Powiat Ostródzki Powierzchnia: 1764,89 km² Mieszkanców: 105 499
Województwo: Warminsko-Mazurskie
Miasto powiatowe: Ostróda Tablica rejestracyjna: NOS
Miasta: Ostróda, Mi?akowo, Mi?om?yn, Morąg
Gminy: Ostróda, Mi?akowo, Mi?om?yn, Morąg, Dąbrówno, Grunwald, ?ukta, Ma?dyty
W czasach przedchrześcija?skich tereny obecnego powiatu ostródzkiego zamieszkiwa?y plemiona pruskie. Na początku XII w., wskutek krwawych wypraw Boles?awa Krzywoustego, ponios?y one dotkliwe straty. Jednak do ich ca?kowitego wygini?cia przyczyni? si? Zakon Najświ?tszej Marii Panny. Po st?umieniu w 1274 r. ostatniego powstania pruskiego rozpocz??a si? migracja ludności – Pomezan i S?owian z Ziemi Che?mi?skiej. W 1329 r. komtur Luter z Brunszwiku nada? osadzie prawo lokacyjne. Tak powsta?a Ostróda, która od tego momentu zacz??a rozwija? si? jako ośrodek handlu i rzemios?a. W latach 1349-70 zbudowany zosta? zamek z kamienia i ceg?y.
Nieco d?u?szą tradycją mo?e poszczyci? si? Morąg. Historycznie ziemie po?o?one w okolicach dzisiejszego miasta nazywano Pogezanią i Pomezanią. Do XII w. zamieszkiwa?y tu staropruskie plemiona. Miasto Morąg (dawniej Morung, Moring, Mohrungen) rozwin??o si? z osady za?o?onej u podnó?a zamku krzy?ackiego, otrzymując w 1327 r. przywilej miejski.
Równie? dzisiejsze miasto i gmina Mi?akowo le?y na terenach dawnej Pogezanii. Mi?akowo zosta?o za?o?one w 1302 r. jako podgrodzie zamku krzy?ackiego. Z zachowanych ?róde? wynika, ?e najpó?niej w 1315 r. posiada?o prawa miejskie.
Trzy lata wcześniej od Ostródy, prawa miejskie otrzyma?o Dąbrówno, siedziba najbardziej na po?udnie wysuni?tej gminy w obecnym powiecie ostródzkim. Zanim w 1326 r. Luter z Brunszwiku dokona? aktu lokacji, Krzy?acy pobudowali pierwszy gród, wykorzystując sprzyjające warunki naturalne – Dąbrówno powsta?o bowiem na niewielkim przesmyku mi?dzy jeziorami Dąbrowa Ma?a i Dąbrowa Wielka.
Pierwsze wzmianki o miejscowości Mi?om?yn pochodzą ju? z 1315 r. Prawa miejskie, w 1335 r., nada? osadzie komtur Zakonu Krzy?ackiego – Hartung von Sonnenbor. Pierwotnie zbudowano tu zamek i m?yn, a pó?niej powsta?o osiedle targowe Liwemühle, pó?niejsze Liebemühle, od którego nazw? wywodzi Mi?om?yn.
Z kolei nazwa ?ukta pochodzi od staropruskiego s?owa „lucte” oznaczającego sitowie. Początkowo w herbie znajdowa?a si? ta w?aśnie roślina. W 1939 r. sitowie zosta?o zastąpione przez pi?? pa?ek wodnych, symbolizujących pi?? dróg wiodących do ?ukty.
Z zachowanych dokumentów wynika, ?e Ma?dyty zosta?y za?o?one oko?o 1350 r., b?dąc początkowo osadą ziemianina pruskiego. Nazwa miejscowości pochodzi od imienia „Maudyc” lub rośliny – cykuty (w j?z. litewskim „maunda”).
Miejscem znanym z podr?czników szkolnych jest gmina Grunwald z siedzibą w Gierzwa?dzie. To w?aśnie na polach grunwaldzkich, 15 lipca 1410 r., dosz?o do decydującej bitwy mi?dzy wojskami polsko-litewskimi dowodzonymi przez W?adys?awa Jagie??? a pot??ną armią krzy?acką.
Tereny dzisiejszego powiatu ostródzkiego jeszcze wielokrotnie by?y miejscem, które pustoszy?y wojska walczących ze sobą armii (m.in. XVII w. – wojna polsko-szwedzka, XVIII w. – wojna pó?nocna, XIX w. – wojna napoleo?ska, XX w. – II wojna światowa). Najwi?ksze spustoszenie spowodowa?o przejście wojsk radzieckich. W styczniu 1945 r. ca?kowitej zag?adzie uleg?a najstarsza zabudowa Ostródy. Spalona zosta?a najstarsza cz?ś? Morąga, w tym pozosta?ości po zamku krzy?ackim z XIII w.
Wskutek zniszcze?, w 1945 r. prawa miejskie utraci?y: Dąbrówno, Mi?om?yn i Mi?akowo. Z tego grona Dąbrówno do dziś nie doczeka?o si? przywrócenia statusu miasta. Wojna nie omin??a nawet mniejszych ośrodków. W Ma?dytach zosta? zrujnowany najbardziej okaza?y pa?ac, pochodzący z ko?ca XVII w.
II wojna światowa przynios?a g??bokie zmiany demograficzne. Pierwotnych Mazurów wysiedlono i ju? w pierwszych miesiącach 1945 r. zacz?li nap?ywa? osadnicy z Kurpiów i Mazowsza. Natomiast w latach 1947-48, w ramach akcji „Wis?a”, na tereny Warmii i Mazur przywieziono tysiące rodzin Ukrai?ców i ?emków.
|
Warmińsko-Mazurskie
