Powiat Go?dapski Powierzchnia: 771,93 km² Mieszkanców: 27 055 Województwo: Warmi?sko-Mazurskie Miasto powiatowe: Go?dap Tablica rejestracyjna: NGO
Miasta: Go?dap
Gminy: Go?dap, Banie Mazurskie, Dubienniki
W 1565 roku ksią?? Albrecht postanowi? w pobli?u granicy z Litwą za?o?y? miasto, celem wzmocnienia tej cz?ści Prus Wschodnich. Na nową osad? wybrano miejsce w ówczesnym starostwie wystruckim, gdzie na rzece Go?dapie graniczy?y ze sobą dwa okr?gi: sambijski i natangijski - oraz dwie diecezje: sambijska i pomezañska. Polecenie za?o?enia miasta otrzyma? Bronisz Rostek, który za swą prac? zasadŸcy mia? przeją? urząd so?tysa. Przywilej miejski wystawiono w 1570 roku w Królewcu, co by?o równoznaczne z nadaniem praw miejskich. Miasto otrzyma?o herb, przedstawiający skośnie umieszczoną tarcz? Hohenzollernów i górną cz?ś? czerwonego or?a z inicja?em “S” na piersi (od Sigismundus, imienia króla Zygmunta Augusta, który by? wtedy zwierzchnikiem lennym ksi?cia Albrechta Fryderyka). Pierwszy nawiedzi? miasto w 1623 roku, kiedy to zniszczeniu uleg?y wszystkie budynki, poza ratuszem. Nast?pnym kataklizmem, który doprowadzi? do niemal ca?kowitego wyludnienia miasta, by?a epidemia d?umy, która wybuch?a w 1625 roku.
Szczególnie mocno dawa?y si? we znaki wojny, cho?by wojna Rzeczpospolitej ze Szwecją. Najazdy tatarskie w latach 1656-1657 doprowadzi?y do zniszczenia miasta. Na początku osiemnastego wieku ponownie dają si? we znaki przemarsze wojsk, co wyraŸnie zak?óca rozwój gospodarczy i przestrzenny. Pod koniec osiemnastego wieku, licząca ju? trzy tysiące mieszkañców, Go?dap zmienia swoje oblicze z rolniczego na rolniczo-rzemieślnicze. Pruska reforma administracji z 1818 roku tworzy powiaty, w tym i go?dapski, który by? najdalej wysuni?ty na wschód i wchodzi? w sk?ad nowo utworzonej regencji gąbiñskiej. Ju? pod koniec XIX wieku budzi zainteresowanie atrakcyjnoś? geograficzna i przyrodnicza okolic Go?dapi. Puszcza Romincka sta?a si? rewirem ?owieckim cesarza Wilhelma II. Du?e zniszczenia w Go?dapi i okolicy nast?pują w wyniku pierwszej wojny światowej. W okresie mi?dzywojennym Go?dap i powiat rozwijają si? pod wzgl?dem gospodarczym. Rozbudowano lini? kolejową, a w latach dwudziestych miasto zosta?o zelektryfikowane i skanalizowane. Tu? przed drugą wojną światową powoli zwi?kszano liczebnie go?dapski garnizon wojskowy, gdy? Go?dap, podobnie jak inne miasta Prus Wschodnich, sta?a si? dobrą bazą wypadową przeciwko Polsce. Stąd 22 czerwca 1941 roku cz?ś? niemieckich wojsk uderzy?a na ZSRR. Mimo to, ówcześni mieszkañcy miasta ?yli z dala od dzia?añ wojennych. Dopiero pod koniec 1944 roku dotar? do Go?dapi front wschodni. Miasto przechodzi?o z rąk do rąk. Ostatecznie 22 stycznia 1945 roku Armia Czerwona zdoby?a Go?dap i w?adz? na terenie ca?ego powiatu przeją? sowiecki komendant wojenny. Na początku kwietnia przyby?a ekipa z Bia?egostoku i rozpocz??a administrowanie miastem oraz powiatem. Przybywają pierwsi osadnicy, pochodzący g?ównie z pó?nocnej Suwalszczyzny. Wśród osadników byli repatrianci ze Wschodu. Banie Mazurskie i okolice - w wyniku “Akcji Wis?a” - zasiedlone zosta?y przez Ukraiñców. Miasto podj??o trud odbudowy. Powsta?y spó?dzielnie, zak?ady pracy, placówki kultury oraz szko?y. Najwi?ksze znaczenie dla rozwoju gospodarczego mia?o rolnictwo, które zosta?o niemal ca?kowicie znacjonalizowane i do koñca lat osiemdziesiątych zdominowane przez pañstwowe gospodarstwa rolne. W latach sześ?dziesiątych dostrze?ono uzdrowiskowe atuty ziemi go?dapskiej. Badania powietrza i wód gruntowych da?y rewelacyjne wyniki. Na początku lat osiemdziesiątych minister zdrowia wpisa? Go?dap na list? potencjalnych miejscowości uzdrowiskowych.
|