Powiat Grodziski Powierzchnia: 643,72 km² Mieszkanców: 49 255
Województwo: Wielkopolskie
Miasto powiatowe: Grodzisk Wielkopolski Tablica rejestracyjna: PGO
Miasta: Grodzisk Wielkopolski, Rakoniewice, Wielichowo
Gminy: Grodzisk Wielkopolski, Rakoniewice, Wielichowo, Granowo, Kamieniec
Powiat grodziski jest po?o?ony w po?udniowo - zachodniej cz?ści województwa wielkopolskiego, a graniczy z powiatami: kościa?skim, nowotomyskim, pozna?skim i wolszty?skim. Powiat zajmuje powierzchni? 643.72 km2. Pod wzgl?dem powierzchni powiat w nowych granicach plasuje si? na 26 miejscu spośród powiatów wielkopolskich, natomiast pod wzgl?dem liczby mieszka?ców na 28 miejscu.
Powiat grodziski w obecnym kszta?cie powsta? w wyniku reformy administracyjnej z 1998 roku. W jego sk?ad wesz?o pi?? jednostek stopnia podstawowego, gminy: Granowo, Grodzisk Wielkopolski, Kamieniec, Rakoniewice i Wielichowo.
Jednak dzieje powiatu si?gają ko?ca XIX wieku, kiedy powsta? on po raz pierwszy.
Z historii powiatu
Powiat Grodziski jest ca?kowicie nową jednostką w tych granicach, ale istnia? ju? wcześniej. W 1887 roku ówczesne w?adze zdecydowa?y o zwi?kszeniu liczby powiatów i tym samym Grodzisk Wielkopolski do?ączy? do rozszerzonego grona miast powiatowych. W 1919 roku w granicach powiatu znalaz?y si? miasta: Buk, Grodzisk Wlkp. oraz Opalenica, a tak?e 53 gminy wiejskie i 25 obszarów dworskich. Pierwszym starostą zosta? Stanis?aw Skoczy?ski, a po nim kolejno: Stanis?aw Zió?ecki, Marian Korotkiewicz, Micha? Szczytt - Niemorowicz, Czes?aw Bogacki, Czes?aw Czochron. W 1926 roku stanowisko to obją? Henryk Kaysiewicz, który pe?ni? funkcj? do 1932 roku, kiedy to powiat grodziski przesta? istnie?. W 1941 roku Grodzisk na powrót uzyska? status miasta powiatowego, jednak w utraci? go w 1945 roku wraz z wyzwoleniem Polski spod okupacji hitlerowskiej. Od 1975 roku Grodzisk Wlkp. by? gminą, a w 1990 roku utworzono w nim Urząd Rejonowy, który swym zasi?giem administracyjnym obją? pi?? gmin - poza samym Grodziskiem by?y to: Granowo, Kamieniec, Rakoniewice i Wielichowo. Te same gminy wesz?y w sk?ad powiatu grodziskiego, który powsta? w wyniku reformy samorządowej w 1998 roku. W wyniku pierwszych wyborów samorządowych do w?adz powiatu, starostą zosta? W?adys?aw Chwalisz, a przewodniczącym nowo wybranej Rady Powiatu Ryszard Górny. Obaj zostali wybrani ponownie na te stanowiska w wyborach w 2002 roku.
Warto zobaczy? – ciekawostki i zabytki
Powiat grodziski le?y w zasi?gu najm?odszego zlodowacenia tzw. ba?tyckiego. Przez jego teren biegnie pas nizin nadobrza?skich, b?dących cz?ścią Pradoliny Warcia?sko - Odrza?skiej.
Ciekawe okazy roślinności wyst?pują w parkach wiejskich i podworskich, których na terenie powiatu jest 29. W sumie ochroną jest obj?tych 207 obiektów, które znalaz?y si? na liście pomników przyrody. Rozmiarami wyró?nia si? park podworski w Uje?dzie (trzeci co do wielkości w Wielkopolsce). Najciekawsze wśród pomników przyrody są d?by w Kamie?cu, szereg drzew w Ruchocicach i Uje?dzie, a tak?e okazy egzotyczne: cypryśnik b?otny w Kotowie i mi?orząb japo?ski w Parz?czewie. Najgrubsze drzewo powiatu grodziskiego znajduje si? poza terenami parkowymi - jest nim dąb o obwodzie pnia 660 cm, rosnący przy jednym z gospodarstw w Czarnej Wsi (4 km na zachód od Grodziska).
W pó?nocno - zachodniej cz?ści powiatu znajduje si? Jezioro Ku?nickie, które wraz z otaczającymi je kompleksami leśnymi stanowi atrakcyjny teren rekreacyjny, sprzyjający turystyce rowerowej, czy te? uprawianiu jazdy konnej. W okresie letnim Ku?nica jest popularnym celem wyjazdów wypoczynkowych okolicznych mieszka?ców. Drugim takim miejscem jest Jezioro Strykowskie, le?ące we wschodniej cz?ści powiatu. Okolice Kąkolewa tradycyjnie ju? zape?niają si? jesienią mi?ośnikami zbierania grzybów. Ponadto znajdujące si? w pobli?u lotnisko, staje si? popularnym miejscem uprawiania takich sportów, jak paralotniarstwo.
Odwiedzający powiat grodziski mogą zatrzyma? si? jednym z gospodarstw agroturystycznych, skupionych w Grodziskim Stowarzyszeniu Agroturystycznym.
Niektóre z miejsc i obiektów uk?adają si? w ciekawe szlaki. Taki szlak tworzą na przyk?ad kościo?y drewniane, których na terenie powiatu jest dziesi??. Pochodzące g?ównie z XVIII wieku świątynie, które szczególnie pi?knie prezentują si? latem, wśród zieleni, znajdują si? w Bukowcu, Granowie, Grodzisku Wlkp., Jab?onnie, ??kach Wielkich, Parz?czewie, Prochach, Ruchocicach, Wielichowie oraz Ziel?cinie. Podobny szlak tworzą pa?ace i dworki, pochodzące z XVIII i XIX wieku. Budowle te, inspirowane ró?nymi stylami architektonicznymi, cz?sto eklektyczne, a przez co o ciekawych formach, mo?na zobaczy? w miejscowościach: Cykowo, Gnin, Granowo, Granówko, Karczewo, Kotowo, Lasówki, Parz?czewo, Ptaszkowo, Prochy, Rakoniewice, Ujazd, Wilkowo Polskie, Wioska.
Poza kośció?kami drewnianymi, na terenie powiatu rozmieszczonych jest wiele innych interesujących obiektów sakralnych, b?dącymi wysokiej rangi zabytkami. Nale?y do nich niezwykle malowniczo po?o?ony zespó? klasztorny, który wznosi si? na wzgórzu Wyrwa? w miejscowości Wo?niki. Mo?na do niego dojecha? od strony drogi Pozna? - Zielona Góra urokliwą aleją kasztanowców.
Najstarszą świątynią na terenie powiatu jest pochodzący z ok. 1540 r. kośció? św. Jadwigi, znajdujący si? w Wilkowie Polskim. Gotycki kośció?ek wraz z wie?ą obronną oraz przylegającym cmentarzem, stoi na wzniesieniu ogrodzony zabytkowym p?otem.
Z ca?ą pewnością najbardziej niezwyk?ymi ciekawostkami, znajdującymi si? na terenie powiatu są kurhany, czyli grobowce kultury unietyckiej, które powsta?y oko?o 1700 – 1450 r. p.n.e. Kurhany, zwane te? wielkopolskimi piramidami znajdują si? w pobli?u miejscowości ??ki Ma?e. W okolicach Konojadu, Wolkowa, ??k Ma?ych i ??k Wielkich znajdują si? tak?e grodziska wczesnohistoryczne, z których cz?ś? poddano badaniom archeologicznym, odnajdując skorupy, monety srebrne, kości zwierząt.
Z początku XX w. pochodzą pomniki związane z Micha?em Drzyma?ą: kamie? w Zdroju w pobli?u miejsca jego urodzenia oraz g?az w Drzyma?owie na miejscu wydarze?, związanych ze znanym wszystkim z lekcji historii wozem cyga?skim, symbolem walki z germanizacją.
Na terenie powiatu funkcjonują dwie placówki muzealne – Muzeum Ziemi Grodziskiej, z pamiątkami z historii miasta oraz Wielkopolskie Muzeum Po?arnictwa w Rakoniewicach, dysponujące ponad czterema tysiącami niezwyk?ych eksponatów.
Kultura i sport
Na terenie powiatu grodziskiego piel?gnuje si? tradycj?, zw?aszcza tą związaną z agrarnym charakterem powiatu. Wyrazem tego są doroczne do?ynki powiatowe, które po zako?czeniu zbiorów organizowane są wspólnie z gminami. Poza tradycyjnym obrządkiem do?ynkowym, imprezy te zawsze obfitują w szereg koncertów, zarówno o charakterze folklorystycznym, jak i popularnym.
Cz?ścią tej tradycji są tak?e doroczne obchody Powiatowego Dnia Stra?aka.
Na terenie powiatu dzia?a a? dziesi?? zespo?ów śpiewaczych, folklorystycznych, czy chórów. To w?aśnie z myślą o nich, od kilku lat organizowane są wspólnie z Miejsko – Gminnym Ośrodkiem Kultury, Powiatowe Przeglądy Zespo?ów Śpiewaczych. Ich tematyka zawsze nawiązuje do folkloru regionu lub kraju, bąd? pieśni i ta?ców patriotycznych. Zespo?y śpiewacze uświetniają swymi wyst?pami zarówno imprezy lokalne, jak i prezentują si? szerokiej publiczności podczas du?ych imprez targowych.
Do imprez o charakterze kulturalno – rozrywkowym nale?ą cyklicznie organizowane Dni Grodziska, czy bran?owe Świ?to Pieczarki w Wielichowie.
Od kilku lat Starostwo Powiatowe w Grodzisku Wielkopolskim organizuje Mi?dzynarodowe Plenery Malarsko – Rze?biarskie. Komisarzem artystycznych spotka? jest zaprzyja?niony artysta Zdzis?aw Po?ącarz, pochodzący z Oświ?cimia laureat wielu wyró?nie?, nagród i stypendiów. Podczas plenerów artyści, zje?d?ający tu z ca?ej Polski oraz zagranicy korzystają z gościny Zespo?u Szkó? Ponadgimnazjalnych w Kotowie. Mieszcząca si? w pa?acyku otoczonym rozleg?ym parkiem placówka jest doskona?ym miejscem dla pracy artystów. Podczas pleneru malarzy mo?na spotka? na ulicach miast oraz w okolicznych wsiach, gdzie uwieczniają uroki Wielkopolski. Dzi?ki letnim spotkaniom z artystami w Starostwie pozostaje kilkadziesiąt wspania?ych prac, z których cz?ś? zdobi siedzib? w?adz powiatowych, cz?ś? natomiast urząd przeznacza na aukcje charytatywne bąd? ofiarowuje w formie pamiątkowych upominków przy szczególnych okazjach.
Interesujące dzie?a tworzy tak?e Pracownia Gobelinu Artystycznego w Granowie.
Nie nale?y zapomina? o szczególnej roli kulturotwórczej i integracyjnej dwóch organizacji, skupiających osoby niepe?nosprawne: Stowarzyszenia „Serce” w Rakoniewicach oraz grodziskiego ko?a Polskiego Stowarzyszenia na Rzecz Osób z Upośledzeniem Umys?owym.
W po?owie 2001 roku wmurowano kamie? w?gielny pod budow? Grodziskiej Hali Sportowej. Ju? nieco ponad rok pó?niej, obiekt uroczyście otwarto dla spo?eczności powiatu.
Hala jest wspó?organizatorem wielu imprez o charakterze sportowym, ale te? rozrywkowym. Odbywają si? tu mi?dzy innymi: Powiatowo - Gminny Turniej Przedszkoli "Pi?ciobój Miko?ajkowy", turnieje pi?ki koszykowej, pi?ki no?nej, pi?ki siatkowej dla amatorów z ró?nych grup wiekowych. Imprezom tym cz?sto patronuje starosta grodziski. Czasem sportowe zmagania mają szczególny charakter, jak na przyk?ad Samorządowy Turniej Pi?karski Miast Partnerskich, w którym walczyli przedstawiciele powiatu i gości z zagranicy, a który odby? si? z okazji wejścia Polski do Unii Europejskiej.
W hali gości? te? ze swym wyst?pem znany artysta kabaretowy Marcin Daniec, który bawi? blisko tysi?czną publicznoś?.
W 1922 roku powsta? w Grodzisku Wielkopolskim Klub Sportowy Dyskobolia. Do 1993 roku dru?yna gra?a w rozgrywkach na poziomie regionalnym, natomiast od kiedy ponad dziesi?? lat temu nawiąza?a wspó?prac? z firmą Inter Groclin Auto S.A. sytuacja si? zmieni?a. W sezonie 2001/2002 Groclin Dyskobolia zdoby?a tytu? wicemistrza Polski, co gwarantowa?o dru?ynie udzia? w Pucharach UEFA. Groclin zadebiutowa? w Pucharze UEFA, w rundzie wst?pnej pokonując Atlantas K?ajpeda. Zwyci?stwo nad litewską dru?yną otworzy?o Groclinowi drog? do kolejnych rund, w których sensacyjnie pokona? jedenastki Herthy Berlin i Manchesteru City. Dzi?ki temu, ?e strona www powiatu jest dost?pna tak?e w j?zyku angielskim, ju? w niespe?na godzin? po losowaniu zacz??y nap?ywa? pierwsze e-maile od kibiców manchesterskiej dru?yny. Starostwo Powiatowe podj??o decyzj? o utworzeniu baneru informacyjnego w j?zyku angielskim, który zawiera? map? miasta, wykaz bazy noclegowej, adresy i wa?ne telefony.
Cho? Groclin wyeliminowa? Manchester, po meczu nap?yn??o wiele wiadomości od kibiców tego zespo?u, którzy dzi?kowali za ciep?e przyj?cie w Grodzisku Wielkopolskim, za przyjazną postaw? policji, a tak?e ?yczyli naszej dru?ynie powodzenia w dalszych rundach pucharu.
Dzi?ki debiutowi Groclinu Dyskobolia, miasto i powiat sta?y si? znane w ca?ej pi?karskiej Europie.
|
Wielkopolskie
