskaniu niepodleg?ości, w pierwszych dniach lutego 1920 roku, nowy starosta powiatu tczewskiego, M. Arczy?ski, rozwiąza? w Tczewie dotychczasową rad? miejską oraz magistrat, w których ludnoś? polska nic mia?a swych reprezentantów, powo?ując na ich miejsce tymczasową rad? i magistrat o przewadze polskiej. Po II wojnie światowej system dzia?ania terenowych organów administracji pa?stwowej ulega? kilkakrotnie zmianom. Uzgodnienia konkretnych kandydatur zapada?y w lokalnych Komisjach Porozumiewawczych Stronnictw Politycznych.
Wymaga?y one jednak zatwierdzenia przez w?adze województwa pomorskiego, a od l kwietnia 1945 roku wojewod? gda?skiego. Ustawa z dnia 20 marca 1950 roku o terenowych organach jednolitej w?adzy pa?stwowej zlikwidowa?a elementy systemu samorządowego i usytuowa?a centrum w?adzy terenowej w prezydiach rad narodowych wszystkich szczebli. W latach 1973 - 1975 w?adze miejskie w Tczewie dzia?ającej zakres kompetencji w?adz miejskich i powiatowych.
W 1975 roku wi?kszoś? scalonych struktur zosta?a rozdzielona w związku z likwidacją powiatów i powo?aniem odr?bnych ogniw w?adzy dla tczewskiej gminy wiejskiej i miejskiej. Po 1975 roku Tczew straci? tylko formalnie status stolicy Ziemi Tczewskiej jako siedziby dotychczasowych w?adz powiatowych. Faktycznie bowiem miasto pozosta?o centralnym ośrodkiem gospodarczym i administracyjnym regionu tczewskiego. Zlokalizowano tutaj siedziby wielu instytucji i urz?dów, których terytorialny zakres dzia?ania zbli?ony by? do obszaru by?ego powiatu tczewskiego. By? to m. in.: Urząd Rejonowy, Rejonowy Urząd Pracy Sąd rejonowy, Prokuratura rejonowa, Zespó? Opieki Zdrowotnej i inne. Reforma administracyjna kraju z 1998 roku przywróci?a do ?ycia powiaty. 11 pa?dziernika tego roku mieszka?cy wybrali 40 cz?onków Rady Powiatu Tczewskiego, która oficjalnie rozpocz??a swą dzia?alnoś? z dniem l stycznia 1999 roku. Jej organem wykonawczym sta? si? Zarząd Powiatu Tczewskiego. Swoje zadania powiat wykonuje przy pomocy Starostwa Powiatowego oraz podlegających powiatowi jednostek organizacyjnych.
|
Pomorskie
