Powiat Nowotomyski Powierzchnia: 1011,67 km² Mieszkanców: 71 737
Województwo: Wielkopolskie
Miasto powiatowe: Nowy Tomyśl Tablica rejestracyjna: PNT
Miasta: Nowy Tomyśl, Lwówek, Opalenica, Zbąszy?
Gminy: Nowy Tomyśl, Lwówek, Opalenica, Zbąszy?, Kuślin, Miedzichowo
W okresie staropolskim znaczniejsza cz?ś? Powiatu Nowotomyskiego nale?a?a do Powiatu Pozna?skiego, a Grodzisk i Opalenica wraz z przyleg?ymi terenami do Powiatu Kościa?skiego. Oba nale?a?y jednak do Województwa Wielkopolskiego.
W ciągu XIX i XX wieku Powiat Nowotomyski przechodzi? wiele zmian pod wzgl?dem administracyjnym. W 1815 roku w?adze pruskie utworzy?y Powiat Bukowski z siedzibą w Buku. W sk?ad tego powiatu wchodzi?o pi?? miast: Buk, Grodzisk, Nowy Tomyśl, Opalenica i Lwówek. W 1848 roku siedzib? powiatowych w?adz przeniesiono z Buku do Nowego Tomyśla. By? to nadal Powiat Bukowski z tym, ?e w?adze powiatowe urz?dowa?y w Nowym Tomyślu. Ludnoś? Powiatu Bukowskiego w roku 1875 wynosi?a 58 109 mieszka?ców. Nale?a? on jednocześnie do najbardziej zaludnionych powiatów w Wielkim Ksi?stwie Pozna?skim.
Na podstawie uchwa?y z dnia 6 czerwca 1887r. o podziale administracyjnym z dniem 1.X.1887r. podzielono Powiat Bukowski z siedzibą w Nowym Tomyślu na dwa powiaty: grodziski i nowotomyski. W sk?ad powiatu grodziskiego wchodzi?y w tym czasie miasta: Buk, Grodzisk i Opalenica, a w sk?ad Powiatu Nowotomyskiego miasta: Nowy Tomyśla i Lwówek. Taki podzia? terytorialny zachowa? si? do ko?ca okresu zaboru pruskiego. Od ko?ca XVIII w. a? do stycznia 1920r. Zbąszy? wraz z okolicą nale?a? do powiatu mi?dzyrzeckiego. Na podstawie Traktatu Wersalskiego, w dniu 17 stycznia 1920r. miasto Zbąszy? oraz obwód gminy Miedzichowo przy?ączono do Powiatu Nowotomyskiego. Na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 1932r. o likwidacji niektórych powiatów, z dniem 1 kwietnia 1932r. zosta? zlikwidowany powiat grodziski i w ca?ości przy?ączony do Powiatu Nowotomyskiego. Taki stan utrzyma? si? do września 1939r. W sk?ad Powiatu Nowotomyskiego, po po?ączeniu go z powiatem grodziskim, wchodzi?o 6 miast, 9 gmin wiejskich zbiorowych i 117 gromad. Pod wzgl?dem narodowościowym powiat nowotomyski by? zamieszka?y w 81% przez ludnoś? polską, 18% niemiecką i 1% inną. By? to powiat wybitnie rolniczy. Liczba ludności w powiecie wynosi?a ogó?em 90 734 w tym ludności wiejskiej – 64 455 mieszka?ców. Okupacyjne w?adze hitlerowskiego ponownie podzieli?y powiat nowotomyski na grodziski i nowotomyski.
W 1945r. po wyzwoleniu spod okupacji hitlerowskiej zosta? utworzony ponownie Powiat Nowotomyski w granicach sprzed września 1939r. Wewn?trzny podzia? administracyjny powiatu na gminy utrzyma? si? do grudnia 1954r. Na podstawie ustawy z dnia 25. IX. 1954r. o reformie podzia?u administracyjnego wsi i powo?aniu gromadzkich rad narodowych z dniem 31.XII.1954r. zlikwidowano prezydia gminnych rad narodowych i powo?ano prezydia gromadzkich rad narodowych o znacznie mniejszych zasi?gu terytorialnym ni? dawne gminy. W latach 1955 – 1960 istnia?o w Powiecie Nowotomyskim 36 gromadzkich rad narodowych i 131 so?ectw. W nast?pnych latach liczba gromad zosta?a zmniejszona przez po?ączenie niektórych z nich w jedną gromad?. W takich granicach administracyjnych powiat sk?adający si? z miast Buk, Grodzisk, Lwówek, Nowy Tomyśl, Opalenica i Zbąszy? wraz z przyleg?ymi gminami oraz gminami wiejskimi: Granowo, Kuślin i Miedzichowo przetrwa? a? do reformy administracyjnej w roku 1975.
Obecny Powiat Nowotomyski, istniejący od 1999r. nie zosta? jednak odtworzony w tych samych granicach. Po?ączone zosta?y bowiem gminy, które do tej pory, mimo sąsiedztwa, przez 23 lata wchodzi?y w sk?ad trzech ró?nych województw: pozna?skiego, gorzowskiego i zielonogórskiego. Obecnie w sk?ad powiatu nowotomyskiego wchodzi sześ? gmin: Kuślin, Lwówek, Miedzichowo, Nowy Tomyśl, Opalenica, Zbąszy?.
|
Wielkopolskie
