Powiat Sandomierski Powierzchnia: 675,89 km² Mieszkanców: 82 092 Województwo: Świ?tokrzyskie Miasto powiatowe: SandomierzTablica rejestracyjna: TSA
Gminy: Sandomierz, Koprzywnica, Zawichost, Dwikozy, Klimontów, ?oniów, Obrazów, Samborzec, Wilczyce
Powiat sandomierski zajmuje g?ównie wschodnią cz?ś? lessowej Wy?yny Sandomierskiej. Tylko wąski obszar mi?dzy zboczem wy?yny a korytem Wis?y, która stanowi naturalną granic? wschodnią powiatu, nale?y do Niziny Nadwiśla?skiej, a na pó?noc od Zawichostu do Ma?opolskiego Prze?omu Wis?y. W okolicach U?anowic i Konar powiat obejmuje niewielkie po?udniowo-wschodnie kra?ce Gór Świ?tokrzyskich. Zachodnia granica powiatu sandomierskiego jest sztuczna, poniewa? w tej cz?ści przebiega przez lessową wy?yn?, której dalsza cz?ś? nale?y do powiatu opatowskiego. Na kszta?towanie si? tego regionu mia?o wp?yw g?ównie osadzanie si? pod koniec plejstocenu grubej warstwy lessu, który przykry? wszystkie istniejące wcześniej formy rze?by. By?y to ró?nego wieku, cz?sto bardzo stare, bo kambryjskie wzniesienia, osta?ce, doliny rzeczne. Gruboś? warstwy lessowej jest zró?nicowana, wynosi średnio od kilku do 20 i wi?cej metrów. Wytworzona równina lessowa by?a jednak krótkotrwa?a. W lessie, skale bardzo podatnej na rozmywanie przez wod?, wytworzy?a si? w holocenie g?sta sie? g??bokich wąwozów lessowych urozmaicających powierzchni? wy?yny.
Warunki klimatyczne
Obszar powiatu sandomierskiego stanowiącego wschodnią cz?ś? lessowej wy?yny jest obszarem ciep?ym. Wynika to zarówno ze średnich rocznych temperatur powietrza wynoszących 80C, jak te? najcieplejszego miesiąca -180C i najch?odniejszego miesiąca - 2,70C. D?ugoś? okresu bez przymrozków wynosi tu średnio 170 dni, a liczba dni mro?nych od 46 do 51.
Okres wegetacyjny obejmujący dni o temperaturze średniej dobowej powy?ej 50C wynosi średnio 213 dni, i jest zbli?ony do d?ugości tego okresu w Kotlinie Sandomierskiej i zachodniej cz?ści Wy?yny Lubelskiej.
Średnie roczne sumy opadów mieszczą si? w granicach 550 - 600 mm i są wy?sze jedynie w po?udniowo- zachodniej cz?ści. Opady przewa?ają w pó?roczu letnim. Maksimum opadów przypada na lipiec, a minimum na luty. Najwy?sze sumy opadów (oko?o 800 mm) wią?ą si? ze zboczem i doliną Wis?y, wzd?u? której ciągnie si?, a? do Zawichostu, szlak gradowy związany z cz?stymi w pó?roczu ciep?ym katastrofalnymi gradobiciami. Przewa?ają s?abe i ?agodne wiatry (0-5m/s) g?ównie z kierunku zachodniego (oko?o 50% wiatrów corocznych). Urozmaicona rze?ba wy?yny ma wp?yw tak?e na kszta?towanie klimatu lokalnego, czyli warunków panujących na przyk?ad w g??boko wci?tych dolinach czy te? ró?nice w nagrzewaniu ró?nie nachylonych powierzchni stoków. Cz?stym zjawiskiem jest inwersja termiczna, odznaczająca si? znacznym spadkiem temperatur w dolinach i wąwozach oraz zró?nicowanie termiczne i wilgotnościowe zboczy po?udniowych, które są ciep?e i suche oraz przeciwleg?ych - ch?odnych i wilgotnych.
Surowce naturalne
Powiat sandomierski bogaty jest g?ównie tym, co na powierzchni, czyli grubą pokrywą ska? lessowych stanowiących pod?o?e dla rozwoju gleb czarnoziemnych wykorzystywanych przez ró?norodne uprawy rolne (ogrodnictwo, sadownictwo, uprawa pszenicy i buraków cukrowych). Zasoby surowców mineralnych nie są zbyt bogate. Znaczenie przemys?owe mają g?ównie kwarcowe piaski szklarskie rejonu Świniar wykorzystywane przez hut? szk?a Pilkington Sandoglass w Sandomierzu. Lokalne znaczenie mają natomiast zasoby piasku rzecznego i wodnolodowcowego pozyskiwanego w dolinie Wis?y i w dolinach jej dop?ywów oraz piasku budowlanego ze z?ó? w okolicy Dwikóz, Gór Wysokich, Kichar, Klimontowa.
Eksploatowane są równie? niewielkie z?o?a i?ów wykorzystywanych do produkcji ceg?y ceramicznej w Klimontowie i Koprzywnicy. Zaprzestano ju? eksploatacji ziemi krzemionkowej ze z?o?a w Piotrowicach ko?o Zawichostu, wykorzystywanej jako materia? izolacyjny i sk?adnik mas formierskich. W rejonie Świniar znajduje si? niewielkie z?o?e siarki rodzimej, p?ytkie, ale nieeksploatowane z powodu ma?ej zasobności.
|
Świętokrzyskie
