Polska arrow Wielkopolskie  
   
     
Menu serwisu
Polska
Dolnośląskie
Kujawsko-Pomorskie
Lubelskie
Lubuskie
Łódzkie
Małopolskie
Mazowieckie
Opolskie
Podkarpackie
Podlaskie
Pomorskie
Śląskie
Świętokrzyskie
Warmińsko-Mazurskie
Wielkopolskie
Zachodniopomorskie
Linki
Szukaj
Impressum
Napisz do nas

Teksty

 
Wielkopolskie::Ostrów Wielkopolski
    Miasto Ostrów Wielkopolski                                                                
    Powierzchnia: 42,39 km²
    Mieszkancow:
    Strefa numeracyjna: (+48) 62
    Kod pocztowy: od 63-400 do 63-417
    Tablice rejestracyjne: POS
    Urząd Miejski Ostrów Wielkopolski
    al. Powsta?ców Wielkopolskich 18
    63-400 Ostrów Wielkopolski
    tel. 62 736-43-10
  








   
                                


Kościo?y i Parafie      Szpitale       Policja, Stra? Miejska i Po?arna      
Firmy



Kontakty ze "Zdrojem" zmusza?y mnie do ponawiania drogi do Kościanek a? do pó?nej jesieni 1920, kiedy zahaczy?em o Pozna? po mojej demobilizacji, która nastąpi?a w Ostrowie Wielkopolskim. By?a to wtedy urocza mieścina, z początkami fabryki wagonów, którą to mieścin? darz? nieprzerwanie sentymentem do dziś dnia, cho? z Ostrowa uczyni?o si? wielkie, ruchliwe i pozbawione wdzi?ku mieścisko.
Tak pisa? Jaros?aw Iwaszkiewicz blisko 40 lat temu. Ocena pisarza mo?e razi? jednoznacznością sądu, oddaje jednak tempo zmian jakie zasz?y w Ostrowie w czasie bie?ącego stulecia. O tym, ?e Ostrów wyrós? na ośrodek o du?ym znaczeniu komunikacyjnym, kulturalnym i gospodarczym zdecydowa?o wiele czynników począwszy od XVIII w. W?aśnie to stulecie rozpocz??o wieki pomyślności miasta po uprzednich trzech wiekach stagnacji.

TRZY WIEKI "CHUDE"
Pierwsza lokacja Ostrowa nastąpi?a ok. 1404. Lokacja ta nie by?a jednak udana i Ostrów znacznie ust?powa? wówczas innym okolicznym ośrodkom miejskim: Odolanów, Raszków Sulmierzyce. Przez blisko trzysta lat Ostrów p?aci? mniej podatku od wy?ej wymienionych miasteczek, co potwierdza najmniejszą liczb? mieszka?ców. Ponadto wa?niejszymi miasteczkami by?y Kwiatków i Sobótka, które w pó?niejszym czasie utraci?y prawa miejskie.
Ostrów nawiedza?y wszelkie mo?liwe kataklizmy: zarazy, po?ary (ten z 1579 zniszczy? prawie ca?e miasteczko), przemarsze wojsk. Dope?nieniem mrocznego rozdzia?u w dziejach miasta by?a prośba mieszczan ostrowskich o zniesienie praw miejskich w celu unikni?cia p?acenia podatków, co tez sta?o si? w 1711. Wydawa?o si?, ?e Ostrów podzieli los Sobótki i Kwiatkowa. Na szcz?ście sta?o si? inaczej gdy? miasto by?o w?asnością mo?nego protektora.

WIEK ROZWOJU
Jan Jerzy Przebendowski - podskarbi wielki koronny postanowi? lokowa? miasto ponownie i zapewni? Ostrowowi przywileje umo?liwiające jego rozwój. 26 maja 1714. wyda? akt fundacyjny dla miasta. Nowi osadnicy zostali zwolnieni z wszelkich podatków na sześ? lat. Akcja osadnicza zapoczątkowana przez Przebendowskiego i kontynuowana przez nast?pnego w?aściciela - Marsza?ka Franciszka Bieli?skiego doprowadzi?a do szybkiego wzrostu liczby mieszka?ców. Jeszcze na pocz. wieku XVIII miasteczko zamieszkiwa?o ok. dwudziestu rodzin w dwunastu domach. Nie by?o wówczas w Ostrowie wi?cej ni? kilkudziesi?ciu mieszka?ców. Pod koniec stulecia miasto liczy?o ju? ponad 2 500 mieszka?ców. W tym czasie nie bez znaczenia dla rozwoju miasta by?o powstanie garnizonu wojskowego. Niestety wiąza?o si? to z upadkiem Rzeczypospolitej i czasami pruskiego panowania.

WIEK POST?PU
Od ko?ca XVIII wieku Ostrów znajdowa? si? w granicach powiatu odolanowskiego, którego nazwa by?a jednak czysto nominalna gdy? faktyczną siedzibą powiatu by?o nasze miasto. Tutaj znajdowa? si? urząd landrata i inne instytucje o charakterze powiatowym: sąd, kasa, szpital, urząd katastralny, urząd celny, urząd stanu cywilnego, bank.

Z miasteczka rolniczego Ostrów przekszta?ci? si? w ośrodek rzemios?a, kupiectwa i sukiennictwa. Istotne znaczenie mia?a te? mo?liwoś? eksportu sukna do Rosji, co stanowi?o znakomite ?ród?o dochodu dla ostrowskiego sukiennictwa. Koniunktura na sukno sko?czy?a si? w 1825. kiedy Rosja wprowadzi?a c?a ochronne, co spowodowa?o przejściowe zak?ócenia w rozwoju miasta. Rozpocz??a si? wówczas w?drówka tkaczy z Ostrowa do Kalisza i innych miejscowości w Królestwie Kongresowym.

W po?owie stulecia (1845) nastąpi? inny donios?y fakt - w mieście otwarto Królewskie g Gimnazjum Katolickie, co oznacza?o wtedy, ?e szko?a b?dzie mia?a zdecydowanie polskie oblicze. W Wielkim Ksi?stwie Pozna?skim by?y tylko trzy tego rodzaju gimnazja: Marii Magdaleny w Poznaniu, gimnazjum w Trzemesznie oraz ostrowskie. Do grup zawodowych dominujących w Ostrowie: kupców, rzemieślników i urz?dników do?ączyli profesorowie gimnazjalni (cz?sto z poka?nym dorobkiem naukowym lub literackim). Dlatego te? z powstaniem gimnazjum mo?na wiąza? początki ostrowskiej prasy, ksi?garni i wydawnictw. Do najwybitniejszych profesorów tego? czasu nale?a? Antoni Bronikowski - wybitny hellenista, który t?umaczy? na j?zyk polski dzie?a Platona, Homera, Tukidydesa, Ksenofonta i innych klasyków staro?ytności. Wi?kszoś? owych t?umacze? ukazywa?a si? nak?adem ostrowskich firm Hoffmana i Preibatscha. Innym wybitnym przedstawicielem ostrowskiego środowiska profesorskiego by? Antoni Jerzykowski - autor wielu podr?czników szkolnych i Anastazy Cywi?ski - poeta, literaturoznawca.

Ranga Ostrowa jako wa?nego ośrodka komunikacyjnego na skrzy?owaniu kilku szlaków zostaje potwierdzona w "wieku pary i dróg ?elaznych". Ju? w 1861. miasto zainteresowa?o si? budową przysz?ej linii kolejowej. W 1875. Ostrów uzyska? po?ączenie kolejowe z Poznaniem i Kluczborkiem. Do Ko?ca wieku uruchomiono dalsze po?ączenia z Lesznem, Kaliszem i Wroc?awiem. Dynamiczny rozwój miasta w wieku XIX widoczny jest do dzisiaj w śródmieściu, gdzie nadal dominują okaza?e budynki pochodzące z minionego stulecia: gimnazjum (wybudowane w 1844), sąd i wi?zienie (1863), koszary (1867), poczta (1886).
Z ko?ca XIX wieku pochodzą te? wa?ne inwestycje komunalne jak : gazownia (1867) i wodociągi (1897).

Pod koniec tego? stulecia Ostrów by? ju? wa?nym ośrodkiem - jednym z najwa?niejszych miast Wielkopolski. Sąsiednie miasteczka dawno ustąpi?y i jakby zastyg?y w otoczeniu dynamicznie rozwijającego si? Ostrowa, który dorówna? lub prześcigną? takie ośrodki jak: Krotoszyn i Jarocin. W wiek XIX Ostrów wkracza? z liczbą 3 000 mieszka?ców, a ko?czy? z blisko 12 000 mieszka?ców.
WIEK PRZE?OMU
Rozwój gospodarczy, komunikacyjny i kulturalny XIX w. przebiega? w cieniu zaborów. By? te? Ostrów wa?nym ośrodkiem polskości, walki o utrzymanie rodzimego j?zyka i tradycji. Ostrowianie licznie uczestniczyli we wszystkich zrywach niepodleg?ościowych, a gdy te nie da?y rezultatu, gorliwie trwali w pracy organicznej. Jeden z bohaterów "Najd?u?szej wojny nowoczesnej Europy" - ksiądz Augustyn Szamarzewski jest pochowany na ostrowskim Cmentarzu Starym. Podobnych ksi?dzu Szamarzewskiemu by?o w mieście wielu: w sutannie, w kantorach kupieckich, pod sztandarem cechowym czy w gimnazjalnym mundurku. Jednym z nich by? Stefan Rowi?ski - bez wątpienia pierwszoplanowa posta? Ostrowa w XX wieku.


-----
Stefan Rowi?ski (1875-1943) pochodzi? z Mirkowa (powiat k?pi?ski). Do Ostrowa przyby? jako ucze? miejscowego gimnazjum. By? aktywnym cz?onkiem Towarzystwa Tomasza Zana. Doprowadzi? do zjednoczenia kó? TTZ z Wielkopolski i Pomorza, w Ostrowie by? prezesem ko?a. By? jednym z pierwszych cz?onków organizacji niepodleg?ościowej ZET i Ligi Narodowej. W 1900. w trakcie zdawania matury zosta? relegowany za przynale?noś? do tajnych organizacji i rozpowszechnianie zabronionych wydawnictw (przemycanych z emigracji lub Galicji). Zamkni?ta droga do dalszego kszta?cenia w Prusach spowodowa?a wyjazd do Krakowa i Lipska dla nauki ksi?garstwa i introligatorstwa. W 1903. Rowi?ski wróci? do Ostrowa i przeją? po Witoldzie Leitgeberze ksi?garni?, drukarni? i wydawnictwo "Gazety Ostrowskiej", która pod jego kierunkiem oddzia?ywa?a niebawem na teren ca?ej po?udniowej Wielkopolski.
Rowi?ski by? wybitnym organizatorem polskiego ?ycia narodowego w czasie zaborów m.in.: poprzez Ostrowski Oddzia? Towarzystwa Czytelni Ludowych.
Pracując w tajnym Komitecie Obywatelskim przyczyni? si? do zorganizowania polskiego przewrotu w mieście (listopad 1918 - "Republika Ostrowska"). Na pamiątk? tych wydarze? ustanowiono Świ?to Miasta - 10 listopada.
By? pierwszym burmistrzem Ostrowa w odrodzonej Polsce i zasiada? w radzie miejskiej przez ca?y okres mi?dzywojenny.
W czasie okupacji niemieckiej by? wspó?organizatorem niepodleg?ościowej organizacji "Ojczyzna", a w latach 1942-1943 sprawowa? funkcj? delegata rządu londy?skiego na Wielkopolsk?.
Dzi?ki jego zabiegom powsta?a w Ostrowie fabryka "Wagon" - najwi?kszy zak?ad przemys?owy w po?udniowej Wielkopolsce.
Stefan Rowi?ski ?ączy? cechy aktywnego spo?ecznika, wybitnego dzia?acza politycznego, animatora ?ycia narodowego i kulturalnego, inicjatora strategicznych inicjatyw gospodarczych. Jednocześnie by? cz?owiekiem niezwykle prawym, ?yczliwym, cieszącym si? w Ostrowie powszechnym szacunkiem.


           
 
Reklama

 Copyright © 2006  Katalogmiast.pl  Regulamin Serwisu   O nas Polityka prywatnosci Reklama