Powiat Kościa?ski Powierzchnia: 722,53 km² Mieszkanców: 77 675
Województwo: Wielkopolskie
Miasto powiatowe: Kościan Tablica rejestracyjna: PKS
Miasta: Kościan, Czempi?, Krzywi?, Śmigiel
Gminy: Kościan, Czempi?, Krzywi?, Śmigiel, Kościan
Pierwsze wzmianki o Powiecie Kościa?skim pochodzą z 1397 roku. Utworzony w drugiej po?owie XIV wieku Powiat Kościa?ski obejmowa?, z wyjątkiem Ziemi Wschowskiej ca?ą po?udniowo - zachodnią cz?ś? Wielkopolski. Na czele powiatu sta? powo?any przez monarch? starosta. Pierwszym znanym starostą kościa?skim by? Jan z Rydzyny i Czerniny k. Góry Śląskiej (1409-1410). Piastowa? on równocześnie urząd starosty wschowskiego.
W XVI wieku Powiat Kościa?ski by?, po Poznaniu najwi?kszym powiatem Wielkopolski. W 1580 roku zajmowa? obszar 92 mil kwadratowych, a tworzy?o go 118 parafii, 574 wsie, 24 miasta i miasteczka, w tym m. in. Kościan, Babimost, Bojanowo, Czempi?, Gosty?, Grodzisk, Kargowa, Kopanica, Krobia, Krzywi?, Ksią?, Opalenica, Poniec, Rawicz, Wielichowo, Wolsztyn, Zbąszy?. Do czasu najazdu szwedzkiego w po?owie XVII wieku stolica powiatu, Kościan, s?awny na ca?ą Rzeczpospolitą ośrodek handlu i rzemios?a, by? jednym z najbogatszych i najludniejszych miast w Wielkopolsce.
W okresie zaborów Kościan i Powiat Kościa?ski znalaz? si? pod pruskim panowaniem. Jego obszar zosta? znacznie zmniejszony, utworzone zosta?y nowe, ma?e powiaty: babimojski, krotoszy?ski, śremski, wschowski. W 1887 roku utworzony zosta? Powiat Śmigielski. Ten nowy podzia? administracyjny wprowadzony przez pruskie w?adze by? jedną z form represji stosowanych wobec Polaków, gdy? umo?liwia? jej lepszy nadzór i ściślejszą kontrole nad nimi, co mia?o u?atwi? germanizacj?.
Po odzyskaniu przez Polsk? niepodleg?ości w 1918 roku w pierwszym okresie nie zmieniono granic administracyjnych powiatu, w 1921 roku obejmowa? on obszar 60822 hektarów, a zamieszkiwa?o w nim 46780 mieszka?ców. Pierwszym starostą kościa?skim w II Rzeczpospolitej by? do 1922 roku Gustaw Raszewski. W kolejnych latach urząd ten piastowali m. in.: Wac?aw Cegie?ka do 1926 roku, (pó?niejszy starosta czarnkowski, a od 1929 roku burmistrz Ostrowa Wielkopolskiego) i Adam Narajewski z Odolanowa do 1932 roku. W 1932 roku ze wzgl?du na potrzeb? lepszej organizacji samorządu lokalnego zosta?a przeprowadzona kolejna reforma, w wyniku której do Powiatu Kościa?skiego przy?ączono Powiat Śmigielski. W wyniku tej reorganizacji Powiat Kościa?ski zajmowa? obszar 1 1621 km kw. Tworzy?o go 160 gmin i 93 obszary dworskie. Po dwuletnich sporach niektóre gminy przy?ączy?y si? do sąsiednich powiatów. Powiat Kościa?ski do II wojny światowej, a tak?e po niej, do czasu likwidacji w 1975 roku zajmowa? obszar 1 039 km kw. W 1938 roku mieszka?o w nim ponad 84 tyś. osób. Oprócz Kościana w jego sk?ad wchodzi?y Czempi?, Krzywi?, Śmigiel i Wielichowo. Od reformy w 1932 roku do II wojny światowej urząd starosty kościa?skiego pe?ni? Tadeusz Karpi?ski.
Dzisiejszy Powiat Kościa?ski powsta? dnia 1 stycznia 1999 roku w wyniku reformy samorządowej. Jest jednym z 35 wielkopolskich powiatów, tworzą go miasto Kościan, gmina Kościan, miasto i gmina Czempi?, miasto i gmina Krzywi? oraz miasto i gmina Śmigiel.
|
Wielkopolskie
