Urząd Miejski Sopot
ul. Kościuszki 25/27
81-704 Sopot
tel. 58 521-37-50
Kościo?y i Parafie Szpitale Policja, Stra? Miejska i Po?arna
Firmy
Historia Sopotu – kalendarium
VII - XI w. n.e.
Na terenie dzisiejszego miasta istnia?o wczesnośredniowieczne grodzisko, którego elementy zachowa?y si? przy ul. Haffnera. Od kilku lat na sopockim grodzisku dzia?a udost?pniony dla zwiedzających skansen archeologiczny.
1186 r.
Pierwsza wzmianka ?ród?owa na temat Stawowia i Gr?zowa - dwóch osad le?ących w granicach dzisiejszego Sopotu. Obie osady wymienione zosta?y w dokumencie fundacyjnym klasztoru cystersów w Oliwie wśród czterech wsi stanowiących pierwotne uposa?enie oliwskiego opactwa.
1212 - 1214 r.
W dokumencie fundacyjnym, wydanym przez Mściwoja I – ksi?cia gda?skiego – dla klasztoru norbertanek w ?ukowie, pojawia si? po raz pierwszy nazwa Świemirowo – niegdyś samodzielnej wsi, dzisiaj obszaru po?o?onego w granicach miasta Sopotu.
1283 r.
W dokumencie wystawionym przez ksi?cia gda?skiego, Mściwoja II, po raz pierwszy wymieniona zostaje wieś Sopot. Osada wymieniona zosta?a wśród szesnastu wsi, które oliwscy cystersi otrzymali w zamian za miejscowości le?ące na ziemi gniewskiej, utracone przez nich na rzecz Krzy?aków. Klasztor cystersów w Oliwie pozostawa? w?aścicielem Sopotu przez blisko pi?? stuleci – a? do kasaty dóbr klasztornych po pierwszym rozbiorze Polski.
W tym samym dokumencie z 1283 r. po raz pierwszy wymieniona zosta?a równie? dzisiejsza dzielnica Sopotu Brodwino.
1316 r.
Opactwo cystersów w Oliwie, drogą wymiany z klasztorem norbertanek w ?ukowi, sta?o si? w?aścicielem wsi Świemirowo. Od tej pory ca?y obszar dzisiejszego miasta znajdowa? si? w granicach posiad?ości oliwskich cystersów.
1466 r.
W wyniku drugiego pokoju toru?skiego Sopot wraz z ca?ym Pomorzem Gda?skim znalaz? si? w granicach Rzeczypospolitej.
Po?owa XVI w.
Sopot z wsi ch?opskiej zaczyna si? przekszta?ca? w miejsce letniego wypoczynku gda?skich patrycjuszy. W ciągu kilkudziesi?ciu lat najbogatsi przedstawiciele gda?skiego kupiectwa wybudowali w Sopocie – na gruntach wydzier?awianych od oliwskich cystersów – dwanaście letniskowych dworów, otoczonych ozdobnymi ogrodami. Centrum wsi znajdowa?o si? wówczas w rejonie skrzy?owania dzisiejszych ulic 1 Maja i Bohaterów Monte Cassino z aleją Niepodleg?ości. Po?o?ony poni?ej sopockiej skarpy dolny taras pozostawa? a? do początków XIX w. niezamieszkany, jedynie nad samym morzem istnia?a niewielka osada rybacka.
1660 r.
Podczas prowadzonych w pobliskiej Oliwie rokowa? pokojowych, ko?czących wojn? polsko-szwedzką, w sąsiadującym z Sopotem majątku Karlikowo przez kilka tygodni przebywa? polski król Jan Kazimierz wraz z królową Marią Ludwiką i ca?y dworem. Przewodniczący delegacji szwedzkiej Magnus de la Gardie rezydowa? w samym Sopocie, w najokazalszym spośród tutejszych dworów, zwanym od tej pory Dworem Szwedzkim.
1733-1734 r.
Sopot zostaje doszcz?tnie spalony przez oblegające Gda?sk wojska rosyjskie. Zniszczenie osady by?o efektem toczącej si? od jesieni 1733 roku wojny o koron? polską pomi?dzy Stanis?awem Leszczy?skim a Augustem III. Pod koniec września 1733 r. Leszczy?ski przyby? do Sopotu i przez kilka dni mieszka? w tutejszym Dworze Szwedzkim. Nast?pnie schroni? si? w Gda?sku, gdzie oczekiwa? pomocy francuskiej. W odpowiedzi na desant francuski, oblegające Gda?sk wojska rosyjskie spali?y okoliczne osady nadmorskie, wśród nich Sopot. Po zako?czeniu dzia?a? wojennych zrujnowane sopockie dwory zosta?y opuszczone przez dotychczasowych dzier?awców – gda?skich patrycjuszy – i w wi?kszości pozostawa?y niezagospodarowane a? do po?owy XVIII w.
II po?owa XVIII w.
Wi?kszoś? sopockich dworów wykupiona zosta?a przez pomorski ród magnacki Przebendowskich. W latach 1756–1757 genera? Józef Przebendowski naby? w Sopocie dziewi?? posiad?ości, w roku 1786 wdowa po nim, Bernardyna z Kleistów, kupi?a dwa kolejne dwory. W ten sposób w ko?cu XVIII wieku Przebendowscy skupili w swych r?kach jedenaście spośród pi?tnastu sopockich dworów. W roku 1804 ca?y ten majątek zosta? sprzedany gda?skiemu kupcowi Carlowi Christophowi Wegnerowi.
1772 r.
W wyniku pierwszego rozbioru Polski Sopot znalaz? si? w granicach pa?stwa pruskiego. Na mocy decyzji króla Fryderyka II dobra ziemskie klasztoru oliwskiego – wśród nich majątki sopockie - zosta?y skonfiskowane i w?ączone do pruskich domen pa?stwowych.
1819 r.
Najwi?kszy sopocki posesor, Carl Christoph Wagner, podją? pierwsze próby uruchomienia kąpieliska morskiego – wybudowa? przy pla?y skromny budynek wyposa?ony w wanny do kąpieli ciep?ych oraz kabiny-przebieralnie. Przedsi?wzi?cie Wegnera nie przynios?o jednak sukcesu.
W Sopocie stoją w tym czasie 23 domy; wieś liczy 350 mieszka?ców; powierzchnia gminy wiejskiej wynosi 44 w?óki pruskie (ok. 337 ha).
1823 r.
W Sopocie powstaje pierwszy profesjonalny Zak?ad Kąpielowy, wybudowany przez doktora Jeana Georga Haffnera. Data ta uznawana jest za początek sopockiego kurortu.
Haffner, Alzatczyk z pochodzenia, przyby? do Gda?ska w 1808 r. jako lekarz wojsk napoleo?skich i osiad? tu na sta?e. Zadania urządzenia w Sopocie kąpieliska morskiego z prawdziwego zdarzenia podją? si? na ?yczenie w?adz pruskich. W nast?pnych latach doktor Haffner rozbudowywa? kąpielisko o kolejne urządzenia dla kuracjuszy. W 1824 roku otwarty zosta? pierwszy sopocki Dom Kuracyjny. W tym czasie powsta?y te? pierwszy drewniany pomost o d?ugości ok. 63 metrów – pierwowzór dzisiejszego mola – oraz drewniane ?azienki-przebieralnie nad brzegiem morza – oddzielne dla kobiet i m??czyzn, a tak?e park kuracyjny. Zacz??y ukazywa? si? pierwsze sopockie przewodniki turystyczne, a tak?e pierwsze czasopismo wydawane z myślą o przybywających do Sopotu kuracjuszach.
Jean Georges Haffner zmar? w roku 1830. Sopocką spuścizn? obją? po nim pasierb Ernst Adolf Böttcher. Za?o?one przez Haffnera Przedsi?biorstwo Kąpielowe pozostawa?o w?asnością prywatną a? do roku 1877.
1842 r.
Ernst Adolf Böttcher rozbudowa? Dom Kuracyjny oraz wystawi? pierwszy w Sopocie teatr. Wybudowa? równie? nowe ?azienki.
Sopot posiada w tym czasie 150 domostw i liczy 937 sta?ych mieszka?ców. W po?owie XIX w. liczba kuracjuszy odwiedzających w sezonie letnim sopockie kąpielisko utrzymywa?a si? w granicach 800–1200 osób rocznie.
1870 r.
Przez Sopot przeprowadzona zostaje linia kolejowa Gda?sk – S?upsk – Koszalin, przed?u?ona pó?niej do Berlina. Uruchomienie po?ącze? kolejowych, dzi?ki zwi?kszeniu dost?pności Sopotu, przyczyni?o si? do niezwykle dynamicznego rozwoju kąpieliska w ko?cu XIX wieku. Sopot z niewielkiego ośrodka o lokalnym znaczeniu w krótkim czasie sta? si? nowoczesnym, eleganckim kurortem o ambicjach europejskich. Liczba letników przybywających do Sopotu zacz??a rosną? lawinowo, aby w roku 1900 si?gną? 12,5 tys.
1873 r.
W wyniku reform powiatowych, w miejsce dotychczasowego so?tysa, w?adz? administracyjną w Sopocie obją? zarząd gminy z wójtem na czele oraz rada gminna. W roku 1874 do Sopotu w?ączone zosta?y osady Karlikowo, Świemirowo i Stawowie. Powierzchnia gminy sopockiej osiągn??a wówczas 889 ha, liczba sta?ych mieszka?ców przekroczy?a 2800.
1877 r.
W?adze gminne wykupi?y od spadkobierców doktora Haffnera Przedsi?biorstwo Kąpielowe i przystąpi?y do jego rozbudowy. W roku 1881 na osi mola powsta? nowy (drugi), okaza?y Dom Kuracyjny. Przed?u?ono i poszerzono molo, które osiągn??o d?ugoś? 85 metrów.
1897 r.
Otwarto pierwsze korty tenisowe, zlokalizowane w sąsiedztwie Parku Pó?nocnego.
1898 r.
W Karlikowie otwarto istniejący do dziś tor wyścigów konnych.
1900 - 1902 r.
Oko?o 1900 roku blisko 52 % ludności Sopotu stanowili katolicy, 46 % ewangelicy, 1 % wyznawcy judaizmu.
17 września 1901 r. odby?o si? uroczyste poświ?cenie kościo?a ewangelickiego Zbawiciela, wybudowanego w centrum Sopotu, na tzw. Morskim Wzgórzu.
21 grudnia 1902 r. poświ?cona zosta?a równie? nowa świątynia katolicka, która otrzyma?a wezwanie Najświ?tszej Marii Panny Gwiazdy Morza.
8 pa?dziernika 1901 r. na mocy edyktu cesarza Niemiec, Wilhelma II, gmina wiejska Sopot otrzyma?a prawa miejskie. Nowo wybrany burmistrz Sopotu oraz zarząd miasta rozpoczą? urz?dowanie 1 kwietnia 1902 r. Dzie? 8 pa?dziernika obchodzony jest obecnie jako rocznica nadania Sopotowi praw miejskich.
1904 r.
Oddano do u?ytku nowy, okaza?y Zak?ad Kąpielowy. Zachowana do dziś budowla, ozdobiona wysoka wie?ą, stanowi jeden z bardziej charakterystycznych elementów sopockiego krajobrazu. Obecnie mieści si? tu Zak?ad Balneologiczny, nale?ący do kompleksu Wojewódzkiego Szpitala Reumatologicznego.
1907 r.
Wybudowano nowe ?azienki Po?udniowe – drewniany budynek nawiązujący do architektury staronorweskiej. Obecnie w kompleksie dawnych ?azienek mieści si? hotel chi?ski z restauracją.
1909 r.
Otwarty zosta? Teatr Leśny – poprzednik dzisiejszej Opery Leśnej.
1910 r.
Rozpocz?to wznoszenie nowego (trzeciego) Domu Kuracyjnego. Prowadzona na wielką skal? inwestycja zako?czona zosta?a w roku 1912. Rozleg?y kompleks zabudowa? III Domu Kuracyjnego mieści? m.in. pokoje hotelowe, restauracje, winiarni?, sal? teatralną.
1914 r.
W przededniu pierwszej wojny światowej Sopot liczy? 17 400 sta?ych mieszka?ców, powierzchnia miasta wynosi?a 899 ha, w sezonie kurort odwiedzi?o przesz?o 20 tys. letników.
1920 r.
Na mocy postanowie? traktatu wersalskiego proklamowane zosta?o Wolne Miasto Gda?sk, które obj??o swoimi granicami równie? powiat miejski Sopot. Przez blisko dwadzieścia lat pó?nocna granica Sopotu stanowi?a jednocześnie granic? pa?stwową mi?dzy Wolnym Miastem Gda?sk a Rzeczpospolitą Polską.
W Domu Kuracyjnym otwarte zosta?o s?ynne sopockie kasyno gry, przyciągające w latach mi?dzywojennych niezliczonych mi?ośników hazardu. W 1923 roku specjalnie dla potrzeb kasyna do kompleksu Domu Kuracyjnego dobudowano od po?udnia nowe skrzyd?o.
1922 r.
W Operze Leśnej odby? si? pierwszy festiwal wagnerowski, który dzi?ki wysokiemu poziomowi artystycznemu i rozmachowi, z jakim urządzano przedstawienia, zyska? wkrótce ponadlokalną s?aw? i znaczenie. Dzi?ki corocznym festiwalom wagnerowskim Sopot zacz?to określa? mianem „Bayreuth Pó?nocy”.
1927 r.
Oddano do u?ytku Kasino-Hotel, najwi?kszy, a jednocześnie najbardziej nowoczesny i wytworny spośród sopockich hoteli. Po drugiej wojnie światowej przemianowany zosta? na Hotel Grand.
1928 r.
Sopockie molo rozbudowane zosta?o do dzisiejszych rozmiarów (512 metrów d?ugości). Od tej pory pozostaje najd?u?szym drewnianym pomostem w Europie.
W tym czasie sopockie kąpielisko osiąga apogeum swojej popularności – w sezonie letnim miasto gości?o blisko 30 tys. turystów zagranicznych.
1938 r.
Naziści spalili sopocką synagog? – by? to przejaw nasilającej si? w latach trzydziestych hitleryzacji, odczuwalnej zarówno w Sopocie, jak i na terenie ca?ego Wolnego Miasta Gda?ska.
1939 r.
1 września rozpocz??a si? druga wojna światowa. Na mocy decyzji gauleitera Alberta Forstera terytorium Wolnego Miasta Gda?ska w?ączone zosta?o do Trzeciej Rzeszy. Aresztowania przedstawicieli sopockiej polonii. Wyjazd ?ydowskich mieszka?ców miasta.
1942 r.
Ostatni w czasie wojny sezon artystyczny w Operze Leśnej.
1945 r.
23 marca od strony Kolibek do Sopotu wkroczy?y oddzia?y Armii Czerwonej. W wyniku dzia?a? wojennych, a tak?e dokonywanych ju? po wycofaniu si? wojsk niemieckich celowych podpale? zniszczeniu uleg?o oko?o 10 % zabudowy miasta, w tym niemal w ca?ości kompleks Domu Kuracyjnego, a tak?e ca?a zabudowa dolnego odcinka ul. Bohaterów Monte Cassino.
Umieszczenie w sopockim ratuszu tymczasowej siedziby w?adz wojewódzkich (do ko?ca 1946 r.). Rozpocz?cie wysiedlania ludności niemieckiej i nap?yw nowych osadników.
Utworzenie Filharmonii Ba?tyckiej, Teatru Dramatycznego, Wy?szej Szko?y Sztuk Pi?knych, Instytutu Muzycznego.
1946 r.
Uruchomienie zak?adu leczniczo-kąpielowego przy molo. Utworzenie linii tramwajowej ?ączącej Sopot z Gda?skiem (funkcjonowa?a do 1953 r.). Otwarcie Biblioteki Miejskiej
1947 r.
Powstanie Wy?szej Szko?y Handlu Morskiego oraz Wy?szej Szko?y Muzycznej. Otwarcie Targów Gda?skich w drewnianych pawilonach wzniesionych na cz?ści przyziemia dawnego Domu Zdrojowego.
1948 r.
Pierwszy Festiwal Sztuk Plastycznych w Sopocie. Przeznaczenie Pawilonów po Targach Gda?skich na wystawy artystyczne.
1951 r.
Rozpocz?cie dzia?alności Centralnego Biura Wystaw Artystycznych (pó?niejsze BWA – Biuro wystaw Artystycznych).
1952 r.
Uruchomienie elektrycznej kolei miejskiej ?ączącej Sopot z Gda?skiem, a w roku nast?pnym równie? i z Gdynią.
1954 r.
Przeniesienie Wy?szej Szko?y Sztuk Plastycznych do Gda?ska.
1956 r.
Pierwszy w Polsce Mi?dzynarodowy Festiwal Muzyki Jazzowej (cho? wi?kszoś? koncertów odbywa?a si? w Gda?sku, imprez? firmowa?o oficjalnie miasto Sopot).
1957 r.
Powstanie Sopockiego Klubu Lekkoatletycznego (SKLA).
1958 r.
Powstanie „Cyrku Rodziny Afanasjeff”.
1961 r.
Pierwszy Mi?dzynarodowy Festiwal Piosenki w Operze Leśnej.
1963 r.
Wy?ączenie popularnego sopockiego „Monciaka” z ruchu samochodowego.
1964 r.
Przykrycie Opery Leśnej dachem z tkaniny.
1967 r.
Rozpocz?cie budowy (oddanie do u?ytku nastąpi?o w 1972 r.) ?elbetowych ?azienek Pó?nocnych.
1968 r.
Powstanie Towarzystwa Przyjació? Sopotu.
1971 - 1975 r.
Wzniesienie kompleksu budynków sanatoryjno-hotelowych przy ulicy Bitwy pod P?owcami oraz budynków uniwersyteckich przy ulicy Armii Krajowej.
1976 r.
Ukaza? si? pierwszy numer „Rocznika Sopockiego”.
1977 r.
Wed?ug danych Urz?du Miasta, Sopot osiągną? najwi?kszą w swych dziejach liczb? (54 500) sta?ych mieszka?ców.
1979 r.
Sopot uznany zosta? za urbanistyczny zespó? zabytkowy, dzi?ki czemu podlega obecnie ochronie pa?stwowych s?u?b konserwatorskich.
1981 r.
Wprowadzenie – podobnie jak w ca?ym kraju – stanu wojennego, co spowodowa?o m.in. zamkni?cie Opery Leśnej (do 1984 r.) i zawieszenie organizowania festiwali piosenki.
1990 r.
Pierwsze wolne wybory do Rady Miasta.
1995 r.
Rozbudowa ?azienek Po?udniowych i przekszta?cenie ich w zespó? restauracyjno–hotelowy. Uchwalenie statutu miasta, w którym określono tak?e wygląd sopockiego herbu i flagi.
1997 r.
Uruchomienie uj?cia leczniczych wód solankowych – Zdroju Św. Wojciecha.
1999 r.
Oficjalne uzyskanie przez Sopot statusu uzdrowiska. Odprawienie przez Ojca Świ?tego, Jana Paw?a II, mszy świ?tej na sopockim hipodromie dla blisko 800 tysi?cy pielgrzymów.
2001 r.
Początek uroczystych obchodów 100-lecia nadania Sopotowi praw miejskich.
Pomorskie
