Powiat Leszczy?ski Powierzchnia: 804,65 km² Mieszkanców: 49 687 Województwo: Wielkopolskie Miasto powiatowe: LesznoTablica rejestracyjna: PLE
Miasta: Osieczna, Rydzyna
Gminy: Osieczna, Rydzyna, Krzemieniewo, Lipno, Świ?ciechowa, Wijewo, W?oszakowice
Genezy historycznej powiatu leszczy?skiego nale?y szuka? w bogatych dziejach Ziemi Wschowskiej ustanowionej przez króla Kazimierza Wielkiego w 1343r.
Kolejne zmiany polityczno-administracyjne zasz?y na tej ziemi po drugim rozbiorze Polski, gdy ca?y ten obszar dosta? si? w posiadanie Prus. Dopiero w 1887r. nastąpi? podzia? ówczesnego powiatu wschowskiego na dwie jednostki administracyjne: powiat wschowski i powiat leszczy?ski o obszarze 524,7 km . Pierwsze charakterystyki powiatu leszczy?skiego ukaza?y si? w prasie niemieckiej w grudniu 1888r. (Lissaer Kreisblatt). Le?y on w po?udniowo-zachodniej Wielkopolsce na pograniczu Śląska i Prus, a po pierwszej wojnie światowej na pograniczu z Niemcami.
Ma wi?c dziś powiat leszczy?ski prawie jeden wiek swego istnienia w Wielkopolsce. Wydarzenia historyczne XIX i XX wieku wp?yn??y zasadniczo na jego kszta?t.
W 1932r. w wyniku likwidacji powiatu śmigielskiego, przy?ączono do powiatu leszczy?skiego po?udniową cz?ś? obszaru, z so?ectwami przynale?nymi obecnie do gmin: Lipno i W?oszakowice.
W 1975r. w wyniku reformy administracyjnej kraju powiat leszczy?ski, tak jak i inne, zlikwidowano. O powiecie leszczy?skim mo?emy wi?c mówi? w latach:
- 1887 do 1975
- od stycznia 1999.
W okresie mi?dzywojennym pojawi?o si? w literaturze i prasie określenie obszaru powiatu leszczy?skiego jako „ziemi leszczy?skiej”. Nazwa ta funkcjonuje do dziś w literaturze regionalnej i tytu?ach wielu wydawnictw lokalnych. Przyją? nale?y, ?e określenie to powsta?o jako nazwa analogiczna do historycznej nazwy „ Ziemia Wschowska”, rzeczywiście ustanowionej w XIV wieku przez w?adz? królewską. Doś? cz?sto przez analogi? do obszaru powiatu, a w latach 1975 – 1998 województwa leszczy?skiego, u?ywa?o i u?ywa do dziś takiej w?asnie nazwy.
Na mapie administracyjnej Wielkopolski powiat leszczy?ski pod wzgl?dem powierzchni (804,7 km ) zajmuje 16., a pod wzgl?dem liczby ludności (49215 mieszka?ców) 33. lokat?. W sk?ad powiatu wchodzi siedem jednostek samorządu terytorialnego: dwa miasta i gminy – Rydzyna i Osieczna oraz pi?? gmin: Lipno, Krzemieniewo, Świ?ciechowa, Wijewo i W?oszakowice.
Urozmaicona rze?ba terenu powiatu sprawia, ?e obszar ten posiada ciekawy i ró?norodny krajobraz, ukszta?towany w okresie epoki lodowcowej. Lądolód i jego ruchy spowodowa?y powstanie charakterystycznych elementów krajobrazu: moren dennych i czo?owych. Wody polodowcowe są przyczynkiem utworzenia rynien, których dna aktualnie wype?niają wody jezior, przynale?ne cz?ściowo do: Pojezierza Krzywi?skiego i Pojezierza S?awskiego. Istniejące na obszarze powiatu pradoliny są tworem wód roztopowych, jakie sp?ywa?y z lodowca. Osady pozosta?e po lodowcu zaznaczone są g?azami narzutowymi.
Pradzieje powiatu leszczy?skiego badane są przez 26 stanowisk archeologicznych w sześciu jednostkach administracji terenowej powiatu (Krzemieniewo, Świ?ciechowa, Wijewo i W?oszakowice, Lipno, Rydzyna).
Ka?da z epok historycznych pozostawi?a pi?tno w krajobrazie powierzchni powiatu leszczy?skiego, którego g?ówną cechą jest urozmaicona rze?ba terenu, w cz?ści pó?nocnej malownicze ciągi wzgórz i pagórków. Po?udniowy obszar to cz?ś? nizinna, b?dąca fragmentem Nizin Środkowopolskich, obejmująca Wysoczyzn? Leszczy?ską.
Zasadniczymi walorami ekonomicznymi powiatu leszczy?skiego jest gospodarka rolna i atrakcyjnoś? turystyczna.
Wydarzenia historyczne, polityczne, spo?eczne, gospodarcze i kulturowe wp?ywa?y w decydujący sposób na kszta?t dzisiejszego oblicza powiatu leszczy?skiego, posiadającego liczne zabytki kultury materialnej i niematerialnej, opisany ju? krajobraz i interesującą histori?.
Dzie?a budownictwa wyznaczają w powiecie leszczy?skim oblicza środowisk miejskich i wiejskich, stanowią przedmiot zainteresowania turystów i krajoznawców.
Elementami wzbogacającymi krajobraz powiatu i jego architektur? są: zabytki (pa?acowe i dworskie), rezerwaty przyrody i pomniki przyrody. W sumie sama tylko liczba parków wynosi 21. Ogromne walory poznawcze i estetyczne ma 6 rezerwatów przyrody, o ró?nym charakterze i powierzchni.
Kolejnym bogactwem krajobrazu są pomniki przyrody: d?by szypu?kowe, wierzby kruche, cis pospolity, lipy drobnoliściaste, klon pospolity i sosna czarna. Najciekawszą osobliwością wśród nich jest platan klonolistny rosnący w parkach Witos?awia i W?oszakowic, aleje wiodące z Trzebin do D?ugich Starych i aleja w parku zamkowym w Rydzynie.
Powiat leszczy?ski znany jest w kraju i zagranicą z wielu cennych zabytków, takich jak: zamek rydzy?ski, pa?ace, dwory, zespo?y staromiejskie, ratusze, kościo?y (murowane, ryglowe i drewniane), wiatraki, kamienice, zabudowania gospodarcze, pomniki i kapliczki przydro?ne. Wi?kszoś? tych zabytków pochodzi z prze?omu XVII i XVIII wieku, okresu intensywnego rozwoju ziemi leszczy?skiej. Cz?sto wznosili je s?awni europejscy architekci. Obiekty te powsta?y dzi?ki finansowemu wsparciu znanych wielkich rodów Wielkopolski: Leszczy?skich, Su?kowskich, Miel?y?skich, Opali?skich i innych.
Specyfiką krajobrazu architektonicznego powiatu są równie? wiatraki ustawiane na wzgórzach wokó? wsi i miasteczek, z których okazale przedstawia si? zestaw trzech wiatraków w Osiecznej.
Wiele miejscowości powiatu leszczy?skiego upami?tnionych jest pobytem s?awnych w dziejach Polski ludzi, m.in. Adama Mickiewicza (Lubonia i Oporowo), Karola Kurpi?skiego (W?oszakowice), Józefa Wybickiego (Radomicko), rodów Leszczy?skich i Su?kowskich (Rydzyna), Franciszka Dzier?ykraja Morawskiego (Lubonia), Miel?y?skich (Paw?owice) .
Powiat leszczy?ski cechuje si? szeroko rozbudowaną i doś? dobrze utrzymywaną siecią dróg, która stanowi doskona?e udogodnienia dojazdu do ciekawych obiektów zabytkowych w miejscowościach atrakcyjnych turystycznie i wypoczynkowo. Są one wa?ne równie? dla transportu przemys?owego, rolnictwa i handlu. Wska?nik g?stości sieci drogowej w porównaniu z innymi jednostkami administracji powiatowej lokuje leszczy?skie w czo?ówce Wielkopolski i kraju.
G?ówną drogą przebiegającą przez obszar powiatu leszczy?skiego jest mi?dzynarodowa trasa E-5 biegnąca z pó?nocy Polski przez Pozna?- Kościan- Leszno- Rawicz-Wroc?aw- na po?udniu do granicy z Czechami. Wa?niejsze drogi prowadzą:
- z Leszna do Gostynia , dalej do Jarocina,Konina i Warszawy
- z Leszna przez Wschow? do G?ogowa ,Legnicy i Zielonej Góry
- z Leszna do Rawicza i Wroc?awia
- z Leszna do Rawicza , Krotoszyna , Ostrowa Wlkp.i Kalisza
- z Leszna do Góry i Wo?owa
- z Leszna do Wolsztyna
- z Leszna do Osiecznej ,Śremu , Kórnika i Poznania.
Przez obszar opisywanego makroregionu leszczy?skiego przebiega magistrala kolejowa Pozna? – Wroc?aw. Istnieją dogodne po?ączenia kolejowe z Warszawą , Szczecinem, Gda?skiem,Olsztynem, Katowicami, Krakowem, Przemyślem, Zakopanem, Jelenią Górą, Pragą i Budapesztem. Istnieją po?ączenia kolejowe z Krotoszynem i Ostrowem Wlkp. Uzupe?nieniem sieci tych po?ącze? jest g?sta sie? linii autobusowych o charakterze lokalnym i zagranicznym.
Stolicą powiatu jest miasto Leszno, funkcjonujące aktualnie jako powiat grodzki, z ca?ą infrastrukturą miasta pe?niącego rol? tzw. regionu w?z?owego.
Do g?ównych walorów powiatu leszczy?skiego nale?ą:
- czyste środowisko przyrodnicze,
- urozmaicony krajobraz,
- umiarkowane warunki klimatyczne, niezb?dne do intensywnej produkcji rolnej i zwierz?cej,
- korzystne po?o?enie geograficzne z dobrą siecią dróg oraz infrastruktury turystycznej i atrakcyjnoś? dla inwestorów spowodowana zasobem ludzkim o wysokich kwalifikacjach zawodowych i tradycją etosu pracy,
- korzystna sie? szkolnictwa średniego ogólnokszta?cącego i zawodowego wraz z dost?pem do szkó? wy?szych zawodowych i ekonomicznych.
|
Wielkopolskie
