Powiat Wolszty?ski Powierzchnia: 680,03 km² Mieszkanców: 54 583 Województwo: Wielkopolskie Miasto powiatowe: Wolsztyn Tablica rejestracyjna: PWL
Miasta: Wolsztyn
Gminy: Wolsztyn, Przem?t, Siedlec
Powiat Wolszty?ski po?o?ony jest w po?udniowo-zachodniej cz?ści województwa wielkopolskiego. Zajmuje obszar 680 km?, z czego ponad 58% zajmują u?ytki rolne, a oko?o 30% lasy. Na terenie powiatu mieszka oko?o 55 tysi?cy osób. Wolsztyn, stolica powiatu, ma oko?o 14 tysi?cy mieszka?ców. Przez miasto przebiega wa?na droga ?ącząca Pozna? z Zieloną Górą; pociągi osobowe kursują na liniach ?ączących Wolsztyn z Poznaniem, Lesznem, i Zbaszyniem. W sk?ad powiatu wchodzą trzy gminy: Przem?t, Siedlec i Wolsztyn; na jego terenie znajduje si? jedno miasto i 73 wsie so?eckie.
Geografia, krajobraz, przyroda Krajobraz podobnie jak na ca?ym Ni?u Polskim, jest pochodzenia polodowcowego. Lądolód skandynawski kilkakrotnie nasuwa? si? z pó?nocy na ten obszar i nast?pnie w wyniku ocieplenia klimatu topnia?, powodując pojawienie si? ogromnych mas wody i pozostawienie naniesionego materia?u. Powiat Wolszty?ski znajduje si? na obszarze nale?ącym do najm?odszego zlodowacenia (tzw. ba?tyckiego), które zako?czy?o si? oko?o 15 tys. lat temu. Z tego powodu wyst?pują tu ?ywe i urozmaicone formy ukszta?towania powierzchni.
Najwa?niejszym elementem krajobrazu tego terenu jest Pradolina Warcia?sko - Odrza?ska (Warszawsko - Berli?ska) - szeroka dolina, którą przed tysiącami lat ukszta?towa?y sp?ywające na zachód wody polodowcowe zlodowacenia ba?tyckiego fazy pozna?skiej. Ma ona szerokoś? do 10 km, p?askie i cz?sto zabagnione dno, przewa?ają tu ?ąki przeplatające si? z wilgotnymi zadrzewieniami. Kiedyś by? to wielki bagnisty ??g, który w skutek prac melioracyjnych zapoczątkowanych w 1796 roku zosta? zamieniony na u?ytki rolne. Jedynym urozmaiceniem wysokościowym są wydmy, powsta?e w skutek dzia?alności wiatru bezpośrednio po ustąpieniu lodowca i i wznoszące si? nawet na 27 metrów ponad przylegający teren (na Górze Kaplicznej 87 m n.p.m. miedzy Obrą a Świ?tnem - kulminacji wielkiego piaszczystego pola na tarasie wydmowej Pradoli).
Na pó?nocy od Pradoliny przebiega Obni?enie Obrza?skie (zwane te? czasem Bruzdą Zbąszy?ską) - pas o szerokości do 30 km, rozciągający si? od Kopanicy po Skwierzyn?. Jest on nieco ni?ej po?o?ony od otaczających obszarów (oko?o 60 m n.p.m.), gdy? istniejąca tutaj dolina w czasie ostatniego zlodowacenia by?a zakonserwowana przez lód. Po stopnieniu lądolodu obni?enie to zosta?o wykorzystane przez Obr?, przerzucając swe wody z Pradoliny Warcia?sko - Odrza?skiej do Pradoliny Noteci. Na jego dnie znajdują si? jeziora pochodzenia wytopiskowego (ich doliny powsta?y wskutek wytopienie si? odosobnionych bry? ladolodu), przewa?nie o znacznych rozmiarach (najwi?ksze jest Jezioro B??dne po?o?one nieco na pó?noc od granic powiatu). To tutaj , przy wyp?ywie Obry z granic powiatu, znajduje si? najni?szy punkt opisywanego terenu - 52,9 m n.p.m. Obni?enie Obrza?skie wchodzi w sk?ad wi?kszej jednostki podzia?u fizjograficznego - Pojezierza Lubuskiego.
Od zachodu do Obni?enia Obrza?skiego przylega tzw. Kargowska Wyspa Wysoczyznowa, natomiast od strony wschodnie rozciąga si? tam teren Sandru Nowotomyskiego (cz?ś? makroregionu zwanego Pojezierzem Wielkopolskim lub Wysoczyzną Pozna?ską). Jest to najwi?ksza w Wielkopolsce równina sandrowa, rozleg?y i p?aski obszar wyniesiony oko?o 70-80 m n.p.m. Rozciąga si? mi?dzy Pojezierzem Mi?dzychodzko - Sierakowskim na pó?nocy a Pradoliną Warciansko - Odrza?ską na po?udniu. Powsta? w okresie, gdy topnia? lądolód fazy pozna?skiej, a wody polodowcowe rozlewa?y si? tu szeroko, osadzając niesiony piasek (jego warstwa liczy od 2 do 10 m grubości). Na owym pod?o?u, piaszczystym i ma?o urodzajnym, rozciągają si? obszary borów sosnowych, przeplatane niezbyt ?yznymi polami. I tu mo?na znale?? zalesione wydmy, a najwi?ksza z nich (95 m n.p.m. i 30 m wysokości wzgl?dnej)przebiega na wschód od Tuchorzy. Mimo ogólnego braku wilgoci w obni?eniach wyst?pują obszary nadające si? do wykorzystania rolniczego, p?yną tu równie? niezbyt obfite rzeczki (Szarka, Dojca). Niezbyt wielka dolina Dojcy rozszerza si? ku po?udniowi i ko?o Wolsztyna le?ą w niej dwa du?e jeziora.
Fragment Powiatu Wolszty?skiego na po?udnie od Pradoliny Warcia?sko - Odrza?skiej le?y na Pojezierzu Leszczy?skim - wielkiej jednostce fizjograficznej, si?gającej a? po po?udniową granic? ostatniego zlodowacenia (tzw. faz? leszczy?ską). T? jego cz?ś?, którą urozmaicają liczne i rozleg?e jeziora, nazwano Pojezierzem S?awskim. Po?o?one są one na wysokości oko?o 60 m n.p.m. natomiast urozmaicone wzniesienia i osta?ce morenowe si?gają nawet na kilkadziesiąt metrów ponad tafl? jezior. Kulminacje osiągają one na wzgórzu Babulina (Górze Sygna?owej 112,2 m n.p.m.) mi?dzy Mochami a Olejnicą, które jest najwy?ej po?o?onym punktem Powiatu Wolszty?skiego. Urozmaicony charakter ma te? inny fragment Pojezierza Leszczy?skiego - tzw. Osta?ce Buczoskie, po?o?one w po?udniowo - wschodniej cz?ści powiatu. mi?dzy Przem?tem a Starym Popowem widoczne są pod?u?ne, wąskie wa?y o orientacji po?udnikowej, wysokie na 15-25 m ponad otaczający teren, pokryte gliną morenową i poprzedzielane zatorfionymi obni?eniami odwadnianymi przez strumienie sp?ywające w kierunku jezior przem?ckich.
|