Powiat Elbląski Powierzchnia: 1430,55 km² Mieszkanców: 56 434 Województwo: Warmi?sko-Mazurskie Miasto powiatowe: ElblągTablica rejestracyjna: NEB
Miasta: M?ynary, Pas??k, Tolkmicko
Gminy: M?ynary, Pas??k, Tolkmicko, Elbląg, Godkowo, Gronowo Elbląskie, Markusy, Milejewo, Rychliki
Powiat elbląski zajmuje powierzchni? 143.055 ha co stanowi 6% województwa warmi?sko-mazurskiego. U?ytki rolne wynoszą 88.000 ha tj. 61,5%, lasy 24.863 ha tj. 17%, wody i pozosta?e grunty stanowią 21,5% powierzchni powiatu. Obszar powiatu zamieszkuje blisko 58 tys. osób, co stanowi 4 % ludności województwa, w tym 17186 osób w miastach tj. 29,7%, na wsi 40722 osoby tj. 70,3%. Rze?ba terenu jest bardzo zró?nicowana - od depresyjnych terenów ?u?aw Wiślanych (najni?szy punkt 1,8 m p.p.m. w Raczkach Elbląskich), do najwy?szego wzniesienia na Wysoczy?nie Elbląskiej (197 m n. p. m. - Maślana Góra). Na terenie powiatu spotykamy wp?ywy klimatu morskiego (?u?awy) i kontynentalnego (Wysoczyzna Elbląska). W aspekcie geograficznym powiat elbląski le?y na styku czterech mezoregionów: - ?u?aw Elbląskich ( gm. Markusy, Gronowo Elbląskie, wi?kszoś? gm. Elbląg i cz?ściowo gm. Rychliki);
- Wysoczyzny Elbląskiej (gm. Tolkmicko, Milejewo i cz?ś? gm. Elbląg);
- Równiny Warmi?skiej (gm. M?ynary, cz?ś? gm. Pas??k i Godkowo);
- Pojezierza I?awskiego (gm. Rychliki, cz?ś? gm. Pas??k i Godkowo).
- Pieszy Europejski Szlak Dalekobie?ny (Atlantyk-Warmia). W granicach Polski trasa jego wiedzie wzd?u? brzegu morskiego do Krynicy Morskiej, Elbląga, Fromborka, Braniewa;
- Szlak Kopernikowski - biegnący przez miejscowości gdzie przebywa? Miko?aj Kopernik (mi?dzy innymi Elbląg, Suchacz, Kadyny, Tolkmicko do Fromborka, powrót do Elbląga przez Pogrodzie i Milejewo);
- Szlak św. Wojciecha, prowadzący z Elbląga do Świ?tego Gaju - miejsca kultu religijnego;
- trasa rowerowa do cmentarza mennonickiego jako wycinek szlaku europejskiego w Markusach, której niewątpliwie atrakcją turystyczną jest harmonijny krajobraz ?u?aw pochodzenia antropogenicznego;
- tor wodny na rzece Elbląg i Zalewie Wiślanym do Krynicy Morskiej i Fromborka.
Ze wzgl?du na rze?b? terenu w powiecie elbląskim mo?na spotka? krajobrazy: - nadzalewowe (gm. Elbląg, Tolkmicko);
- deltowe (gm. Elbląg);
- jeziorno-bagienne (gm. Elblag, Markusy);
- równin i wzniesie? morenowych (gm. Pas??k);
- pagórków pojeziernych (gm. Godkowo);
- dolin i równin (dolina rzeki Baudy, Wąskiej i Pas??ki).
W związku z wyst?powaniem obszarów o wybitnych walorach przyrodniczych utworzona jest sie? obszarów przyrodniczo cennych, prawnie chronionych. Są to:
- 8 rezerwatów przyrody
- leśne (Buki Wysoczyzny Elbląskiej, Kady?ski Las, D?by w Krukach Pas??ckich, Lenki);
- ornitologiczne (Zatoka Elbląska, Jezioro Dru?no);
- faunistyczny - "Ostoja Bobrów na rzece Pas??ce";
- florystyczne (Pióropusznikowy Jar);
- Park Krajobrazowy Wysoczyzny Elbląskiej;
- 8 Obszarów Chronionego Krajobrazu (ujście rzeki Nogat, Jezioro Dru?no, Kana? Elbląski rzeka Wąska i Bauda, cz?ś? rzeki Pas??ki z rezerwatem "Ostoja Bobrów na rzece Pas??ce");
- 2 u?ytki ekologiczne i 452 pomniki przyrody.
Powiat elbląski w zakresie bazy hotelowo-gastronomicznej oferuje odwiedzającym 8 hoteli (Bogaczewo k. Elbląga, Dawidy, Gronowo Górne, Kadyny, Klekotki, Nowina, Pas??k, Rzeczna), 13 gospodarstw agroturystycznych (Borzynowo, Janów, Jelonki, Kamiennik Wielki, Kraszewo, K?pa Rybacka, Krykajny, Markusy, Milejewo, Osiek, Rogajny, Tolkmicko, Zastawno) oraz 14 obiektów gastronomicznych (Bogaczewo k. Elbląga, Gronowo Górne, Jeg?ownik, Kadyny, Klekotki, M?ynary, Nowina, Pas??k, Rzeczna, Tolkmicko).
Na terenie powiatu znajduje si? wiele zabytków z okresu średniowiecza i wieków nowo?ytnych, są to m. in.:
- Ratusz Gotycki i Brama Kamienna i M?y?ska w Pas??ku;
- uk?ad urbanistyczny Starego Miasta w M?ynarach, Pas??ku i Tolkmicku;
- zabytkowa letnia rezydencja królewska w Kadynach gm. Tolkmicko;
- unikatowe stanowiska archeologiczne z licznymi grodziskami (Weklice, Janów);
- zespo?y dworsko-pa?acowe wraz z otoczeniem, w tym: dwór w Dawidach (gm. Pas??k) i Bielicy (gm. Godkowo), zespó? pa?acowy w Janowie Pomorskim (gm. Elbląg), zespó? pa?acowo-parkowy w Kwitajnach (gm. Pas??k), pa?ac wraz z parkiem w Powodowie i Topolnie Wielkim (gm. Rychliki), zespó? dworsko-parkowy w Po?oninach (gm. Tolkmicko);
- uk?ad ruralistyczny wsi Tropy Elbląskie (gm. Elbląg) i Kadyny (gm. Tolkmicko);
- liczne zabytkowe kościo?y, kaplice i cmentarze.
Do Rejestru Zabytków wpisano 198 obiektów, w tym 35 kościo?ów, 5 kaplic, 5 cmentarzy (ewangelickie, mennonickie i ?ydowski) i 13 cmentarzy przykościelnych, zamek krzy?acki, 23 zespo?y dworsko-pa?acowe, 3 zagrody typu holenderskiego.
W powiecie elbląskim funkcjonowa?o w roku 2000:
- 33 szko?y podstawowe;
- 11 gimnazjów;
- 5 zespo?ów szkó? ponadpodstawowych obajmujących:
- zasadnicze szko?y zawodowe;
- szko?y średnie techniczne i ogólnokszta?cące;
- szko?y dla doros?ych (podstawowe, zasadnicze zawodowe, średnie, policealna);
- 20 bibliotek publicznych (Godkowo, Gronowo Elbląskie, Komorowo ?u?awskie, Markusy, Milejewo, M?ynary, Nowakowo, Pas??k, Rychliki, Tolkmicko, B?udowo, Jeg?ownik, Jelonki, ??cze, Pogrodzie, Pomorska Wieś, Rogajny, Zielonka Pas??cka, Zwierzno, ?urawiec);
- Biblioteka Pedagogiczna (Pas??k);
- 5 ośrodków kultury (Komorowo ?u?awskie, M?ynary, Pas??k, Rychliki, Tolkmicko);
- 20 zespo?ów i grup artystycznych (Markusy, Milejewo, Pas??k, Rychliki, Tolkmicko);
- 2 sta?e kina (Pas??k, M?ynary);
- prywatne muzeum "Izba Pamiątek Historycznych" (M?ynary);
- 10 klubów sportowych;
- 17 uczniowskich klubów sportowych;
- 10 ośrodków zdrowia, 4 punkty lekarskie, 9 aptek i 2 punkty apteczne.
Powiat elbląski podzielony jest na 9 jednostek administracyjnych, w tym 3 o charakterze miejsko-wiejskim: M?ynary, Pas??k, Tolkmicko i 6 o charakterze wiejskim: Elbląg, Godkowo, Gronowo Elbląskie, Markusy, Milejewo i Rychliki.
|
Warmińsko-Mazurskie
