Miasta: Czarnków, Trzcianka, Krzy? Wielkopolski, Wiele?

Gminy: Czarnków, Trzcianka, Krzy? Wielkopolski, Wiele?, Drawsko, Lubasz, Po?ajewo

Czarnków, jedno z najpi?kniej po?o?onych miast w Wielkopolsce powsta? w miejscu krzy?owania si? dróg na wyspie wśród rozlewisk Noteci, jako gród - stra?nica przy przeprawie przez rzek?. Gród zbudowany zosta? najprawdopodobniej przez Mieszka I lub Boles?awa Chrobrego tj. w X lub XI w. Obok powsta?a pó?niej tak?e otwarta osada targowa. Zapewne w ko?cu XIII w. Czarnków zosta? nadany przez W?adys?awa ?okietka mo?nemu rodowi Na??czów, którzy od nazwy miasta przyj?li nazwisko Czarnkowskich. By? to mo?ny ród magnacki Wielkopolski, piastujący wiele czo?owych stanowisk ówczesnej hierarchii pa?stwowej i kościelnej.

Na??czowie na miejscu dawnego grodu lub w jego pobli?u wznieśli zamek, a w miejscu dawnej osady targowej nastąpi?a lokacja miasta. Dalszy rozwój terytorialny post?powa? wzd?u? krzy?ujących si? traktów handlowych.

Szukając śladów historii centralnym punktem wypadowym w Czarnkowie jest Pl. Wolności, dawny rynek miasta powsta?ego w XIV w. Wcześniej by? to ośrodek osady targowej. Nie jest wykluczone, ?e pośrodku rynku sta? dawny ratusz.
Po pó?nocnej stronie Placu wznosi si? ratusz, siedziba Urz?du Miasta, budowla eklektyczna z ok. po?owy XIX w. Na ścianie umieszczono tablic? pami?ci mieszka?com miasta poleg?ym i pomordowanym w drugiej wojnie światowej

Zachodnią pierzej? rynku zamyka kośció? p.w. św. Marii Magdaleny, jeden z cenniejszych zabytków regionu. Jego usytuowanie wskazuje na wp?ywy brandenburskie. Kośció? powsta? zapewne na początku XII w. Obecna budowla pochodzi z lat 1570-1580, przebudowana w XVII w. i w drugiej po?owie XVIII w. Jest to budynek jednonawowy, orientalny, z dwoma bocznymi kaplicami i wysoką wie?ą nakrytą wysmuk?ym dachem ostros?upowym.



Na uwag? zas?uguje barokowy o?tarz g?ówny z XVIII i XIX w. rze?by i obrazy, rokokowa ambona i chrzcielnica z XVIII w., o?tarze boczne a w nich cenne obrazy z po?owy XVII w. malarstwa cechowego. Do naw przylegają kaplice zamkni?te pi?knymi XVII w. kratami ozdobionymi herbem Czarnkowskich - Na??cz. Bardzo cennym zabytkiem rzemios?a artystycznego jest trumna Adama S?dziwoja Czarnkowskiego.

W kierunku zachodnim do Noteci prowadzi ulica Rybaki. Po prawej stronie wznosi si? neogotycki budynek zbudowany w 1910 r. obecnie siedziba Starostwa Powiatowego i Urz?du Gminy. Ponadto warte zobaczenia są: dawny Rynek Zbo?owy, obecnie Pl. Powsta?ców Wielkopolskich, posiada interesującą zabudow? spichlerzową o konstrukcji szachulcowej z początku XIX w., oraz budynek Browaru (ul. Browarna 1) zbudowany w 1871 oraz Muzeum Ziemi Czarnkowskiej przy ul. Wronieckiej 32.